دلیل سکوت ۱۵ ماهه بانک مرکزی درباره آمار مسکن: عدم دسترسی به سامانه‌های جدید

سکوت ۱۵ ماهه بانک مرکزی و ابهام در بازار مسکن

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران که سال‌ها وظیفه انتشار گزارش‌های ماهانه تحولات بازار مسکن شهر تهران را به عنوان شاخصی کلیدی برای بازار املاک کشور بر عهده داشت، از شهریور ماه سال گذشته تاکنون سکوت اختیار کرده است. این رویکرد، تحلیلگران و فعالان بازار را از دسترسی به اطلاعات رسمی و دقیق درباره قیمت و تعداد معاملات محروم کرده و فضای بازار را با ابهام و امکان قیمت‌سازی‌های سلیقه‌ای مواجه ساخته است.

این نهاد پیش‌تر، از فروردین ماه سال ۱۳۹۶ تا مردادماه سال ۱۴۰۳ (به مدت ۷ سال و ۵ ماه)، با استفاده از داده‌های خام سامانه ثبت معاملات املاک و مستغلات کشور، به صورت منظم اقدام به تهیه و انتشار گزارش‌های مذکور می‌کرد که تمامی آنها در وبسایت رسمی این بانک در دسترس عموم قرار دارد.

پاسخ رسمی بانک مرکزی: عدم دسترسی به سامانه‌های جدید

در پی انتقادات گسترده نسبت به این خلأ اطلاعاتی، روابط عمومی بانک مرکزی با انتشار گزارشی، دلیل اصلی عدم انتشار آمار مسکن را اعلام کرد. این نهاد مدعی شده است که به داده‌ها و اطلاعات سامانه‌های جدید نقل و انتقال املاک دسترسی ندارد.

«لازم به تاکید است با توجه به اتخاذ ترتیبات جدید در خصوص نحوه تبادل آمار و اطلاعات بین دستگاه‌های مختلف، مکاتبات لازم و بسیار متعدد برای دسترسی این بانک به سامانه‌های جدید (خودنویس و کاتب) با وزارت راه و شهرسازی، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و کارگروه تعامل‌پذیری دولت الکترونیکی انجام شده اما متاسفانه تاکنون دسترسی حتی در سطح گزارش‌گری به این سامانه‌ها توسط مراجع مربوطه برای این بانک فراهم نشده است.»

موانع اداری در مسیر شفافیت داده‌ها

بر اساس گزارش بانک مرکزی، دلیل قطع دسترسی، تغییر ترتیبات تبادل آمار و اطلاعات میان دستگاه‌های دولتی است. این نهاد برای دسترسی به داده‌های مورد نیاز، مکاتبات متعددی را با نهادهای مسئول انجام داده است:

• وزارت راه و شهرسازی
• سازمان ثبت اسناد و املاک کشور
• کارگروه تعامل‌پذیری دولت الکترونیکی

با این وجود، طبق اعلام بانک مرکزی، تلاش‌ها برای دریافت دسترسی به سامانه‌های «خودنویس» و «کاتب» تاکنون بی‌نتیجه مانده است.

تعهد بانک مرکزی به از سرگیری انتشار آمار

بانک مرکزی در پایان گزارش خود تاکید کرده است که به محض فراهم شدن امکان دسترسی به اطلاعات این سامانه‌ها، در راستای ایفای ماموریت خود برای ایجاد شفافیت حداکثری در داده‌های کلان اقتصادی، گزارش تحولات بازار مسکن شهر تهران را طبق روال گذشته تهیه و منتشر خواهد کرد.