بحران فساد در اتحادیه اروپا؛ تهدید رأی عدم اعتماد به اورسولا فون‌درلاین

بازداشت فردریکا موگرینی، مسئول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا در پیوند با یک پرونده فساد، بروکسل را با جدی‌ترین بحران نهادی خود در دو دهه اخیر مواجه کرده است. این رسوایی در حالی رخ می‌دهد که تنها یک سال از آغاز دور دوم ریاست اورسولا فون‌درلاین بر کمیسیون اروپا می‌گذرد و اعتبار کل نهادهای اتحادیه را زیر سوال برده است.

ابعاد بحران و زیر سوال رفتن اعتبار نهادها

تحولات اخیر در شرایطی صورت می‌گیرد که دوره کنونی ریاست اورسولا فون‌درلاین بر کمیسیون اروپا پیش از این نیز با انتقادهایی جدی در خصوص شفافیت و مدیریت داخلی همراه بوده است. اکنون، این پرونده تازه، لایه‌های عمیق‌تری از تنش‌ها را در ساختار قدرت اتحادیه نمایان ساخته است.

برخی از نمایندگان پارلمان اروپا، پرونده فساد اخیر را تهدیدی مستقیم برای «اعتبار نهادهای اتحادیه» اروپا دانسته‌اند و بار دیگر موضوع حساس رأی عدم اعتماد به فون‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، را مطرح کرده‌اند.

علاوه بر این، این رسوایی پتانسیل تشدید تنش‌های موجود میان فون‌درلاین و کایا کالاس، رئیس کنونی سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا، را نیز دارد. تحقیقات تازه بر اختلافات میان کمیسیون اروپا و سرویس اقدام خارجی افزوده است.

سابقه تاریخی: بزرگ‌ترین رسوایی از سال ۱۹۹۹

در صورت اثبات اتهامات مطرح شده، تحلیلگران معتقدند این پرونده می‌تواند به بزرگ‌ترین رسوایی بروکسل از زمان استعفای جمعی کمیسیون سانتِر در سال ۱۹۹۹ میلادی (۱۳۷۸ خورشیدی) تبدیل شود.

کمیسیون سانتر؛ نقطه سیاه حافظه سیاسی بروکسل

کمیسیون سانتِر که ژاک سانتر، سیاستمدار لوکزامبورگی، ریاست آن را برعهده داشت، در سال‌های ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۹ فعالیت می‌کرد. این کمیسیون در سال ۱۹۹۹ پس از افشای اتهامات گسترده‌ای شامل:

• فساد مالی
• سوءمدیریت
• تقلب

ناچار شد به‌طور جمعی استعفا دهد. این واقعه نخستین و بزرگ‌ترین بحران نهادی در تاریخ اتحادیه اروپا محسوب می‌شود و هنوز هم به عنوان یک نقطه سیاه مهم در حافظه سیاسی بروکسل شناخته می‌شود.

بهره‌برداری سیاسی احزاب شکاک

این بحران در فضایی حساس رخ داده است که احزاب راست افراطی و جریان‌های شکاک به اتحادیه اروپا، به شدت در حال بهره‌برداری سیاسی از نارضایتی عمومی درباره فساد هستند. این شرایط، فشار مضاعفی را بر نهادهای اتحادیه برای اثبات شفافیت و مدیریت صحیح وارد می‌کند.