هشدار ثبت اسناد مازندران: اسناد دفترچه‌ای بی‌اعتبار شدند؛ مهلت ۲ ساله ثبت ادعا

حجم بی‌سابقه پرونده‌ها و دلایل تأخیر در مازندران

رضا نوروزی با اشاره به اینکه استان مازندران امسال بیشترین تعداد پرونده ثبت‌نامی در سطح کشور را به خود اختصاص داده است، حجم کم‌سابقه این پرونده‌ها را دلیل اصلی طولانی شدن زمان رسیدگی دانست.

آمار پرونده‌های تشکیل‌شده

تاکنون حدود ۸۱ هزار پرونده در اجرای قانون تعیین‌تکلیف ساختمان‌ها و املاک فاقد سند رسمی در استان مازندران تشکیل شده که این رقم بالاترین در سطح کشور است. به طور خاص در شهرستان رامسر نیز ۲۷۰۰ پرونده تشکیل شده که از این تعداد، برای ۲۴۰۰ فقره رأی صادر شده است.

وی تأکید کرد: از آنجا که حجم پرونده‌های مازندران بالاتر از متوسط کشوری است و بخشی از آن‌ها مربوط به سنوات گذشته است، زمان رسیدگی طبیعتاً کمی طولانی‌تر از حد انتظار می‌شود.

موانع قانونی و مالی تأخیر در صدور اسناد

به گفته مدیرکل ثبت اسناد مازندران، یکی از دلایل اصلی طولانی شدن روند صدور سند، استعلامات قانونی است که باید از مراجع مختلف انجام شود و گاهی پاسخ‌دهی آن‌ها زمان‌بر است. همچنین در موارد مربوط به اراضی بنیاد علوی و اراضی وقفی، مشکلات مردم در پرداخت اجرت‌المثل یا حل اختلافات، روند رسیدگی را با کندی مواجه می‌کند.

سیاست ملی: تبدیل اسناد دفترچه‌ای به تک‌برگ

یکی از سیاست‌های مهم و محوری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در سال جاری، تبدیل اسناد قدیمی دفترچه‌ای به اسناد تک‌برگ است. این اقدام برای اصلاح اسنادی انجام می‌شود که وضعیت سند با وضعیت فعلی ملک همخوانی ندارد.

فرآیند و چالش‌های تبدیل سند

• حالت ساده: اگر حدود و مساحت ملک با سند مطابقت داشته باشد، تبدیل سند بین ۷ تا ۱۰ روز انجام می‌شود.
• حالت پیچیده: در مواردی که مساحت افزایش یافته یا حدود ملک تغییر کرده است، متقاضی باید رضایت مجاورین و در مواردی رضایت شهرداری و بنیاد مسکن را اخذ کند. همچنین، استعلامات و هزینه‌های مربوطه برای برخی از متقاضیان مشکل‌ساز است.

پایان اعتبار اسناد دفترچه‌ای در دستگاه‌های دولتی

بر اساس ماده ۱۱ قانون جامع حدنگار (کاداستر)، سازمان ثبت موظف بود طی پنج سال از سال ۱۳۹۴ تمام اسناد دفترچه‌ای را به تک‌برگ تبدیل کند. با پایان یافتن این مهلت پنج‌ساله، اسناد دفترچه‌ای در دستگاه‌های دولتی فاقد اعتبار هستند و برای اقداماتی نظیر اخذ وام یا ارائه وثیقه، ابتدا باید به سند تک‌برگ تبدیل شوند.

سامانه «ثبت ادعا» و مهلت دو ساله برای مالکان

مدیرکل ثبت اسناد مازندران درباره راه‌اندازی سامانه «ثبت ادعا» که بر اساس ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول ایجاد می‌شود، توضیحاتی ارائه کرد.

وی تصریح کرد: سامانه هنوز به صورت رسمی راه‌اندازی نشده، اما قرار است تا عید به صورت آزمایشی فعال شده و پس از عید به شکل رسمی اعلام خواهد شد. پس از راه‌اندازی رسمی، مردم دو سال فرصت خواهند داشت تا مدارک مالکیتی فاقد سند رسمی خود را در سامانه بارگذاری کنند.

«پس از پایان مهلت دو ساله، هیچ ادعایی درباره آن ملک در مراجع قضایی پذیرفته نخواهد شد و افرادی که مستنداتشان را در سامانه ثبت ادعا بارگذاری نکرده باشند، مشمول ضمانت اجرایی ماده ۱ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول می‌شوند.»

مدارک مورد نیاز و لزوم پیگیری پرونده‌های قبلی

افرادی که دارای هر نوع مدرک مالکیتی غیررسمی هستند، شامل:

• مبایعه‌نامه
• قولنامه
• رأی دادگاه
• تقسیم‌نامه
• استشهادیه

باید این مدارک را به همراه نقشه UTM برداشت‌شده توسط مهندسین ذی‌صلاح در سامانه بارگذاری کنند. همچنین افرادی که قبلاً در اجرای قانون تعیین‌تکلیف پرونده تشکیل داده‌اند، باید قبل از راه‌اندازی رسمی سامانه، پیگیر پرونده‌های خود باشند تا از بارگذاری مجدد مدارک معاف شوند.

مهم‌ترین مزیت سند تک‌برگ: جلوگیری از اسناد معارض

نوروزی مهم‌ترین مزیت‌های تبدیل سند دفترچه‌ای به تک‌برگ را در تثبیت مالکیت و جلوگیری از مشکلات حقوقی آتی دانست.

مزیت اصلی این طرح این است که نقشه دقیق ملک در بانک کاداستر ذخیره و تثبیت می‌شود و این امر امکان صدور سند مالکیت معارض را به طور کامل از بین می‌برد. همچنین، پس از فعال شدن سامانه ثبت ادعا، اگر ملکی سند تک‌برگ داشته باشد، امکان بارگذاری مدارک و نقشه برای همان ملک توسط فرد دیگری وجود نخواهد داشت.

از مردم درخواست می‌شود برای جلوگیری از مشکلات بعدی و صدور اسناد معارض، هرچه سریع‌تر نسبت به تبدیل اسناد دفترچه‌ای خود به تک‌برگ اقدام کنند.