توسعه فناوری پرتودهی در شمال‌غرب کشور؛ کاهش ضایعات ۵ میلیون تن محصولات کشاورزی

فناوری هسته‌ای در خدمت کشاورزی و سلامت

رئیس مجتمع پرتو فرآیند شمال غرب کشور از گسترش همکاری‌ها با فرمانداری‌ها و جهاد کشاورزی برای استفاده حداکثری صنایع غذایی و خشکبار منطقه از فناوری پرتودهی خبر داد. این اقدام در راستای کاهش ضایعات، افزایش ماندگاری محصولات و تحقق سیاست‌های کلان کشور در زمینه بهره‌گیری از فناوری هسته‌ای در زندگی مردم صورت می‌گیرد.

توکل توحیدی، رئیس مجتمع پرتو فرآیند شمال غرب کشور (بناب)، در جریان بازدید مشترک با مسئولان منطقه از توانمندی‌های این مجتمع سخن گفت و تأکید کرد که هدف اصلی ارائه خدمات دقیق، استاندارد و مطمئن به تولیدکنندگان است تا سهم فناوری هسته‌ای در بهبود کیفیت زندگی مردم بیش از گذشته نمایان شود.

ظرفیت‌های مجتمع پرتودهی شمال‌غرب

مجتمع پرتودهی شمال‌غرب کشور میزبان یک سامانه صنعتی ثابت چندمنظوره است که قابلیت پرتودهی طیف وسیعی از محصولات را داراست. این سامانه با استفاده از پرتوهای گاما، مزایای متعددی را برای محصولات به ارمغان می‌آورد:

• افزایش چشمگیر ماندگاری محصولات.
• کاهش آلودگی‌های میکروبی و عوامل فسادزا.
• ارتقای کیفیت نهایی محصولات غذایی، پزشکی و بهداشتی.

نقش سامانه‌های ثابت و پرتابل در منطقه

توحیدی به ضرورت استفاده از این فناوری در مناطق حساس اشاره کرد و درباره سامانه پرتابل مستقر در شهرستان آذرشهر توضیح داد. آذرشهر به دلیل موقعیت جغرافیایی و ظرفیت بالای تولید، یکی از قطب‌های اصلی تولید غلات و حبوبات استان محسوب می‌شود. بهره‌گیری از سامانه پرتابل پرتودهی در این منطقه می‌تواند:

• ضایعات محصولات را به‌طور چشمگیری کاهش دهد.
• قابلیت انبارداری و نگهداری طولانی‌مدت محصولات را افزایش دهد.

فرماندار بناب نیز وجود سامانه پرتودهی ثابت در بناب و سامانه پرتابل در آذرشهر را یک ظرفیت ارزشمند برای غرب و جنوب استان دانست و بر حمایت کامل از توسعه این خدمات به‌منظور پشتیبانی از تولیدکنندگان و صنایع خشکبار تأکید کرد.

پرتودهی محصولات غذایی و کشاورزی یکی از نیازهای مهم منطقه است و خوشبختانه این مجتمع توانسته نقش مؤثری در کاهش ضایعات، افزایش ماندگاری و ارتقای کیفیت محصولات ایفا کند.

محمدحسین قلعه‌ای، فرماندار بناب

جزئیات سامانه ۱۰۰ تنی خودحفاظ گاما

در راستای سیاست‌های سازمان انرژی اتمی مبنی بر سالم‌سازی محصولات کشاورزی، شرکت «توسعه کاربرد پرتوها» با تکیه بر دانش متخصصان داخلی، اقدام به طراحی و تولید سامانه پرتودهی «خودحفاظ گامای دوجداره» کرد.

این سامانه که در هفته دولت سال ۱۴۰۲ با ظرفیت ۱۰۰ تن در روز در شهرستان بناب به بهره‌برداری رسید، برای پرتودهی محصولات فله‌ای طراحی شده است. قابلیت‌های کلیدی این سامانه عبارتند از:

1. گندزدایی و کنترل جوانه‌زنی محصولات.
2. کاهش آفات انباری محصولات فله‌ای نظیر غلات و حبوبات.
3. افزایش انبارمانی از طریق کاهش بار میکروبی و نابودی میکروارگانیسم‌های فسادزا.

محصولات متنوعی که می‌توانند توسط این سامانه پرتودهی شوند، شامل موارد زیر هستند:

اهمیت منطقه‌ای و آمار تولید

استان آذربایجان شرقی به عنوان یکی از قطب‌های اصلی کشاورزی ایران شناخته می‌شود. با توجه به اینکه تولید سالانه محصولات کشاورزی این استان افزون بر ۵ میلیون تن است، توسعه و به‌کارگیری این فناوری‌های نوین در مجتمع پرتوفرآیند شمال غرب کشور، نقشی حیاتی در حفظ و ارتقای کیفیت این حجم عظیم از تولیدات ایفا خواهد کرد.