بدهی ۱.۲ میلیارد یورویی واردات برنج؛ نیاز حیاتی به تخصیص ارز

بررسی روند ثبت سفارش‌های سال ۱۴۰۴

بر اساس گزارش‌های موجود، در سال جاری چندین نوبت ثبت سفارش برای واردات برنج خارجی انجام شده است. اگرچه یک نوبت ثبت سفارش در اسفند ۱۴۰۳ نیز باید به حساب نیازهای سال جاری منظور شود، اما سه نوبت اصلی ثبت سفارش در سال ۱۴۰۴ به شرح زیر است:

• نوبت اول (۱۰ خرداد): ثبت سفارش برای ۲۵۰ هزار تن برنج سفید و ۲۵ هزار تن برنج نیمه سفید (مجموعاً ۲۷۵ هزار تن).
• نوبت دوم (۱۳ مرداد): صدور مجوز واردات ۱۵۰ هزار تن شامل واریته‌های ۳۸۶ برنج پاکستانی و ۱۵۰۹ برنج هندی.
• نوبت سوم (۲۷ مهر): ثبت سفارش ۱۲۰ هزار تن برنج خارجی که محموله‌های آن در حال ورود به کشور است.

در آخرین مرحله، مجوز واردات ۱۸۰ هزار تن برنج دیگر نیز صادر شده است که پیش‌بینی می‌شود بین ۳۰ تا ۴۰ درصد آن از پاکستان و مابقی از هندوستان تأمین شود. واریته‌های وارداتی شامل سوپر باسماتی، ۱۱۲۱ و ۳۸۶ از پاکستان و واریته‌های ۱۷۱۸ و ۱۵۰۹ از هند تعیین شده‌اند. بر اساس اعلام معاونت توسعه بازرگانی، اعتبار این ثبت سفارش‌ها چهار ماهه بوده و محموله‌ها باید پس از ورود، تحویل شرکت بازرگانی دولتی شده و از طریق کارگروه تنظیم بازار استانی توزیع شوند.

بدهی ۱.۲ میلیارد یورویی و توقف تخصیص ارز

دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران تأکید کرد که صرف «باز شدن ثبت سفارش» تنها شرط لازم برای تنظیم بازار است و شرط کافی برای انجام واردات، تخصیص منابع ارزی لازم است. وی با اشاره به معضل تخصیص ارزهای معوق، وضعیت بحرانی بدهی‌های ارزی را تشریح کرد.

از بهمن سال گذشته تا به امروز ارزی به واردکنندگان تخصیص داده نشده و واردکنندگان صرفاً با اعتبار یا سرمایه خود خریدها را انجام داده‌اند. برنج خارجی در بهمن ۱۴۰۳ ترخیص و به مصرف رسیده، اما هنوز ارز آن پرداخت نشده است. حجم بدهی ارزی برنج از بهمن ۱۴۰۳ تا امروز بین یک میلیارد یورو تا ۱.۲ میلیارد یورو برآورد می‌شود.

این مقام صنفی هشدار داد که ظرفیت خرید اعتباری نامحدود نیست و در صورت فراتر رفتن بدهی‌ها، طرف‌های خارجی حاضر به معامله جدید نخواهند بود. این مشکل به ویژه در مورد واردات از پاکستان حادتر است، زیرا تاجران پاکستانی برخلاف بازرگانان هندی، معاملات خود را به صورت نقدی انجام می‌دهند که این مسئله فرآیند واردات از پاکستان را با مشکلاتی همراه می‌کند.

نیاز حیاتی به واردات ۵۰۰ هزار تن دیگر

بر اساس برآوردها، کشور در سال جاری حداقل به واردات ۱.۵ میلیون تن برنج نیاز دارد. دبیر انجمن واردکنندگان اعلام کرد که تا ابتدای سال جاری حدود یک میلیون تن برنج سفید وارد کشور شده است. برای پوشش کامل نیاز بازار تا پایان سال، به ویژه در ایام پرمصرفی مانند ماه مبارک رمضان و شب عید، لازم است:

• حداقل ۵۰۰ هزار تن دیگر برنج وارد و ترخیص شود.
• منابع ارزی معوق برای واردکنندگان به سرعت تخصیص یابد تا اعتبار تجاری حفظ شود.