بازدید هیئت ملی گردوغبار و UNDP از تالاب صالحیه؛ حذف زهکش ۴۵ کیلومتری اولویت فوری احیا

ریشه‌یابی تاریخی بحران در تالاب صالحیه

«بهزاد رایگانی»، دبیر ستاد ملی مدیریت پدیده گردوغبار، با تحلیل ریشه‌های تاریخی بحران، آثار مخرب احداث شبکه زهکش بیش از ۴۵ کیلومتری در دهه‌های گذشته را تشریح کرد. این شبکه زهکشی، ساختار هیدرولوژیک و فیزیوگرافی تالاب‌های صالحیه و اله‌آباد را به‌طور کامل دگرگون کرده و شبکه طبیعی پخش سیلاب و تغذیه آبخوان را مختل ساخته است.

نتیجه مستقیم این تغییرات، خشک‌شدن چاله‌های طبیعی آبگیری و تبدیل این مناطق به کانون‌های فعال و بحرانی تولید ریزگرد بوده است. رایگانی تأکید کرد که جمع‌آوری این زهکش مطابق با مطالعات یکپارچه انجام‌شده، اولویت نخست و اقدام فوری محسوب می‌شود و خواستار پیگیری همزمان این موضوع در دو استان البرز و قزوین شد.

برنامه‌های عملیاتی و همکاری‌های بین‌استانی

«قدرت الله شمیرانی»، فرماندار نظرآباد، در این بازدید بر ضرورت مدیریت هماهنگ بحران تأکید کرد و آمادگی کامل فرمانداری را برای پشتیبانی عملیاتی از طرح‌های احیایی اعلام کرد. وی مجموعه‌ای از پیشنهادات عملیاتی را برای کنترل وضعیت بحرانی تالاب ارائه داد:

• ایجاد پاسگاه محیط‌بانی دائم: به‌منظور کنترل دقیق و جلوگیری از چرای غیرمجاز شترها در منطقه.
• تأمین زمین: پیگیری رسمی برای تأمین زمین مورد نیاز جهت اجرای طرح‌های تثبیت خاک.
• جمع‌آوری زهکش‌ها: اجرای مصوبات مشترک دو استان البرز و قزوین برای جمع‌آوری زهکش‌های مخرب.
• تولید انرژی پاک: بررسی امکان استقرار مزرعه خورشیدی برای تولید انرژی پاک و ایجاد پوشش تثبیت‌کننده خاک.

نقش سازمان ملل در احیای تالاب

کارشناسان بین‌المللی برنامه توسعه ملل متحد (UNDP) با هدف ارائه پشتیبانی‌های تخصصی، علمی و فنی در این ارزیابی میدانی حضور داشتند. حضور آن‌ها همچنین در راستای تسهیل تأمین منابع مالی و تقویت همکاری‌های بین‌المللی برای اجرای پروژه‌های احیای اکولوژیک در منطقه بحرانی تالاب صالحیه است.

تالاب فصلی صالحیه با وسعتی حدود ۱۶ هزار هکتار، در حوزه جغرافیایی مشترک استان‌های البرز و قزوین قرار گرفته است. خشک شدن این تالاب، عامل اصلی تشدید گردوغبار و افزایش آسیب‌های زیست‌محیطی در مناطق پیرامونی خود شده است.