کاهش ۵۰ درصدی مصرف آب کشاورزی قم و صفر شدن حقابه‌های رودخانه‌ای

کاهش چشمگیر مصرف آب در بخش کشاورزی

مصرف آب در بخش کشاورزی استان قم طی دهه‌های اخیر با کاهش چشمگیری روبرو بوده است. این میزان که در اوایل دهه ۷۰ شمسی بالغ بر یک میلیارد و ۷۲ میلیون متر مکعب بود، اکنون بر اثر عوامل قهری و اجرای طرح‌های بهینه‌سازی، به حدود ۵۳۶ میلیون متر مکعب تقلیل یافته است.

حمایت از توسعه سامانه‌های نوین آبیاری

در راستای بهینه‌سازی مصرف، سازمان جهاد کشاورزی قم اقدام به اجرای سامانه‌های نوین آبیاری در اراضی کشاورزی نموده و تسهیلات بلاعوض قابل توجهی را در اختیار کشاورزان قرار می‌دهد. این تسهیلات حدود ۸۰ درصد از کل هزینه‌های اجرا را پوشش می‌دهد:

وضعیت قنوات و ضرورت مرمت سالیانه

قنوات به عنوان سازه‌های زنده و شریان‌های اصلی مناطق کوهستانی و کوهپایه‌ای قم، نقش حیاتی در تأمین آب دارند. در حال حاضر، حدود ۹۵۰ رشته قنات عمومی در استان وجود دارد که سالانه حدود ۷۰ میلیون متر مکعب آب از آن‌ها استحصال می‌شود. این قنوات نزدیک به ۱۰ هزار هکتار از اراضی قم را مشروب می‌کنند.

قنات به عنوان سازه زنده، نیاز دارد سالیانه لایروبی و مرمت شود. لایروبی کل قنوات توسط دولت امکان‌پذیر نیست و باید توسط حقابه‌بران انجام گیرد.

با وجود این، سازمان جهاد کشاورزی استان بر اساس مسئولیت اجتماعی خود، سالیانه ۱۵ رشته قنات را به وسعت تقریبی ۷.۵ کیلومتر مرمت و نوسازی می‌نماید تا نقش مهمی در حفاظت از فعالیت‌های کشاورزی استان ایفا کند.

مطالبه احقاق حقابه‌های رودخانه‌ای قم

یکی از مسائل حیاتی استان، لزوم تخصیص کامل حقابه‌های قم است. پیش از احداث سدهای ۱۵ خرداد و الغدیر، به طور ثابت حدود ۵۰۰ میلیون متر مکعب آب از دو رودخانه قمرود و قره چای وارد شهر قم می‌شد. متأسفانه، این مقدار در حال حاضر به صفر رسیده‌است، بنابراین احقاق حقابه‌های استان اهمیت بسیار زیادی دارد.

سهم کشاورزی در اقتصاد و اشتغال قم

بخش کشاورزی قم با وجود محدودیت‌های آبی، سهم قابل توجهی در اقتصاد و اشتغال استان دارد:

• این بخش ۶ درصد از ارزش‌افزوده قم را به خود اختصاص داده است.
• حدود ۵۰ هزار نفر به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم در این حوزه مشغول فعالیت هستند.
• میزان متوسط تولید سالانه استان در زمینهٔ محصولات زراعی،‌ باغی،‌ دامی، شیلات و گلخانه‌ای بیش‌از ۸۵۰ هزار تُن است.

کشاورزی به‌تنهایی حدود ۵۰ درصد اشتغال روستاییان در بخش‌های مختلف استان را به خود اختصاص داده است.