رکورد بی‌سابقه مبادلات ایران و چین؛ تحریم‌های شورای امنیت تجاری نیستند

چین؛ شریک حیاتی در دوران تحریم

چین به عنوان یکی از بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان انرژی در جهان، عملاً به مهم‌ترین شریک تجاری ایران تبدیل شده و نقش محوری در حفظ جریان صادرات نفتی کشور ایفا می‌کند. کارشناسان اقتصادی معتقدند که حجم بالای مبادلات تجاری کنونی، نشان‌دهنده عمق روابط استراتژیک و نیاز متقابل طرفین است.

در این میان، همواره این پرسش مطرح بوده که آیا تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد می‌تواند بر این روابط تأثیر بگذارد؟

تمایز تحریم‌های آمریکا و سازمان ملل

بررسی‌ها نشان می‌دهد که تحریم‌های شورای امنیت به طور مستقیم بخش عمده‌ای از تجارت سنتی کالاها و نفت را هدف قرار نداده‌اند و تأثیر آن‌ها بیشتر از طریق ایجاد ریسک‌های جانبی بوده است. در مقابل، هرگونه نوسان در حجم مبادلات ایران و چین، باید در چارچوب ریسک‌های ناشی از تحریم‌های آمریکا و توانایی پکن برای دور زدن آن‌ها مورد ارزیابی قرار گیرد.

مجیدرضا حریری، رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین، در این خصوص تأکید کرد:

هیچ یک از تحریم‌های سازمان ملل تجاری نیستند و آنچه در مصوبات سازمان ملل آمده، صرفاً درمورد صنایع هسته‌ای و برخی بخش‌های صنایع موشکی است. در نتیجه، نباید در تجارت عادی ایران با چین تأثیرگذار باشد.

نادیده گرفتن تحریم‌های نفتی آمریکا توسط پکن

حریری با اشاره به نقش چین در حفظ صادرات نفتی ایران، افزود که چینی‌ها تحریم‌های آمریکا را نادیده گرفته و در حال خرید تقریباً بیش از ۹۰ درصد نفت کشور هستند. وی تأثیر تحریم‌های شورای امنیت را بیشتر روانی دانست و اعلام کرد تا این لحظه، پالسی مبنی بر تأثیر این تحریم‌ها بر روابط تجاری از طرف چینی‌ها دریافت نشده است.

رکوردشکنی در مبادلات تجاری دوجانبه

با وجود محدودیت‌های ناشی از تحریم‌های آمریکا، آمارها حاکی از آن است که روابط اقتصادی ایران و چین نه تنها کاهش نیافته، بلکه در برخی حوزه‌ها به سطوح بی‌سابقه‌ای رسیده است. رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین به ارقام چشمگیر تجارت دوجانبه اشاره کرد:

• تجارت خارجی کلی ایران: حدود ۱۴۰ تا ۱۵۰ میلیارد دلار در سال.
• مبادلات نفتی و غیرنفتی با چین (سال گذشته): بیش از ۷۰ میلیارد دلار.
• توضیح آمار گمرکی: سالانه حدود ۳۰ تا ۴۰ میلیارد دلار فروش نفت به چین به دلیل تحریم‌های آمریکا در آمار گمرکی رسمی ثبت نمی‌شود.
• پیش‌بینی سال جاری: بر اساس برآورد کلی، عدد تجارت ایران و چین در سال ۱۴۰۳ از ۷۰ میلیارد دلار نیز عبور کرده و در شش ماهه امسال نیز این روند افزایشی بوده است.

این ارقام نشان می‌دهند که سال گذشته، مبادلات نفتی و غیرنفتی ایران و چین به رقمی دست یافته که حتی در سال‌های قبل از تحریم نیز سابقه نداشته است و از این رو، چین همچنان وزنه اصلی در تراز تجاری و استراتژیک ایران محسوب می‌شود.