پایان اعتبار مالیاتی فاکتورهای کاغذی از دی ۱۴۰۴؛ جزئیات و معافیت‌ها

الزام سازمان مالیاتی: پایان اعتبار فاکتورهای کاغذی از دی‌ماه ۱۴۰۴

بر اساس قانون بودجه سال ۱۴۰۴ و بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۴/۸۰ صادره از سوی سازمان امور مالیاتی کشور، اعتبار مالیاتی صورت‌حساب‌های کاغذی مؤدیان از تاریخ اول دی‌ماه سال جاری به پایان می‌رسد. این تصمیم که با هدف شفاف‌سازی و اجرای کامل قانون پایانه‌های فروشگاهی اتخاذ شده، تمامی فعالان اقتصادی را ملزم به صدور صورت‌حساب الکترونیکی از طریق سامانه مؤدیان می‌کند.

محمد برزگری، معاون تحول هوشمند سازمان امور مالیاتی، ضمن تشریح جزئیات این طرح اعلام کرد که از تاریخ مذکور، تنها صورتحساب‌های الکترونیکی صادرشده در سامانه مؤدیان مورد پذیرش خواهد بود و فاکتورهای کاغذی در رسیدگی‌های مالیاتی و دفاتر، فاقد هرگونه اعتبار قانونی هستند.

تبعات عدم رعایت و آغاز فاز چهارم طرح

اجرای این الزام از ابتدای دی‌ماه ۱۴۰۴، عملاً فاز چهارم قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان را کلید می‌زند. عدم رعایت این قانون توسط مؤدیان، تبعات سنگینی در پی خواهد داشت:

• جرائم سنگین مالیاتی
• رد شدن دفاتر قانونی
• عدم پذیرش هزینه‌ها به عنوان هزینه‌های قابل قبول مالیاتی

بی‌اعتباری صورت‌حساب‌های کاغذی در ابتدا متوجه مالیات بر ارزش افزوده است. به این معنی که مالیات بر ارزش افزوده تنها زمانی به فروشنده قبلی پرداخت می‌شود که صورت‌حساب الکترونیک صادر شده باشد. در غیر این صورت، هزینه‌های فرد به عنوان هزینه‌های قابل قبول مالیاتی لحاظ نخواهد شد.

این تغییر در عملکرد زمستان ۱۴۰۴ نمایان خواهد شد؛ به طوری که مؤدیانی که صورت‌حساب الکترونیکی صادر نکرده‌اند، در اردیبهشت ۱۴۰۵ عملاً اظهارنامه‌ای قابل مشاهده در پرونده مالیاتی خود نخواهند داشت و صرفاً یک خلاصه عملکرد را مشاهده خواهند کرد.

مشمولان و مستثنی‌شدگان از الزام صدور الکترونیکی

با وجود الزام عمومی، تمام مشمولان مالیات بر ارزش افزوده در سال ۱۴۰۴ مکلف به صدور صورت‌حساب الکترونیکی نیستند. دو گروه اصلی از این قاعده مستثنی شده‌اند:

• مؤدیانی که فروش سالانه آن‌ها در سال ۱۴۰۴ کمتر از ۱۴.۴ میلیارد تومان است.
• افرادی که صرفاً از کارتخوان و درگاه پرداخت الکترونیک استفاده می‌کنند.

با این حال، برخی مشاغل و نهادها بدون در نظر گرفتن سقف فروش یا شیوه پرداخت، ملزم به صدور صورت‌حساب الکترونیکی هستند و از معافیت برخوردار نخواهند بود. این گروه‌ها شامل موارد زیر هستند:

اشخاص حقوقی، پزشکان، داروسازان، وکلا، مشاوران حقوقی، فروشندگان طلا، جواهر و پلاتین، فروشندگان مواد معدنی به واحدهای فرآوری و واحدهای آلاینده محیط زیست.

همچنین، در گام سوم اجرای طرح، حدود ۱۸۰ رستوران لوکس و گران‌قیمت برای اجرای آزمایشی حذف صورت‌حساب کاغذی از تاریخ یکم دی ماه ۱۴۰۴ انتخاب شده‌اند.

شفاف‌سازی و پرداخت علی‌الحساب مالیات بر ارزش افزوده

سازمان امور مالیاتی، هدف از این الزامات را تسهیل تکالیف قانونی و افزایش شفافیت در نظام مالیاتی می‌داند. در همین راستا، مانورهای ساماندهی سیستمی صورت‌حساب کاغذی در نظام VTA نتایج قابل توجهی داشته است. برزگری با اشاره به این مانورها، خروجی مرحله دوم را شامل افشای ۱۲.۶ همت خرید با نرخ ۱۵ درصد برای یک شرکت پتروشیمی و افشای ۲.۹ همت مالیات و عوارض ناشی از برگشت فروش توسط یک شرکت فولادی اعلام کرد.

در خصوص پرداخت بدهی مالیات بر ارزش افزوده به صورت علی‌الحساب و در هنگام معامله، سازمان مالیاتی نرخ‌های جدیدی را اعلام کرد:

• بر اساس تبصره ۱ ماده ۱۷ قانون مالیات بر ارزش افزوده، مبنای محاسبه برای کسر علی‌الحساب از دستگاه‌های کارتخوان ۸ درصد تعیین شده است.
• با توجه به اینکه خرید از طریق کارتخوان شامل قیمت کالا و مالیات بر ارزش افزوده است، عدد دقیقی که از گردش دستگاه‌های کارتخوان کسر می‌شود، ۷.۲۷ درصد خواهد بود.

معاون سازمان امور مالیاتی در پایان تاکید کرد که با وجود شنیده‌ها، سازمان فعلاً تصمیمی برای تمدید مهلت اجرای این طرح ندارد.