کشف علمی: تماشای آثار هنری اصیل، استرس را ۲۲ درصد کاهش می‌دهد

تأثیر هنر بر شاخص‌های فیزیولوژیکی بدن

محققان در این پژوهش، واکنش‌های فیزیولوژیکی شرکت‌کنندگان را هنگام تماشای شاهکارهای هنرمندان مشهور جهانی نظیر مانه، ون گوگ و گوگن در یک گالری اندازه‌گیری کردند. نتایج نشان داد که مواجهه با هنر بر سیستم‌های ایمنی، هورمونی و عصبی تأثیر می‌گذارد؛ پدیده‌ای که پیش از این به این دقت ثبت نشده بود. این یافته‌ها حاکی از آن است که دیدن هنر اصیل نه تنها از نظر احساسی بر افراد اثر می‌گذارد، بلکه بدن را آرام کرده و سلامت و تندرستی عمومی را ارتقا می‌دهد.

جزئیات مطالعه کالج کینگ لندن

این مطالعه توسط کالج کینگ لندن انجام شد و واکنش ۵۰ نفر در رده سنی ۱۸ تا ۴۰ سال را نسبت به مواجهه با هنر بررسی کرد. شرکت‌کنندگان به دو گروه تقسیم شدند:

• گروه اول: تماشای آثار هنری اصیل در محیط گالری.
• گروه دوم (گروه کنترل): تماشای کپی‌های همان نقاشی‌ها در محیطی غیر از گالری.

هر دو گروه حسگرهایی را به بدن خود متصل کردند تا ضربان قلب و دمای پوست آنها در طول جلسه ۲۰ دقیقه‌ای اندازه‌گیری شود. همچنین، قبل و بعد از تماشا، نمونه‌هایی از بزاق آنها برای تحلیل هورمون‌ها جمع‌آوری شد.

کاهش چشمگیر هورمون استرس

تحلیل نمونه‌های بزاق، نتایج قابل توجهی را در مورد سطح هورمون استرس کورتیزول نشان داد:

علاوه بر این، سایتوکاین‌های پیش‌التهابی (IL-6 و TNF-alpha) که با استرس و تعدادی از بیماری‌های مزمن مرتبط هستند، در گروهی که در گالری حضور داشتند، به ترتیب ۳۰ درصد و ۲۸ درصد کاهش یافتند. این امر نشان‌دهنده تأثیر آرام‌بخش بالقوه هنر بر پاسخ‌های التهابی بدن است.

دکتر تونی وودز، محقق کالج کینگ لندن، در این باره می‌گوید: «این تحقیق به وضوح خواص کاهش‌دهنده استرس تماشای آثار هنری اصلی و توانایی آن در ایجاد پاسخ‌های عصبی در بدن افراد را نشان می‌دهد. این واقعیت که تماشای آثار هنری اصیل این نشانگرها را کاهش داده است، نشان می‌دهد که تجربیات فرهنگی ممکن است نقش واقعی در محافظت از ذهن و بدن داشته باشند.»

هنر، آرامش‌بخش ذهن و بدن

یافته‌های این مطالعه همچنین نشان داد که مشاهده هنر، سیستم ایمنی، سیستم عصبی و سیستم غدد درون‌ریز (مسئول آزاد کردن هورمون‌ها) را به طور همزمان درگیر می‌کند. محققان نشانه‌هایی از هیجان، از جمله کاهش دمای پوست، ضربان قلب بالاتر و تغییر در الگوهای ضربان قلب را در میان کسانی که در گالری به تماشای آثار هنری می‌پرداختند، شناسایی کردند.

نکته جالب توجه این است که میزان هوش هیجانی افراد شرکت‌کننده، که قبل از مطالعه ارزیابی شده بود، هیچ تأثیری در ثبت نتایج مثبت مواجهه با هنر نداشت. به بیان ساده، فرقی نمی‌کند که فرد درک عمیقی از هنر داشته باشد یا خیر، صرف مواجهه با آن می‌تواند وضعیت جسمی و روانی او را بهبود بخشد.

حتی با وجود احتمال سوگیری شناختی در نتایج، یک نکته همواره روشن است: مشاهده هنر به افراد کمک می‌کند تا از دنیای روزمره فاصله گرفته و در فضایی بزرگ‌تر گام بردارند. این فاصله گرفتن می‌تواند واکنش‌های افراد نسبت به عوامل آزاردهنده را کاهش داده و به تبع آن، اضطراب روزمره را کم کند. هنر چه خاصیت درمانی مستقیم داشته باشد چه نداشته باشد، فعلاً می‌تواند به عنوان یک گزینه مؤثر برای فاصله گرفتن از اضطراب زندگی روزمره در نظر گرفته شود.