دومین کنفرانس علمی ایران و روسیه؛ نخبگان وارد فاز تقویت روابط راهبردی شدند

تقویت همکاری‌های علمی و آموزشی

معاون وزیر علوم، تحقیقات و فناوری ایران، ضمن تأکید بر اشتراکات فراوان دو کشور، تقویت روابط علمی و پژوهشی را بر اساس این نقاط مشترک خواستار شد. وی با ارائه آمار از وضعیت آموزش عالی ایران، به نکات مهمی اشاره کرد:

• آمار دانشجویان ایران: بیش از سه میلیون و یکصد هزار دانشجوی ایرانی و افزون بر یکصد هزار دانشجوی خارجی در حال تحصیل در دانشگاه‌های کشور هستند.
• هدف توسعه: تصمیم بر آن است که شمار دانشجویان خارجی به ۳۲۰ هزار نفر افزایش یابد.
• دانشجویان ایرانی در روسیه: حدود ۱۰ هزار دانشجوی ایرانی در دانشگاه‌های روسیه مشغول به تحصیل هستند که این آمار طی پنج سال اخیر پنج برابر شده است.
• تفاهم‌نامه‌ها: تاکنون بیش از ۱۸۰ تفاهم‌نامه همکاری علمی بین دانشگاه‌های دو کشور به امضا رسیده است.

وی همچنین برگزاری هفت دوره اجلاس رؤسای دانشگاه‌های برتر ایران و روسیه را نشانه‌ای از علاقه به توسعه همکاری‌ها دانست و پیشنهادهایی را برای توسعه روابط دوجانبه مطرح کرد:

• تبادل اساتید و دانشجویان.
• تقویت صندوق مشترک گرندهای پژوهشی.
• تشکیل زیرکمیته‌های تخصصی در حوزه علم و تکنولوژی کشورهای عضو بریکس.
• از سرگیری مذاکرات تخصصی درباره ارزشیابی مدارک تحصیلی.
• ایجاد بستر لازم برای افزایش مقالات دانشگاه‌های روسیه در موسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC).

تأکید روسیه بر معاهده جامع راهبردی

معاون وزیر علوم و آموزش عالی فدراسیون روسیه، روابط ایران و روسیه را دارای سابقه طولانی و مبتنی بر حفظ ارزش‌ها و سنت‌ها دانست. وی امضای معاهده جامع راهبردی توسط رؤسای جمهور دو کشور را آغازگر مرحله مهمی از همکاری‌ها خواند که در آن، جایگاه ویژه‌ای به حوزه علم و فناوری اختصاص یافته است.

دستاوردها و آمار همکاری‌ها از نگاه روسیه

دنیس سکرینسکی، معاون وزیر علوم روسیه، آمار و ارقامی از پیشرفت روابط علمی ارائه داد:

• بیش از ۷۰ توافق‌نامه بین دانشگاه‌های روسیه و ایران تنها در سال ۲۰۲۴ میلادی امضا شده است.
• تعداد دانشجویان ایرانی در روسیه طی سال‌های اخیر افزون بر ۸۰ درصد افزایش یافته است.
• بیش از ۲۰ مرکز دانشگاهی آموزش زبان فارسی در روسیه فعال هستند.

وی همکاری بنیادهای علمی دو کشور در حوزه‌های پزشکی، زیست‌شناسی و بشردوستانه را نشان‌دهنده توانایی حل وظایف پیچیده با کمک یکدیگر دانست.

شراکت علمی، پایه و اساس توسعه روابط

مدیر مؤسسه شرق‌شناسی آکادمی علوم روسیه، همکاری علمی را پایه و اساس بزرگی برای تقویت شراکت ایران و روسیه قلمداد کرد و به وجود میراث مشترک تاریخی مانند دژ دربند در قلمرو روسیه کنونی که توسط ایرانیان در دوره ساسانیان ساخته شده، اشاره کرد.

رئیس مرکز همکاری‌های علمی بین‌المللی وزارت علوم ایران نیز منافع راهبردی همسو را دلیل اصلی همکاری چندبعدی دانست و دستیابی به تعامل همه‌جانبه در حوزه‌های فرهنگی، زیرساختی، انرژی و کریدورهای تجاری را بدون تعریف همه‌جانبه علمی، ناممکن خواند. وی بر توسعه تولیدات مشترک در حوزه علم و فناوری و ایجاد پلتفرم‌های همکاری در عرصه‌های نوین تأکید کرد:

• هوش مصنوعی (AI)
• نانو فناوری (Nano)
• دیگر عرصه‌های نوین علم

همکاری‌های مشترک دانشمندان و اکوسیستم خزر

نایب رئیس بنیاد علم ایران گزارشی از همکاری‌های مشترک دانشمندان دو کشور ارائه داد:

۶۱۰ پروپوزال مشترک حاصل همکاری‌های بنیاد علم ایران و بنیادهای متناظر در روسیه است که پس از داوری علمی، ۷۴ پروپوزال مورد پذیرش قرار گرفته و عرصه‌ای برای همکاری ۳۸۰ دانشمند برجسته دو کشور شده است.

در بخش پایانی افتتاحیه، رئیس مؤسسه تحقیقات شیلات ایران با اشاره به معاهده جامع راهبردی، بر ضرورت همکاری دو کشور برای حفظ اکوسیستم مشترک دریای خزر تأکید کرد. وی خاطرنشان کرد که تحریم‌های ظالمانه امنیت غذایی هر دو کشور را نشانه گرفته و همکاری مشترک فرصتی برای خنثی‌سازی این تهدید است. زمینه‌های مساعد برای همکاری در حوزه شیلات عبارتند از:

• تبادل کارشناسان مرتبط.
• پایش منابع زنده در اکوسیستم خزر.
• استقرار شبکه منطقه‌ای تبادل اطلاعات و تجربیات.
• ایجاد بانک‌های ژن و مدیریت یکپارچه اکوسیستم در مناطق ساحلی.

حضور گسترده نخبگان و دانشگاهیان

دومین کنفرانس علمی ایران و روسیه به میزبانی دانشگاه دولتی علوم انسانی در مسکو برگزار شد و جمعی از مقامات بلندپایه و نخبگان دو کشور در آن حضور داشتند. هیئت ایرانی شامل سفیر، معاون وزیر علوم، رؤسای مراکز علمی و تحقیقاتی بود و از طرف روسیه نیز دستیار علمی رئیس‌جمهور، معاون وزیر علوم و رؤسای دانشگاه‌ها دیدگاه‌های خود را مطرح کردند.

این کنفرانس در نشست‌های تخصصی خود، موضوعاتی چون «ایران و روسیه: از قرن‌ها تاریخ تا گفت‌وگوی تمدن‌ها»، «هم‌افزایی دانش و اقتصاد»، «ایران و روسیه در عصر تغییرات جهانی» و «فرهنگ، زبان، هنر و گفت‌وگوهای انسانی» را مورد بررسی قرار داد.