اوکراینی‌ها در دونباس جنگ‌زده: صلح با واگذاری قلمرو یا ادامه جنگ؟

چشم‌انداز مبهم مذاکرات صلح و خواسته‌های حداکثری

در حالی که قطارها دیگر به منطقه شرقی دونتسک - بخشی از دونباس که ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، ادعای مالکیت کامل آن را دارد - نمی‌رسند، آخرین ایستگاه در سمت غربی مرز دونتسک، به محلی برای انتظار غیرنظامیان و سربازان برای رسیدن به امنیت نسبی تبدیل شده است.

رئیس‌جمهور پوتین پس از درز پیشنهادات آمریکا برای پایان دادن به جنگ، که به طور گسترده‌ای مطابق با خواسته‌های حداکثری او تلقی می‌شود، لحنی جسورانه‌تر به خود گرفته است. در مقابل، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، گفته است که مسئله قلمرو، دشوارترین موضوع پیش روی مذاکرات صلح تحت رهبری آمریکا است.

در میان سربازانی که برای استراحت کوتاه‌مدت ۲۰ روزه از خط مقدم به غرب می‌روند، بدبینی موج می‌زند. «آندری»، یکی از سربازان، مذاکرات صلح را که شامل دیدار فرستادگان دونالد ترامپ با مذاکره‌کنندگان اوکراینی و سپس عزیمت به مسکو بوده، با خنده «چت، فقط چت» توصیف می‌کند و معتقد نیست که جنگ به زودی پایان یابد.

وضعیت نظامی در دونباس: خستگی و مقاومت

نیروهای روسی اکنون حدود ۸۵ درصد از منطقه دونباس (شامل لوهانسک و دونتسک) را کنترل می‌کنند. روز سه‌شنبه، روسیه ادعا کرد شهر استراتژیک پوکروفسک در دونتسک را تصرف کرده، هرچند اوکراین اعلام کرد درگیری‌ها در این شهر ادامه دارد.

«دنیس»، سربازی که دو سال است در ارتش اوکراین خدمت می‌کند، وضعیت را این‌گونه توصیف می‌کند:

«همه از نظر روحی و جسمی خسته و فرسوده‌اند. واقعاً ترسناک است؛ پهپادها مثل مگس در اطراف پرواز می‌کنند.»

او با وجود خستگی، تأکید می‌کند که نیروها آماده تسلیم نیستند:

«هیچ‌کس دونباس را به پوتین نخواهد داد. به هیچ وجه، این سرزمین ماست.»

واگذاری قلمرویی که دست‌کم یک چهارم میلیون اوکراینی در آن زندگی می‌کنند، شامل شهرهای کمربند "قلعه دونتسک" یعنی اسلوویانسک، کراموتورسک و دروژکیفکا، برای اکثر اوکراینی‌ها قابل قبول نخواهد بود. با این حال، مقامات آمریکایی بر این باورند که اوکراین هم از نظر تعداد و هم از نظر تسلیحات، در موضع ضعف قرار دارد.

مهاجرت غیرنظامیان و انتخاب‌های دشوار برای صلح

مهاجرت غیرنظامیان از دونباس همزمان با برگزاری مذاکرات صلح ادامه دارد. روزانه حدود ۲۰۰ نفر به مرکز پذیرش در لوزووا، در آن سوی مرز، می‌رسند. بسیاری از آن‌ها از مه غلیظ برای فرار استفاده می‌کنند تا شانس هدف قرار گرفتن توسط پهپادها کاهش یابد.

«مارینا» که به همراه همسرش یوهنی و دو فرزندشان از کراموتورسک فرار کرده، می‌گوید:

«اکنون پهپادها بیشتر شده‌اند. حتی بیرون رفتن سخت‌تر شده است. همه چیز خطرناک است. حتی برای رفتن به مغازه ممکن است برنگردید.»

یوهنی نیز به مذاکرات صلح بی‌اعتقاد است و می‌گوید: «آن طرف [روسیه] با شرایط ما موافقت نخواهد کرد. می‌دانیم که نتیجه خوبی نخواهد داشت.»

با این حال، برخی دیگر برای صلح، حاضر به چشم‌پوشی از خانه خود هستند:

• اولکساندر: او که فرزندانش به آلمان رفته‌اند، با وجود اینکه خواسته‌های حداکثری روسیه را "احتمالاً غیرقابل قبول" می‌داند، اما مایل است بخشی از طرح صلح درزکرده (واگذاری قلمرو در ازای صلح) را بپذیرد. او می‌گوید: «شخصاً با آن شرایط موافقت خواهم کرد.»
• اینا: او که به همراه پنج فرزند خود فرار کرده، معتقد است زمان معامله فرا رسیده است. او می‌گوید: «مهم‌ترین چیز این است که صلح برقرار شود.» و در پاسخ به اینکه آیا این به معنای واگذاری دائمی خانه‌اش است، پاسخ می‌دهد: «در این شرایط، بله.»

افزایش نگران‌کننده فرار از خدمت در ارتش

برخی از سربازان اعزامی به دونباس نیز با فرار از خدمت، نظر خود را اعلام می‌کنند. از زمان آغاز تهاجم تمام‌عیار روسیه، نزدیک به ۳۰۰,۰۰۰ مورد فرار از خدمت یا غیبت بدون مرخصی رسمی ثبت شده است که این آمار در سال گذشته به شدت افزایش یافته است.

«سرهی» (نام مستعار)، یکی از این سربازان است که از ماه مه در مخفیگاه به سر می‌برد. او که داوطلبانه به جبهه رفته بود، می‌گوید واحدش در نزدیکی پوکروفسک از نظر تجهیزات و آموزش ضعیف بوده و زیرِ حد نصاب لازم نیرو داشته است.

سرهی می‌گوید: «اگر رهبری مناسب و فردی باتجربه مسئول بود، فرار نمی‌کردم. من برای خدمت آمدم، نه برای فرار.»

او با اشاره به هشدارهای اخیر آمریکا، نسبت به شانس پیروزی اوکراین ابراز تردید می‌کند:

«اگر منطقی فکر کنید، خیر. کشوری با ۱۴۰ میلیون نفر در مقابل ما با ۳۲ میلیون نفر – از نظر منطقی جور در نمی‌آید.»