بحران ارزی بازار موبایل را در آستانه ورشکستگی قرار داد؛ جهش واردات مسافری

بحران تخصیص ارز و توقف واردات رسمی

به گفته فعالان این صنعت، روند طولانی و نامنظم تامین ارز، فعالیت واردکنندگان را به شدت تحت‌الشعاع قرار داده است. مهدی اسدی، رئیس انجمن واردکنندگان موبایل، اعلام کرده که برخی شرکت‌ها بیش از ۴۰۰ روز است که در انتظار تخصیص ارز مانده‌اند. این مشکل نه تنها امکان تکمیل واردات را از بین برده، بلکه حتی شرکت‌هایی که از ارز حاصل از صادرات استفاده می‌کنند نیز با موانع جدی مواجه هستند.

حسین روزبه، عضو هیات‌مدیره انجمن واردکنندگان تلفن همراه، بر این باور است که بی‌ثباتی در سامانه ارزی، عامل اصلی این توقف است:

روند تامین ارز طولانی شده و علاوه بر این طولانی شدن آن بخش‌هایی هم که از محل تامین صادرات انجام می‌شود مشکلات مختص به خود را دارد؛ ویرایش‌ها انجام نمی‌شود و به طور کلی بازار را به سمت یک وضعیت تقریبا ایست سوق داده‌اند.

پیامدهای اقتصادی: جهش قیمت و کاهش توان خرید

کارشناسان هشدار می‌دهند که ادامه ناپایداری در تخصیص ارز، مستقیماً به افزایش شدید قیمت گوشی در ماه‌های آتی منجر خواهد شد. این اختلال باعث می‌شود که واردات عملاً در اختیار تعداد محدودی شرکت خاص قرار گیرد؛ شرکت‌هایی که نحوه تامین ارز و شیوه ورود کالای آن‌ها برای بسیاری مبهم است.

روزبه با اشاره به نوسانات نرخ ارز، تأثیر آن بر مصرف‌کننده را فاجعه‌بار می‌داند:

شب می‌خوابیم، صبح بیدار می‌شویم و می‌بینیم دلار ۵ تا ۱۰ درصد افزایش داشته است. اگر روال به همین شکل ادامه پیدا کند قطعا روی قیمت موبایل تاثیر می‌گذارد و بسیار بیشتر از آن‌چه تصور می‌کنیم فشار را به مصرف‌کننده منتقل می‌کند. مصرف‌کننده دیگر واقعا توان خرید ندارد.

افزایش بی‌سابقه واردات مسافری و زیان بازرگانان رسمی

در حالی که واردات تجاری با مشکل مواجه است، گزارش‌های گمرک نشان‌دهنده یک تغییر الگوی نگران‌کننده است. در هفت ماه نخست سال جاری، واردات تجاری گوشی تلفن همراه کاهش یافته، اما واردات از مسیر مسافری جهشی کم‌نظیر را ثبت کرده است.

آمار هفت ماهه واردات گوشی (تا پایان مهر ماه)

• واردات تجاری: ۳,۳۵۵,۳۷۵ دستگاه
• واردات مسافری: ۳۹۶,۷۱۳ دستگاه

روزبه معتقد است که این وضعیت نتیجه مستقیم مشکلات بازرگانان رسمی در ثبت سفارش و تخصیص ارز است و زمینه‌ای برای سوءاستفاده فراهم کرده است:

وقتی بازرگان در ثبت‌سفارش و تخصیص ارز مشکل دارد طبیعی است که عده‌ای با روش‌های خاص از جمله پاسپورت اجاره‌ای یا خریداری‌شده و با روابطی که دارند گوشی مسافری وارد کنند.

او تأکید می‌کند که این روند عملاً به ضرر بازرگانان رسمی است که دارای تشکیلات قانونی، امتیاز و حق گمرکی هستند، در حالی که واردکنندگان مسافری غیررسمی، بدون تحمل هزینه‌های قانونی، در کنار فعالان رسمی به واردات کالا می‌پردازند و سود اصلی را به دست می‌آورند.