خبر کامل
بحران گاز و ناترازی انرژی؛ خسارت یک میلیارد دلاری به صنایع و ابهام در چشم‌انداز بورس
بحران گاز و ناترازی انرژی؛ سایه سنگین بر صنایع و بازار سرمایه
بحران ناترازی انرژی در ایران، به ویژه قطع مکرر گاز در فصول سرد، نه تنها چرخ تولید صنایع بزرگ نظیر پتروشیمی، فولاد و سیمان را متوقف کرده، بلکه سایه سنگین خود را بر اعتماد سرمایه‌گذاران و معاملات بازار سرمایه گسترانده است. کارشناسان، قیمت‌گذاری دستوری و رشد بی‌رویه مصرف غیرصنعتی را عامل اصلی این بحران می‌دانند که خسارات هنگفتی به اقتصاد کشور وارد کرده است.
این مشکلات در شرایطی که رشد مصرف گاز همچنان ادامه دارد، می‌تواند آینده اقتصادی کشور و جذابیت بازار سرمایه را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. به عقیده تحلیلگران، اصلاح سیاست‌های انرژی و مدیریت بهینه منابع، تنها راهکار بهبود وضعیت بورس و بازگشت اعتماد به بازار سرمایه خواهد بود.
برنامه‌ریزی صنایع در برابر قطعیت بحران
قطعی گاز؛ بخشی از برنامه سالانه پتروشیمی‌ها
بهمن فلاح، کارشناس بازار سرمایه، اظهار داشت: «با توجه به اینکه قطعی گاز در زمستان به‌طور مداوم رخ می‌دهد، این مسئله برای شرکت‌های پتروشیمی از قبل پیش‌بینی شده و به بخشی از برنامه‌های سالانه آن‌ها تبدیل شده است.»
او افزود: «در این مدت، شرکت‌های پتروشیمی معمولاً اورهال (تعمیرات دوره‌ای) و نوسازی‌های لازم را انجام می‌دهند. به همین دلیل، قطعی گاز نمی‌تواند شوک منفی جدی بر روند معاملات بازار وارد کند، زیرا بسیاری از تولیدات این شرکت‌ها در این مدت انباشته شده و پس از رفع محدودیت، به بازار عرضه خواهد شد. این روال عادی در ۱۰ سال اخیر، باعث شده است که فعالان بازار واکنش خاصی به آن نشان ندهند.»
خسارات پنهان و قابل توجه برای شرکت‌ها
فلاح تأکید کرد که اگرچه شرکت‌ها برای این قطعی‌ها برنامه‌ریزی می‌کنند، اما این مسئله در عمل خسارات قابل توجهی را به همراه دارد. وی به مثالی از مجامع سال گذشته اشاره کرد:
یکی از هلدینگ‌های نفت و گاز اعلام کرد که تنها در اثر قطعی گاز، بیش از یک میلیارد دلار خسارت عدم‌النفع متحمل شده است. این ضررها عمدتاً به‌دلیل توقف تولیدات پتروشیمی‌ها و صنایع وابسته به گاز است.
ریشه‌یابی ناترازی: قیمت‌گذاری دستوری و رشد مصرف
این کارشناس اقتصادی به روند نگران‌کننده افزایش مصرف گاز در کشور اشاره کرد و گفت: «مصرف گاز در ایران به سرعت در حال رشد است و از حدود ۵۵۰ میلیارد متر مکعب به بیش از ۷۰۰ میلیارد متر مکعب رسیده است.»
این رشد در حالی رخ داده که تولید گاز کشور نسبتاً ثابت مانده و این مسئله منجر به بروز ناترازی جدی در بازار گاز شده است. یکی از دلایل اصلی این افزایش مصرف، قیمت‌گذاری دستوری گاز است که باعث شده مصرف غیرصنعتی به طور غیرمعمولی افزایش یابد.
تاوان صنایع بزرگ در قبال مصرف غیرواقعی خانگی
مصرف غیرصنعتی گاز در ایران به دلیل قیمت پایین و غیرواقعی، رشد چشمگیری داشته و به یک بحران بزرگ تبدیل شده است. این شرایط باعث شده که صنایع بزرگ و ارزآور کشور با مشکلات جدی در تأمین گاز مواجه شوند.
فلاح تصریح کرد: «صنایع بزرگ کشور که ارزش افزوده بالایی دارند و ارزآوری می‌کنند، مجبور خواهند بود تا تاوان مصرف غیرواقعی گاز در بخش خانگی را بدهند.»
واردات گاز؛ نشانه‌ای از ضعف مدیریت
وی همچنین به مشکلات ساختاری در بخش انرژی اشاره کرد و توضیح داد: «ایران که یکی از بزرگترین تولیدکنندگان نفت و گاز در جهان است، در حال حاضر مجبور به واردات گاز از ترکمنستان شده است. این وضعیت نشان‌دهنده ضعف در مدیریت منابع انرژی کشور است.»
ناترازی در بخش انرژی، به ویژه در بخش گاز، یکی از دلایل اصلی ابهام در آینده اقتصادی کشور و عدم تمایل سرمایه‌گذاران بزرگ خارجی برای حضور در بازار ایران است.
چشم‌انداز بازار سرمایه و فرصت‌های آتی
قطعی گاز و تحمیل خسارت‌های عدم‌النفع بالا به صنایع پتروشیمی و فولادی، باعث شده که بازار سرمایه در وضعیت منفی قرار گیرد و رشد اقتصادی کشور کند شود.
فرصت‌های سرمایه‌گذاری در صنایع جایگزین
فلاح در تحلیل خود از وضعیت بازار، صنایع زیر را به عنوان فرصت‌های مناسب سرمایه‌گذاری معرفی کرد:
- صنایع پالایشگاهی: به دلیل نسبت‌های مالی مناسب و P/E پایین، پتانسیل رشد بالایی دارند.
- صنایع بانکی: با نسبت‌های مالی مناسب و P/E پایین، می‌توانند فرصت‌های مناسبی برای سرمایه‌گذاری در آینده باشند.
او افزود: «اگر قیمت‌گذاری گاز برای صنایع پتروشیمی اصلاح شود و گاز به طور واقعی‌تری عرضه گردد، این صنایع نیز می‌توانند شاهد رشد بیشتری باشند.»
دستور ریاست جمهوری برای صنایع صادرات‌محور
در خبری مرتبط، معاون اجرایی انجمن فولاد از دستور اخیر رئیس‌جمهوری برای لغو محدودیت‌های تخصیص انرژی به صنایع صادرات‌محور خبر داده است. فولادسازان در حال حاضر منتظر اطلاعیه رسمی شرکت ملی گاز برای اجرای این دستور هستند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
