بحران نقدینگی سازمان ملل: کاهش ۱۵ درصدی بودجه و حذف ۲۶۸۱ پست

کسری بودجه بی‌سابقه و بدهی‌های معوقه

بدهی‌های پرداخت‌نشده کشورهای عضو سازمان ملل در حال حاضر به رقمی نگران‌کننده رسیده است. دبیرکل سازمان ملل در کمیته بودجه مجمع عمومی، وضعیت مالی را تشریح کرد و بر ضعف مستمر نقدینگی تأکید نمود.

گوترش به کمیته بودجه مجمع عمومی گفت: «ما سال ۲۰۲۴ را با ۷۶۰ میلیون دلار بدهی معوقه به پایان رساندیم که ۷۰۹ میلیون دلار آن هنوز پرداخت نشده است. ما همچنین ۸۷۷ میلیون دلار از بدهی‌های سال ۲۰۲۵ را دریافت نکرده‌ایم و بنابراین، بدهی‌های معوقه اکنون به ۱۵۸۶ میلیون دلار رسیده است.»

بخش عمده این کسری بودجه تا ماه سپتامبر ناشی از عدم پرداخت حق‌السهم توسط چهار کشور اصلی بوده است:

• ایالات متحده آمریکا
• چین
• روسیه
• مکزیک

پیشنهاد بودجه ۲۰۲۶ و تعدیل ساختاری

گوترش بودجه اصلی پیشنهادی برای سال ۲۰۲۶ را بالغ بر ۳.۲۳۸ میلیارد دلار اعلام کرد. این رقم در مقایسه با بودجه سال ۲۰۲۵، معادل ۵۷۷ میلیون دلار (حدود ۱۵ درصد) کاهش یافته است.

برای جبران این کسری و افزایش بهره‌وری، سازمان ملل قصد دارد حدود یک‌پنجم از پست‌های خود را حذف کند. این اقدام شامل حذف ۲ هزار و ۶۸۱ پست در بخش‌های مختلف خواهد بود.

حذف پست‌ها بر اساس بهره‌وری

دبیرکل سازمان ملل تأکید کرد که این پست‌ها مربوط به وظایفی هستند که می‌توانند توسط دیگران بهتر انجام شوند یا با افزایش بهره‌وری کاهش یابند. وی افزود: «هم‌اکنون حدود ۱۸ درصد از پست‌های سازمان ملل به‌دلیل بحران نقدینگی خالی هستند؛ این پست‌های خالی نتیجه تصمیم سیاسی نیست، بلکه به این دلیل است که ما توان مالی برای جایگزینی افرادی که سازمان را ترک کرده‌اند، نداریم.»

معافیت‌های حیاتی از کاهش بودجه

با وجود کاهش‌های گسترده، بودجه دو نهاد کلیدی از هرگونه تعدیل معاف شده‌اند:

• آژانس امدادرسانی و کاریابی برای آوارگان فلسطینی (آنروا): به دلیل حجم بالای نیازها در فلسطین، بودجه این آژانس دست‌نخورده باقی می‌ماند. گوترش هشدار داد که کاهش بودجه آنروا «پیامدهای فاجعه‌بار برای ستون فقرات کل پاسخ بشردوستانه در غزه خواهد داشت.»
• حساب توسعه و برنامه‌های حمایت از توسعه آفریقا: بودجه این بخش نیز در سطح سال ۲۰۲۵ حفظ خواهد شد.

کاهش هزینه‌های عملیاتی و ماموریت‌های سیاسی

سازمان ملل همچنین در تلاش است تا هزینه‌های عملیاتی خود را در بخش‌های دیگر کاهش دهد:

• ماموریت‌های سیاسی ویژه: بودجه این ماموریت‌ها در سال ۲۰۲۶ به ۵۴۳.۶ میلیون دلار کاهش می‌یابد که معادل ۱۴۹.۵ میلیون دلار (۲۱.۶ درصد) کمتر از سال قبل است. این کاهش‌ها از طریق تعطیلی یا محدودتر کردن فعالیت برخی ماموریت‌ها اعمال می‌شود.
• صرفه‌جویی در املاک نیویورک: سازمان ملل قصد دارد تا پایان سال ۲۰۲۷ دو قرارداد اجاره در نیویورک را خاتمه دهد. این اقدام از سال ۲۰۲۹ سالانه ۲۴.۵ میلیون دلار صرفه‌جویی به همراه خواهد داشت. از سال ۲۰۱۷ تاکنون، با بستن برخی دفاتر، ۱۲۶ میلیون دلار در نیویورک صرفه‌جویی شده است.

نقش ایالات متحده و تلاش برای اصلاحات

ایالات متحده بزرگترین تأمین‌کننده بودجه اصلی سازمان ملل متحد است و طبق ارزیابی‌های مورد توافق مجمع عمومی، حداکثر ۲۲ درصد از کل بودجه را می‌پردازد. اظهارات برخی مقامات آمریکایی، از جمله دونالد ترامپ، مبنی بر کاهش بودجه آمریکا برای این نهاد، بر وضعیت مالی سازمان ملل تأثیرگذار بوده است.

در همین راستا، دبیرکل سازمان ملل در ماه مارس کارگروهی برای اصلاحات با نام «UN۸۰» راه‌اندازی کرد که هدف آن کاهش هزینه‌ها و بهبود کارایی سازمان جهانی است.