رشد چشمگیر تولیدات علمی دانشگاه‌های همدان؛ گزارش معاون بوعلی‌سینا از رتبه‌های جهانی و داخلی

آرش قربانی، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه بوعلی‌سینا، در همایش بزرگداشت هفته پژوهش و تجلیل از پژوهشگران برتر استان همدان، گزارشی جامع و تفصیلی از عملکرد علمی دانشگاه‌ها و وضعیت اکوسیستم نوآوری استان ارائه داد. این گزارش که در دانشگاه علوم پزشکی همدان مطرح شد، نشان‌دهنده رشد قابل توجه در تولیدات علمی، ارتقای کیفیت مقالات و کسب جایگاه‌های مناسب در نظام‌های رتبه‌بندی معتبر جهانی است.

عملکرد کمی و کیفی تولیدات علمی دانشگاه‌های همدان

بر اساس گزارش ارائه شده، دانشگاه‌های استان همدان در سال ۲۰۲۴ میلادی، مجموعاً دستاوردهای قابل توجهی در زمینه تولید مقالات علمی داشته‌اند:

• مجموع مقالات چاپ‌شده دانشگاه‌های استان که در پایگاه اسکوپوس نمایه شده‌اند، به ۲۴۳۵ مقاله می‌رسد.
• پایگاه ISC نیز در سال جاری، تعداد ۴۵۳۵ مقاله از دانشگاه‌های استان را ثبت کرده است.

سرانه مقالات به ازای هر عضو هیئت علمی

تحلیل سرانه مقالات نشان می‌دهد که دانشگاه‌ها در ارتقای شاخص پژوهشی خود موفق عمل کرده‌اند. وضعیت سرانه مقالات به ازای هر عضو هیئت علمی در صدر دانشگاه‌های استان به شرح زیر است:

• دانشگاه علوم پزشکی اسدآباد: ۳ مقاله (رتبه اول استان)
• دانشگاه علوم پزشکی همدان: ۲.۵ مقاله
• دانشگاه بوعلی‌سینا: ۲ مقاله

کیفیت مقالات و چارک‌های برتر جهانی

بررسی مقالات چاپ‌شده در مجلات برتر دنیا، از عملکرد کیفی مطلوب دانشگاه‌های استان حکایت دارد. سهم مقالات در چارک اول (Q1) مجلات برتر دنیا به شرح زیر است:

• دانشگاه بوعلی سینا: ۵۵.۹ درصد
• دانشگاه علوم پزشکی همدان: ۴۵.۵ درصد
• دانشگاه صنعتی همدان: ۳۲.۵ درصد

جایگاه دانشمندان استان در رتبه‌بندی‌های جهانی

استان همدان دارای ۲۹ عضو هیئت علمی است که در جمع یک درصد دانشمندان برتر دنیا قرار گرفته‌اند. توزیع این دانشمندان در دو دانشگاه اصلی استان به شرح زیر است:

دانشگاه علوم پزشکی همدان با ۱۹ دانشمند در صدر استان و دانشگاه بوعلی سینا با ۱۲ دانشمند در جایگاه دوم ایستاده است. همچنین، در شاخص دانشمندان دو درصد برتر دنیا، دانشگاه علوم پزشکی همدان با ۲۸ دانشمند و دانشگاه بوعلی سینا با ۲۱ دانشمند در صدر استان قرار دارند که این روند از سال ۱۳۹۹ شیب رو به رشد داشته است.

همکاری‌های پژوهشی و ارتباط با صنعت

در زمینه همکاری‌های بین‌المللی، دانشگاه صنعتی همدان با ۳۸ درصد مقالات بین‌المللی رتبه اول استان را کسب کرده و دانشگاه علوم پزشکی همدان با ۲۰ درصد در جایگاه بعدی قرار دارد. همچنین در همکاری‌های ملی، دانشگاه علوم پزشکی همدان با ۳۶.۳ درصد بیشترین سهم را به خود اختصاص داده است.

ارتباط با صنعت و تولید فناوری

در حوزه ارتباط دانشگاه‌ها با صنعت، جز دانشگاه علوم پزشکی همدان که ۱.۴ درصد سهم همکاری دارد، سایر دانشگاه‌ها نیازمند تلاش بیشتر برای اتصال پژوهش‌ها به تولید فناوری و حل مسائل جامعه هستند. دانشگاه علوم پزشکی همدان در موضوعات کلیدی سلامت جهانی نظیر کووید-۱۹، واکسیناسیون و پیشگیری از بیماری‌های مزمن، تولید علمی تا ۸ برابر میانگین جهانی داشته است.

رتبه‌بندی دانشگاه‌های استان در نظام‌های معتبر جهانی (۲۰۲۴)

دانشگاه‌های استان همدان در نظام‌های رتبه‌بندی جهانی و ملی جایگاه‌های مهمی کسب کرده‌اند:

وضعیت اکوسیستم نوآوری و شرکت‌های دانش‌بنیان

استان همدان در حوزه نوآوری و فناوری نیز فعال است. در حال حاضر، استان دارای ۸۳ شرکت دانش‌بنیان بوده و از این منظر، رتبه ۱۹ کشور را به خود اختصاص داده است.

پارک علم و فناوری استان شامل ۵۱ شرکت دانش‌بنیان است که عملکرد مالی و اشتغال‌زایی قابل توجهی داشته‌اند:

• فروش کلی: ۱۱۶ میلیارد تومان
• صادرات: ۴.۵ میلیون دلار
• اشتغال فعال: ۴۱ نفر

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه بوعلی سینا ضمن قدردانی از تلاش‌های صورت‌گرفته، برگزاری موفق هفته پژوهش استان با جشنواره‌ها، نمایشگاه دستاوردهای پژوهشی و نشست‌های رسانه‌ای را نتیجه همکاری‌های گسترده بین دانشگاه‌ها، سازمان‌ها و رسانه‌ها دانست.