انتشار آمار تورمی بانک مرکزی پس از ۳ سال؛ تورم سالانه ۴۱ درصد

آمارهای کلیدی تورم در مهر و آبان‌ماه

بر اساس داده‌های جدید منتشرشده، نرخ تورم سالانه در آبان‌ماه سال جاری به ۴۱ درصد رسیده است. همچنین، نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه در مهرماه ۴۷.۱ درصد ثبت شد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که سطح عمومی قیمت‌ها در مهرماه نسبت به ماه قبل، افزایشی معادل ۴.۸ درصد داشته است.

روند تورم ماهانه از تیرماه سال جاری همواره صعودی بوده و در مهرماه به ۴.۸ درصد رسیده است. نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه نیز در یک بازه شش‌ماهه (اردیبهشت تا مهر) روند افزایشی خود را حفظ کرده و از ۴۰.۳ درصد در اردیبهشت‌ماه بالاتر رفته است.

مقایسه آمار بانک مرکزی و مرکز آمار

مقایسه آمارهای تورمی منتشرشده توسط بانک مرکزی و مرکز آمار ایران در سال جاری، نشان‌دهنده یک روند کلی مشابه در افزایش سطح عمومی قیمت‌ها است و جهت‌گیری تورم در گزارش‌های هر دو نهاد همسو بوده است.

دلایل اختلاف در ارقام

به اعتقاد کارشناسان، بخشی از اختلاف جزئی در ارقام ناشی از تفاوت در روش‌های محاسباتی است. شاخص تورمی مرکز آمار با پوشش گسترده‌تر، خانوارهای شهری و روستایی را در بر می‌گیرد، در حالی که شاخص بانک مرکزی صرفاً خانوارهای شهری را مدنظر قرار می‌دهد و پوشش آماری محدودتری دارد. با این حال، آمار هر دو نهاد به‌روشنی بر افزایشی بودن سطح عمومی قیمت‌ها از ابتدای سال جاری تأکید دارند.

«شفافیت آماری یکی از ستون‌های اصلی بانک‌های مرکزی کشورهای پیشرو به شمار می‌رود و بانک‌های مرکزی در جهان معمولا بر اساس برنامه زمانی از پیش اعلام‌شده و به صورت منظم آمارهای کلیدی را منتشر می‌کنند.»

ریشه‌های تشدید تورم در اقتصاد ایران

تحلیل‌گران، عوامل متعددی را در تشدید روندهای تورمی اقتصاد ایران دخیل می‌دانند. از جمله مهم‌ترین این عوامل می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ریسک‌ها و نااطمینانی‌های سیاسی: شوک‌های سیاسی معمولاً به افزایش نرخ ارز منجر می‌شوند و این افزایش با تأثیر مستقیم بر بهای کالاهای وارداتی و نهاده‌های تولید، به سرعت در قیمت‌های نهایی منعکس می‌شود.
• تقویت انتظارات تورمی: افزایش تنش‌های سیاسی، چشم‌انداز آینده را برای عموم مردم و فعالان اقتصادی مبهم ساخته و انتظارات تورمی را تقویت می‌کند.
• رشد نقدینگی و کسری بودجه: افزایش بی‌رویه رشد نقدینگی و کسری بودجه دولت، از دلایل ساختاری و مهمی هستند که طی سال‌های متمادی به روندهای تورمی دامن زده‌اند.

راهکار دستیابی به ثبات پایدار

به باور صاحب‌نظران اقتصادی، دستیابی به ثبات پایدار در سطح عمومی قیمت‌ها تنها با مجموعه‌ای از اصلاحات ساختاری و بنیادین ممکن است. این اصلاحات شامل سه محور اصلی زیر است:

• تقویت استقلال بانک مرکزی.
• ارتقای انضباط مالی در کل شبکه بانکی کشور.
• اصلاحات اساسی در ساختار بودجه دولت.