ماراتن بازی‌سازی دانشگاه اصفهان بر مهارت‌های شناختی متمرکز می‌شود

مدیر مرکز نوآوری صنایع سرگرمی دانشگاه اصفهان از برگزاری ماراتن بازی‌سازی این دانشگاه با رویکردی کاملاً جدید خبر داد. جواد راستی اعلام کرد که پس از یک دهه برگزاری این رویداد، تم امسال بر حوزه‌ حیاتی «شناخت و مهارت‌های شناختی» متمرکز شده است تا پیوندی عملی میان جامعه بازی‌سازان و متخصصان علوم شناختی ایجاد شود. رویکرد این ماراتن، برخلاف بسیاری از رویدادهای مشابه، همواره برگزاری یک رقابت هدفمند بوده است.

تغییر رویکرد از فرهنگ شهروندی به مهارت‌های شناختی

وی با اشاره به اینکه سه دوره پیشین ماراتن با محور فرهنگ شهروندی و حمایت شهرداری برگزار شده بود، اظهار داشت: امسال تصمیم گرفتیم رویداد را وارد حوزه‌ای تازه کنیم؛ حوزه‌ای که امروز در جهان بیش از هر زمان دیگری مورد تأکید قرار دارد: شناخت و مهارت‌های شناختی.

برخلاف تصور رایج که موفقیت جوامع یا سازمان‌ها را وابسته به مهارت‌های سخت‌افزاری می‌داند، امروز روشن شده که مهارت‌های شناختی افراد نقش تعیین‌کننده‌تری در پیشرفت دارند. این اهمیت در سه حوزه کلیدی دیده می‌شود:

• توانبخشی شناختی: برای افرادی که به‌دلیل سکته، تروما یا بیماری بخشی از توانایی‌های خود را از دست داده‌اند.
• اختلالات شناختی: مانند ADHD و طیف اوتیسم.
• افزایش سرمایه شناختی افراد سالم: یعنی تقویت مهارت‌هایی چون توجه، حافظه، حل مسئله، خلاقیت و سرعت واکنش.

اثربخشی بازی‌ها در ارتقاء شناخت و درمان

در جهان و در کشور ما به‌طور فزاینده‌ای پذیرفته شده که مسیر ارتقای مهارت‌های شناختی، آموزش و حتی درمان، از طریق بازی‌ها بسیار اثربخش‌تر است. سال‌ها در کنفرانس‌های تخصصی شاهد رشد مقالات مرتبط با تلاقی علوم شناختی و بازی‌سازی بوده‌ایم. به همین دلیل تصمیم گرفته شد تا ماراتن امسال در حوزه بازی‌های شناختی برگزار شود.

هدف اصلی ما از برگزاری این رویداد، پیوند دادن جامعه بازی‌سازان با متخصصان علوم شناختی و ایجاد هم‌افزایی بین این دو جریان علمی است.

بستر همکاری در دانشگاه اصفهان

دانشگاه اصفهان بستر بالقوه این همکاری را داراست؛ ما دو ماژول فعال در دانشگاه داریم: مرکز نوآوری صنایع سرگرمی که سال‌ها در زمینه بازی‌های جدی درمانی و آموزشی فعالیت داشته و آزمایشگاه شناختی اصفهان که یکی از واحدهای پژوهشی پیشرو کشور در علوم شناختی است. تلاقی مأموریت‌های این دو مرکز در رویداد ماراتن، می‌تواند نقطه عطفی برای هر دو حوزه باشد.

تأکید بر اعتبار علمی و جذابیت در فرایند داوری

یکی از چالش‌هایی که همیشه در بازی‌های جدی وجود دارد این است که تیم‌ها چنان در هدف آموزشی یا درمانی غرق می‌شوند که فراموش می‌کنند بازی، پیش از هر چیز، باید سرگرم‌کننده باشد. از طرف دیگر، مفاهیم شناختی‌ مثل توجه یا حافظه، بسیار دقیق‌تر از آن هستند که بتوان آن‌ها را سطحی به کار برد.

بنابراین، در فرایند داوری و منتورشیپ، هم بر اعتبار علمی محتوا تأکید شده و هم بر جذابیت تجربه بازی. برای این دوره، منتور و داور از هر دو حوزه علوم شناختی و بازی‌سازی انتخاب شده‌اند.

حضور منتورهای شاخص صنعت و دانشگاه

در این رویداد هفت منتور و چهار داور حضور دارند که از جمله شاخص‌ترین آن‌ها می‌توان به افراد زیر اشاره کرد:

• محمد ذهتابی: مدیر استودیوی پاییزان و سازنده بازی مشهور «پسرخوانده» با ۲۶ میلیون دانلود.
• لیدا شفقی: متخصص علوم اعصاب از دانشگاه علوم پزشکی تهران و فعال حوزه شناخت.

همچنین احتمال اضافه شدن یک منتور دیگر از مرکز نوآوری دانشگاه شریف نیز وجود دارد.

شکل‌گیری هسته‌های پژوهشی؛ خروجی ملموس ماراتن

برخلاف برخی رویدادهای غیر دانشگاهی که صرفاً جنبه اجرایی و خبری دارند، برای دانشگاه اصفهان ایجاد خروجی ملموس و پژوهشی اهمیت دارد. هدف این است که از ۱۲ تا ۱۴ تیم شرکت‌کننده، حداقل چند تیم، هسته پژوهشی واقعی شکل دهند.

این تیم‌ها تا عید بدون پرداخت هزینه در مرکز مستقر خواهند شد و فرصت دارند نسخه دمو بسازند. در صورتی که محصول آن‌ها به معیارهای مرکز نزدیک باشد، وارد دوره استقرار بلندمدت می‌شوند. همچنین رایزنی‌هایی با ستاد توسعه علوم و فناوری‌های شناختی صورت گرفته که سال‌هاست به‌طور جدی از بازی‌های شناختی حمایت می‌کند تا این رویداد زمینه‌ساز ایجاد تیم‌های پژوهشی قدرتمند و تحول در این حوزه در کشور باشد.

بستن حلقه نخست زیست‌بوم گیم

صنایع خلاق و بازی‌سازی یک خط لوله رشدی دارند و نخستین حلقه این زنجیره، جایی است که افراد با یکدیگر آشنا می‌شوند و تیم تشکیل می‌دهند. رسالت رویدادهای کارآفرینانه دانشگاه، ایجاد این حلقه مفقوده است؛ کاری که بخش خصوصی به‌تنهایی نمی‌تواند انجام دهد و بر عهده ساختارهای حاکمیتی است. در ۱۰ سال گذشته، هر بار از دل این رویدادها یکی دو تیم جدی شکل گرفته، وارد مرکز شده و مسیر حرفه‌ای پیدا کرده‌اند. این دقیقاً بخشی از رسالت دانشگاه اصفهان در ساخت زیست‌بوم گیم در اصفهان است.

کارگاه‌های آموزشی پیش از رویداد

با وجود نزدیک بودن ظرفیت تکمیل ثبت‌نام، علاقه‌مندان می‌توانند این تجربه منحصربه‌فرد را از دست ندهند. دو کارگاه آموزشی برای شرکت‌کنندگان در نظر گرفته شده است:

• پنجشنبه ۱۳ آذر: کارگاه ساخت بازی بدون نیاز به کدنویسی برای دانشجویانی که دانش فنی ندارند.
• کارگاه علوم شناختی: با حضور دکتر شفقی درباره علوم شناختی و نقش بازی‌ها در ارتقای سرمایه شناختی.