خبر کامل
ذرات معلق (PM۲.۵) خطر ابتلا به سرطان معده را افزایش می‌دهند؛ هشدار جدی پژوهشگران
آلودگی هوا و خطر پنهان سرطان معده: نتایج یک مرور نظام‌مند
سرطان معده به عنوان یکی از عوامل اصلی مرگ و میر ناشی از سرطان در سراسر جهان، همواره در کانون توجه پژوهش‌های بهداشتی قرار داشته است. در همین حال، آلودگی هوا که سالانه جان میلیون‌ها نفر را تهدید می‌کند و عواقب مخرب آن بر سیستم‌های قلبی، ریوی و عصبی اثبات شده است، اکنون به عنوان یک عامل خطر احتمالی جدید برای بیماری‌های دستگاه گوارش مطرح شده است.
ذرات معلق و مکانیسم احتمالی سرطان‌زایی
ذرات ریز معلق (Particulate Matter) که جزء اصلی آلودگی هوا هستند، می‌توانند مواد خطرناک را با خود حمل کنند. این ذرات به دلیل اندازه بسیار کوچک، به آسانی وارد دستگاه تنفسی شده و حتی به جریان خون راه می‌یابند. پژوهش‌های جهانی نشان می‌دهند که مواد همراه این ذرات، از طریق ایجاد التهاب مزمن، آسیب اکسیداتیو و اختلال در عملکرد طبیعی سلول‌ها، خاصیت سرطان‌زایی دارند و می‌توانند زمینه‌ساز بیماری‌های مزمن شوند.
با این حال، رابطه مستقیم میان آلودگی هوا و سرطان معده تا کنون به طور قطعی روشن نشده و نتایج مطالعات پیشین یکسان نبوده است. بخشی از این تفاوت‌ها می‌تواند ناشی از عواملی چون:
- روش‌های مختلف اندازه‌گیری آلودگی هوا
- شرایط جغرافیایی و الگوهای آلودگی منطقه‌ای
- ویژگی‌های جمعیت مورد مطالعه و عوامل فردی
جزئیات مطالعه مروری نظام‌مند پژوهشگران ایرانی
برای رفع این ابهامات و ارائه یک ارزیابی جامع، تیمی از پژوهشگران به سرپرستی محمد میری از مرکز تحقیقات بیماری‌های غیرواگیر و گروه بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، مطالعه‌ای از نوع مرور نظام‌مند را در خصوص ارتباط میان ذرات معلق و سرطان معده انجام دادند. این پژوهش، به جای تمرکز بر یک جامعه محدود، داده‌های چندین مطالعه معتبر را گردآوری و تحلیل کرده است.
روش کار شامل جستجوی مقالات علمی در پایگاه‌های داده معتبر بین‌المللی از جمله پابمد (PubMed)، اسکوپوس (Scopus) و وب آو ساینس (Web of Science) تا اکتبر سال ۲۰۲۴ بود. مقالاتی که از نظر روش تحقیق و کیفیت داده‌ها شرایط لازم را داشتند، وارد تحلیل نهایی شدند و داده‌های آن‌ها با استفاده از روش‌های آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
افزایش خطر برای مردان و تفاوت‌های منطقه‌ای
نتایج حاصل از این مرور نظام‌مند، ضمن تأکید بر عدم یکسانی یافته‌ها، نکات مهمی را آشکار کرد:
برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند که مردانی که در معرض ذرات معلق قرار می‌گیرند، با خطر بالاتری برای ابتلا به سرطان معده مواجه هستند و این خطر می‌تواند تقریباً دو برابر شود. این تفاوت جنسیتی احتمالاً ترکیبی از عوامل زیستی و سبک زندگی (مانند میزان سیگار کشیدن و نوع شغل) است.
در مقابل، چند مطالعه دیگر در کشورهایی نظیر آمریکا و تایوان، ارتباط معناداری میان آلودگی هوا و سرطان معده گزارش نکرده‌اند که نشان‌دهنده تأثیرگذاری شدید شرایط محیطی و الگوهای آلودگی خاص هر منطقه است.
نتیجه‌گیری و لزوم تدابیر بهداشتی
با کنار هم گذاشتن شواهد، نتیجه‌گیری کلی این تحقیق نشان می‌دهد که قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض ذرات ریز معلق، به ویژه PM۲.۵، می‌تواند خطر ابتلا به سرطان معده را افزایش دهد. این یافته حاکی از آن است که نقش آلودگی هوا نباید صرفاً به بیماری‌های تنفسی محدود شود.
مجریان این تحقیق در نتیجه‌گیری نهایی خود تأکید کرده‌اند که لازم است در سیاست‌گذاری‌های بهداشتی، اثرات بلندمدت آلودگی هوا بر دستگاه گوارش جدی گرفته شود و تدابیر ویژه‌ای برای کاهش مواجهه با آن اتخاذ گردد. نتایج این مطالعه علمی پژوهشی در «مجله دانشگاه علوم پزشکی سبزوار» منتشر شده است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
