رکورد ۳۱ ماهه تورم ماهانه مناطق شهری؛ جهش ۴.۸ درصدی در مهر ۱۴۰۴

مقایسه آماری و ثبت رکورد ۳۱ ماهه

در حالی که مرکز آمار ایران مسئول پایش تورم کل کشور است، بانک مرکزی بر سبد مصرف مناطق شهری تمرکز دارد و روش اندازه‌گیری این دو نهاد دارای تفاوت‌هایی است. بر اساس جدیدترین داده‌های منتشر شده توسط بانک مرکزی، تورم ماهانه مناطق شهری در مهر ماه ۱۴۰۴ به ۴.۸ درصد رسیده است. این نرخ، بالاترین سطح ثبت شده از اسفند ماه ۱۴۰۱ به شمار می‌رود و یک رکورد ۳۱ ماهه را ثبت کرده است. علاوه بر تورم ماهانه، شاخص‌های تورم نقطه‌به‌نقطه و سالانه نیز مسیر صعودی خود را ادامه داده‌اند.

روند صعودی قاطعانه تورم در شاخص‌های کلیدی

بررسی روند بلندمدت تورم ماهانه نشان می‌دهد که این شاخص از مرداد ماه (۳.۴ درصد) و شهریور ماه (۴.۲ درصد) با شتابی قاطعانه در حال حرکت به سمت بالا بوده است. در صورت ادامه این روند، دور از ذهن نیست که نرخ تورم سالانه در انتهای سال از مرز ۵۰ درصد عبور کند.

بانک مرکزی داده‌های تورم خود را از سال ۱۴۰۱ به بعد منتشر نکرده بود و اکنون اطلاعات یکپارچه تا مهر ۱۴۰۴ در دسترس قرار گرفته است. در طول این بازه زمانی، بالاترین تورم ماهانه ۹.۸ درصد (خرداد ۱۴۰۱، متاثر از شوک حذف ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی) و پایین‌ترین سطح آن ۱ درصد (بهمن ۱۴۰۲) به ثبت رسیده است.

تورم نقطه‌به‌نقطه و مزمن بودن تورم

تورم نقطه‌به‌نقطه که تغییرات قیمت سبد مصرفی در یک ماه نسبت به ماه مشابه سال قبل را نشان می‌دهد، پس از یک دوره نزولی در اوایل سال ۱۴۰۲، از نیمه دوم سال ۱۴۰۳ مجدداً صعودی شده و در سه ماه اخیر شتاب گرفته است. این نرخ از ۴۰ درصد در تیر ماه به ۴۷ درصد در مهر ماه ۱۴۰۴ افزایش یافته است. بالاترین سطح این شاخص در طول این بازه زمانی ۶۲ درصد و مربوط به فروردین ۱۴۰۲ بوده است. نکته‌ای که نشان‌دهنده تورم مزمن در اقتصاد ایران است، این واقعیت است که طبق آمار بانک مرکزی، تورم نقطه‌ای مناطق شهری هیچ‌گاه به کمتر از ۳۳ درصد نرسیده است.

وضعیت تورم سالانه

تورم سالانه نیز از انتهای سال گذشته وارد روند افزایشی شده و از حدود ۳۵ درصد در دی ماه سال قبل به ۴۰ درصد در مهر ماه امسال رسیده است. بالاترین سطح این شاخص، ۵۵.۷ درصد بوده که مربوط به اردیبهشت ۱۴۰۲ است.

تورمی‌ترین اقلام مصرفی در مهر ۱۴۰۴

نرخ ۴.۸ درصدی تورم ماهانه مناطق شهری در مهر ماه، ناشی از جهش قیمت‌ها در گروه‌های مختلف کالا و خدمات بوده است. بیشترین تورم ماهانه در میان اقلام سبد مصرف خانوار به شرح زیر بوده است:

• تحصیل: با نرخ ۲۴.۴ درصد، بالاترین تورم ماهانه را به خود اختصاص داده که به نظر می‌رسد تحت تاثیر شروع سال تحصیلی جدید باشد.
• خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها: با ثبت تورم ۷.۵ درصدی، جهشی قابل توجه نسبت به نرخ ۵.۸ درصدی شهریور ماه نشان داده است.
• دخانیات و پوشاک و کفش: هر دو تورم ماهانه‌ای در محدوده ۵.۵ درصد را تجربه کرده‌اند.

در مقابل، بخش مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوخت‌ها با نرخ ۲.۷ درصد، کمترین میزان تورم ماهانه را در مهر ماه ۱۴۰۴ به خود اختصاص داده‌اند.