اکتشافات بزرگ ناسا در ۲۰۲۵: از نشانه حیات در مریخ تا بزرگترین سیاهچاله کیهان

نشانه احتمالی حیات گذشته در سیاره مریخ

مریخ‌نورد استقامت (Perseverance) ناسا در ژوئیه ۲۰۲۴، یک سنگ غیرمعمول را در دهانه جیزرو مریخ کشف کرد که می‌تواند حاوی نشانه‌هایی از حیات گذشته باشد. تحلیل‌های اولیه که در سپتامبر منتشر شد، نشان داد که این سنگ، موسوم به چواوا فالز (Chevaya Falls)، حاوی مواد حیاتی زیر است:

• کربن آلی
• گوگرد و فسفر (مواد اولیه حیات)
• مواد معدنی مرتبط با متابولیسم میکروبی

دانشمندان تأکید کرده‌اند که تأیید نهایی این کشف مهم و تعیین قطعیت وجود حیات، نیازمند بازگرداندن نمونه‌های جمع‌آوری‌شده به زمین برای بررسی‌های دقیق‌تر است.

شیء بین‌ستاره‌ای مرموز: دنباله‌دار 3I/ATLAS

در ماه ژوئن، سیستم هشداردهنده ATLAS که تحت حمایت ناسا فعالیت می‌کند، موفق به شناسایی سومین شیء بین‌ستاره‌ای کشف‌شده شد. این دنباله‌دار که 3I/ATLAS نام‌گذاری شده، از یک سامانه ستاره‌ای بسیار دوردست به منظومه شمسی ما آمده است. کشف 3I/ATLAS فرصتی نادر برای ستاره‌شناسان فراهم می‌کند تا نمونه‌هایی از منظومه‌های دیگر را مورد مطالعه قرار دهند.

ناسا در ۱۹ نوامبر داده‌ها و تصاویر متعددی از این شیء منتشر کرد که جزئیات شگفت‌انگیزی از جمله میزان بالای دی‌اکسید کربن و قدمت چشمگیر آن را آشکار ساخت.

حل معمای ابط‌الجوزا با کشف ستاره همدم

الگوهای درخشان غیرعادی ستاره غول‌پیکر ابط‌الجوزا (Betelgeuse) سال‌ها به عنوان یک معمای بزرگ ستاره‌شناسان را درگیر کرده بود. اوایل امسال، تیمی از دانشمندان ناسا با استفاده از تلسکوپ Gemini North در هاوایی، سرانجام وجود یک ستاره همدم کوچک را در نزدیکی آن تأیید کردند.

این کشف که در ماه ژوئیه منتشر شد، به طور قطعی چرخه ۴۰۰ روزه و همچنین دوره ثانویه ۶ ساله تغییرات درخشندگی ابط‌الجوزا را توضیح می‌دهد و به سال‌ها سردرگمی پایان می‌دهد.

کشف قمر پنهان اورانوس توسط جیمز وب

تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا در یکی از جدیدترین دستاوردهای خود، قمری جدید را در مدار سیاره اورانوس کشف کرد. این قمر با نام موقت S/2025 U1، به قدری کوچک و کم‌نور است که حتی توسط فضاپیمای وویجر ۲ در پرواز نزدیکش به اورانوس در ۴۰ سال پیش نیز شناسایی نشده بود.

رصد این قمر در اوایل ماه فوریه توسط دوربین NIRCam جیمز وب انجام شد. S/2025 U1، با قطری حدود ۱۰ کیلومتر، بیست و نهمین قمر شناخته‌شده اورانوس است و در لبه حلقه‌های داخلی این غول گازی قرار دارد. این کشف نشان‌دهنده احتمال وجود قمرهای پنهان بیشتری در اطراف اورانوس است.

بزرگترین سیاهچاله کشف‌شده: ۳۶ میلیارد برابر خورشید

ستاره‌شناسان با بهره‌گیری از داده‌های تلسکوپ فضایی هابل ناسا و تلسکوپ بسیار بزرگ رصدخانه جنوبی اروپا (VLT)، موفق به کشف بزرگترین سیاهچاله شناخته‌شده تا به امروز شدند. این سیاهچاله عظیم که در ماه اوت خبر آن منتشر شد، دارای جرمی معادل ۳۶ میلیارد برابر جرم خورشید است.

محل قرارگیری این پدیده کیهانی در مرکز کهکشان نعل اسب کیهانی (Cosmic Horseshoe) و در فاصله تقریبی ۵ میلیارد سال نوری از زمین است. این دستاورد مهم که با ترکیب تکنیک‌های عدسی گرانشی و رصدهای تلسکوپی حاصل شده، مرزهای دانش کیهان‌شناسی را گسترش می‌دهد.

مواد تشکیل‌دهنده حیات در نمونه‌های سیارک بنو

تحلیل نمونه‌های بازگردانده‌شده از سیارک بنو (Bennu) توسط ماموریت تاریخی OSIRIS-REx ناسا در سال ۲۰۲۳، به کشفیات حیاتی منجر شد. دانشمندان در اوایل سال جاری وجود بقایای آب‌نمکی حاوی مواد آلی کلیدی را در این نمونه‌ها آشکار کردند:

1. اسیدهای آمینه
2. پنج باز نوکلئوتیدی (سازنده RNA و DNA)

علاوه بر این، گزارشی در ۲ دسامبر توسط تیمی به سرپرستی یوشیهیرو فوروکاوا، وجود قند را نیز در نمونه‌های بنو تأیید کرد. این یافته‌ها قویاً از این فرضیه حمایت می‌کنند که سیارک‌هایی مانند بنو، مواد اولیه لازم برای شکل‌گیری حیات را به زمین رسانده‌اند و فرضیه جهان RNA را تقویت می‌کنند.

نزدیک‌ترین تصاویر خورشید توسط پارکر سولار پروب

کاوشگر خورشیدی پارکر (Parker Solar Probe) ناسا با نزدیک‌ترین پرواز خود به خورشید در سال گذشته (۶.۱۲ میلیون کیلومتر)، تاریخ‌ساز شد. در ژوئیه امسال، ناسا تصاویر و ویدئوهای خیره‌کننده‌ای را که توسط ابزار WISPR ثبت شده بودند، منتشر کرد.

این مشاهدات نزدیک، تاج خورشیدی را با جزئیات بی‌سابقه‌ای نشان می‌دهند و بینشی با وضوح بالا از آب‌وهوای خورشیدی، از جمله پرتاب‌های جرم تاجی و بادهای خورشیدی، ارائه می‌کنند. این داده‌ها برای دانشمندان جهت بهبود پیش‌بینی آب‌وهوای فضایی حیاتی است.