بم و چالش‌های معلولان: از زخم بستر تا مطالبه قانونی مناسب‌سازی شهری

محمد ابوذری، رئیس بهزیستی شهرستان بم، در مراسم روز جهانی معلولان که در انجمن حمایت از افراد ضایعه نخاعی برگزار شد، با اشاره به آمار بالای معلولان در این شهرستان، بزرگ‌ترین چالش پیش‌روی این قشر را عدم حضور کامل در سطح شهر به دلیل موانع فیزیکی دانست و بر لزوم اجرای کامل قانون مناسب‌سازی زیرساخت‌ها تأکید کرد.

وی تصریح کرد که در حال حاضر، ۴۰۰۰ نفر معلول شناسایی شده در شهرستان بم حضور دارند که این رقم سهم قابل توجهی از آمار ۸۰۰۰ نفری معلولان شرق استان کرمان را شامل می‌شود.

مشارکت اجتماعی؛ راه نجات از آسیب‌های جسمی و روحی

ابوذری مهم‌ترین مانع را عدم مشارکت کامل این افراد در فضای شهری اعلام کرد و افزود: حضور معلولان در فعالیت‌های اجتماعی و ورزشی، به لحاظ روحی و جسمی کمک‌کننده است. به عنوان مثال، در میان ورزشکاران معلول شاهد عارضه زخم بستر نیستیم؛ چراکه تحرک بدنی آن‌ها را سالم نگه داشته و حضور در جامعه نیز وضعیت روحی‌شان را بهبود می‌بخشد.

مناسب‌سازی؛ یک نقص تاریخی و مطالبه قانونی

رئیس بهزیستی بم با انتقاد شدید از وضعیت موجود مناسب‌سازی شهری، بیان کرد که اگر مبحث مناسب‌سازی از زمان بازسازی شهر پس از زلزله به درستی رعایت می‌شد، امروز بم می‌توانست به عنوان یک شهر نمونه در این حوزه در کشور مطرح شود؛ اما متأسفانه این مهم محقق نشده است.

بر اساس قانون جامع حمایت از معلولان، همه نهادها موظف به اجرای مناسب‌سازی هستند و عدم اجرای آن می‌تواند از طریق مراجع قضایی پیگیری شود. متأسفانه هنوز بسیاری از ادارات و حتی بانک‌ها فاقد زیرساخت‌های لازم هستند و بهانه‌هایی نظیر مالکیت نداشتن ساختمان اصلی، غیرقابل قبول است.

توانمندی‌های پنهان و قهرمانان ملی

ابوذری با تأکید بر کرامت انسانی معلولان، اظهار داشت: معلولان علی‌رغم فقدان بخشی از توانایی‌های فیزیکی، دارای استعدادها و توانایی‌های فراوانی هستند. نمونه‌هایی چون علی‌اصغر ابارقی که در پارالمپیک افتخارات جهانی کسب کرده و تیم‌های بسکتبال با ویلچر که همواره جزء تیم‌های برتر لیگ برتر کشور بوده‌اند، ثابت می‌کنند که معلولیت یک محدودیت نیست.

بحران معیشتی و مطالبه زمین ورزشی

وی در خصوص مهم‌ترین مشکلات مددجویان، به وضعیت معیشتی اشاره کرد و گفت: عمده مشکلات کنونی به دلیل افزایش چشمگیر قیمت وسایل پزشکی و توانبخشی است. بهزیستی با ۳۷۰ مأموریت، به تنهایی از عهده حل تمام مشکلات برنمی‌آید و نیازمند مشارکت جدی خیران، مردم و سایر نهادها است.

ابوذری از مسئولان شهر، فرمانداری و اداره ورزش و جوانان خواست تا با پیگیری مصوبه گذشته شورای ورزش شهرستان، به تخصیص یک قطعه زمین ورزشی به ورزشکاران معلول کمک کنند تا ورزش این قشر به سرانجام برسد. وی همچنین تأکید کرد که در بخش تجهیزات، بهزیستی به طور ماهیانه لوازم بهداشتی و وسایل کمک توانبخشی را از طریق استان تأمین و ارسال می‌کند و در این زمینه کمبودی وجود ندارد.

زخم بستر؛ بحران خاموش ۲۲ ساله معلولان ضایعه نخاعی

فتاحی، یکی از معلولان ضایعه نخاعی بازمانده از زلزله سال ۱۳۸۲ بم، ضمن تشریح مشکلات معیشتی و درمانی، خواستار توجه فوری مسئولان به وضعیت وخیم زخم‌های بستر شد. وی که به دلیل شدت جراحات ناشی از آوار زلزله، بیش از ۲۲ سال خانه‌نشین است، اعلام کرد که با هماهنگی فرمانداری، تعدادی از افراد دارای ضایعه نخاعی توانسته‌اند مشغول به کار شوند.

مهدی عنایت، عضو هیئت مدیره انجمن ضایعه نخاعی بم، نیز با اشاره به گره خوردن رنج معلولیت در بم با نام زلزله، تأکید کرد که مناسب‌سازی صحیح زیرساخت‌ها، سختی معلولیت را به شکل محسوسی کاهش می‌دهد.

هزینه‌های سنگین ملزومات درمان

عنایت با اشاره به مشکل مزمن زخم بستر گفت: «این زخم‌ها جان و جسم بچه‌ها را نشانه رفته است. تهیه ملزومات پانسمان این زخم‌ها، به دلیل خارجی بودن و گران بودن، بار مالی سنگینی را بر خانواده‌ها تحمیل کرده و سبب شده بسیاری از دوستان ما کاملاً خانه‌نشین شوند.»

وی خواستار تشکیل یک جلسه فوری با حضور نهادهایی چون دانشگاه علوم پزشکی، هلال احمر، کمیته امداد، بهزیستی و انجمن‌های خیریه شد تا پس از دو دهه، فکری برای درمان این زخم‌های مزمن شود.

عملکرد مدیریت شهری در حوزه مناسب‌سازی

رسول برایی‌نژاد، معاون عمران شهردار بم، با تشریح اقدامات انجام‌شده، بر نقش مدیریت شهری در فراهم‌سازی شرایط حضور فعال و مشارکت اجتماعی افراد دارای معلولیت تأکید کرد. وی افزود که مدیریت شهری علاوه بر مناسب‌سازی کالبدی، مناسب‌سازی فرهنگی و ارائه خدمات اجتماعی را نیز دغدغه خود می‌داند.

اقدامات اجرایی شهرداری در حوزه مناسب‌سازی فضاهای شهری:

• بهسازی ۵۰۰ هزار متر مربع پیاده‌رو در معابر شهری شامل اجرای رمپ‌های ورودی کوچه‌ها، مسیرهای دسترسی و بهسازی مسیر عبور از روی پل‌ها.
• اجرای روکش آسفالت در ۳۰۰ هزار متر مربع از معابر اصلی برای ترمیم و بهسازی رمپ‌ها و مسیرهای تردد ویژه معلولان.
• بهسازی و مناسب‌سازی سرویس‌های بهداشتی ویژه افراد دارای معلولیت در هفت پارک اصلی شهر.

معاون شهردار در پایان تأکید کرد که توسعه و ارتقاء کیفیت فضاهای شهری برای استفاده برابر تمامی شهروندان، در برنامه‌های آتی مدیریت شهری در دستور کار قرار دارد.