محمود معصومی: دلیل لحن رسمی در اعلام صعود ٧٦، دستور سردبیر بود

پشت پرده اعلام خبر تاریخی صعود به جام جهانی ۱۹۹۸

روز هشتم آذرماه سال ۱۳۷۶، نقطه اوج هیجانات و خاطرات جمعی یک نسل از ایرانیان است؛ روزی که تیم ملی فوتبال ایران پس از سال‌ها انتظار به جام جهانی صعود کرد. در روزهای اخیر، ویدیویی قدیمی از محمود معصومی، مجری شناخته‌شده اخبار ورزشی، حین اعلام این خبر تاریخی با لحنی آرام و رسمی در فضای مجازی دست به دست شده است. این لحن متفاوت، سوالات زیادی را درباره پشت پرده آن روز پرشور ایجاد کرد که گفت‌وگوی ما با معصومی، پرده از داستانی جالب و ناگفته برمی‌دارد.

معصومی که نزدیک به سه دهه گوینده خبرهای ورزشی در بخش‌های مختلف خبری بود، توضیح می‌دهد که چرا برخلاف شور و هیجان عمومی در جامعه، نتوانسته این خبر را با لحنی پرشور اعلام کند.

دلیل لحن رسمی؛ محتاط بودن سردبیر

این مجری پیشکسوت، دلیل اصلی لحن رسمی و «اتوکشیده» خود را دستورات سردبیر وقت می‌داند. وی در این باره می‌گوید:

ما یک سردبیری داشتیم که ایشان خیلی محتاط بود و اعتقاد داشت خبرهای خوب ورزشی، برای سیاسی است. این اتفاق که افتاد، من باید به صورت کامل می‌خواندم؛ از صعود و نحوه صعود و بازتاب‌ها و ... . اما ایشان گفت باید گوینده سیاسی، آقای بابان، بخواند که همین موضوع خیلی روی من تاثیر منفی گذاشت. من گفتم یک خبر تاپ ورزشی است که ما باید بخوانیم اما گفتند نه، این خبر بازتاب سیاسی هم دارد. به این خاطر من با شور و حال خاصی نخواندم.

جابجایی گویندگان در خبر اصلی

به گفته معصومی، تصمیم سردبیر این بود که خبر اصلی صعود تیم ملی به جام جهانی، توسط گوینده بخش سیاسی قرائت شود. این موضوع نشان‌دهنده نگاه خاصی بود که در آن زمان به اخبار مهم ورزشی وجود داشت.

او در ادامه توضیح می‌دهد که چگونه تلاش کرده تا حداقل بخشی از این خبر را به مردم برساند:

• در بخش خبری با گوینده سیاسی همراه شدم.
• پس از اتمام قرائت خبر اصلی توسط ایشان، بلافاصله به او گفتم: «شما اصل خبر را خواندید و هر چه اتفاق بود، گفتید و حالا اگر اجازه بدهید، من چند بازتابش را بخوانم.»
• این اقدام با تذکر مسئولان پس از پایان اخبار مواجه شد، اما من اصرار داشتم که این خبر در حوزه کاری من بود و دوست داشتم آن را برای مردم ایران بخوانم.

روز پرشور ۸ آذر و چالش‌های پوشش خبری

بازی تاریخی ایران و استرالیا در ظهر برگزار شد و اولین بخش خبری پس از پایان بازی، ساعت ۱۹:۴۵ از شبکه سه بود. معصومی که در زمان بازی در سازمان نبوده، مجبور می‌شود خود را با دشواری فراوان به محل کار برساند:

«عصر که آمدم، با ازدحام جمعیت و آن اتفاقات مواجه شدم و به سختی خودم را به سازمان رساندم. حتی من ماشینم را روی پل پارک وی پارک کردم و باقی مسیر را پیاده آمدم.»

او انتظار داشت که بخش خبری اصلی ساعت ۲۱ شب با خبر ورزشی و صعود ایران به جام جهانی آغاز شود و بازتاب‌های سیاسی و پیام‌های تبریک را پوشش دهد، اما این اتفاق رخ نداد و خبر با گوینده سیاسی آغاز شد.

تحول در جایگاه اخبار ورزشی

محمود معصومی با اشاره به خاطرات کاربران در فضای مجازی که او را با خبرهای اسکواش به یاد می‌آورند، به جایگاه پایین اخبار ورزشی در آن دوران اشاره می‌کند.

اولویت پایین ورزش در گذشته

به گفته وی، در آن زمان ورزش در اولویت خبر نبود و حتی افرادی که در این بخش کار می‌کردند، اطلاعات به‌روز و کاملی از جزئیات مسابقات نداشتند. این وضعیت به مرور و با راه‌اندازی شبکه خبر و حضور گویندگان و دبیران جدید بهبود یافت:

• بولتن‌هایی برای یکسان‌سازی اطلاعات، اسامی تیم‌ها و نحوه خواندن آن‌ها تهیه شد.
• به مرور، «دبیر گوینده» باب شد و به گویندگان اجازه داده شد که خودشان دبیری اخبار را بر عهده بگیرند که این امر تسلط آن‌ها را افزایش داد.

تغییر نگاه پس از ۸ آذر

معصومی معتقد است که رویداد صعود ۸ آذر ۱۳۷۶ تأثیر عمیقی بر سیاست‌گذاران خبری گذاشت و نگاه‌ها را تغییر داد:

«نگاه‌ها تغییر کرد و درواقع نگاه سیاسی به ورزش تغییر کرد. دیدند آنقدر که ورزش تاثیر و بازتاب دارد، ممکن است نگاه سیاسی بازتاب نداشته باشد. انقدر که می‌شود از ورزش به دنیا نفوذ کرد، با دنیا حرف زد و با دنیا ارتباط گرفت و روی آنها تاثیر گذاشت، در سیاست نمی‌شود. بنابراین به موضوع شکل عملی دادند و روی آن تبلیغات کردند و مانور دادند.»

پایان همکاری و فعالیت‌های کنونی

مجری باسابقه اخبار ورزشی در خصوص غیبت طولانی‌مدتش از تلویزیون توضیح می‌دهد که بازنشسته نشده، بلکه در دوران ریاست آقای سرافراز، مشمول طرح «چابک‌سازی» شده است. از آنجا که وی با سازمان به صورت پروژه‌ای همکاری می‌کرده و نیروی رسمی نبوده، جزو اولین افرادی بوده که همکاری‌اش خاتمه یافته است.

او در حال حاضر در یک سایت خبری مشغول فعالیت است و به کار پادکست و نریشن مشغول است.