بن‌بست توسعه «شهرک صنعتی خوارزمی» البرز؛ اختلاف بر سر ۱۳۰ واحد و مصوبه ملی

سابقه حقوقی و وضعیت کنونی شهرک

این منطقه که در ابتدا «لکه صنعتی سردارآباد» نام داشت، در سال ۱۳۸۹ با مصوبه هیئت وزیران وارد فرآیند ساماندهی شد و در نهایت در سال ۱۳۹۷ عنوان «شهرک صنعتی مصوب» را دریافت کرد. با این حال، تأییدیه محیط زیست صرفاً برای انتقال صنایع مزاحم شهری به داخل این محدوده صادر شد و نه برای استقرار واحدهای جدید. این موضوع، توسعه رسمی شهرک را عملاً متوقف کرده است.

• مصوبه ۱۳۸۹: اجازه ساماندهی واحدهای مستقر.
• مصوبه ۱۳۹۷: ثبت رسمی شهرک با تأیید محیط زیست (فقط برای انتقال صنایع مزاحم).
• وضعیت فعلی: بیش از ۱۳۰ واحد فعال بلاتکلیف و توقف فرآیند انتقال صنایع مزاحم.

توسعه پایدار؛ نیازمند اصلاح مصوبه و تامین زیرساخت

یکی از سرمایه‌گذاران شهرک خوارزمی تأکید می‌کند که ۱۳۰ واحد موجود نیازمند تعیین‌تکلیف و دریافت خدمات قانونی هستند، اما محدودیت‌های زیست‌محیطی و کمبود زیرساخت اجازه توسعه شتاب‌زده را نمی‌دهد.

«تکمیل زیرساخت‌هایی مانند تصفیه‌خانه ستون اصلی توسعه پایدار خواهد بود. راه‌حل نهایی، نه در کاهش ملاحظات محیط زیست، بلکه در اصلاح مصوبه ملی، تأمین اعتبار زیرساخت‌ها و هدایت توسعه به سمت صنایع پاک است.»

موضع مشترک مسئولان استانی این است که واحدهای آلاینده جدید جایی در این شهرک ندارند و هرگونه توسعه باید منطبق با ظرفیت آبی، اصول آمایش سرزمین و فناوری‌های کم‌مصرف باشد.

بلاتکلیفی واحدهای موجود؛ درخواست بازنگری ملی

محمد انصاری، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان البرز، با اشاره به سابقه اداری شهرک، اظهار داشت که در طول سال‌های گذشته شهرداری‌ها فهرست مشخصی از واحدهای مزاحم ارائه نکرده‌اند و تنها ۱۰ تا ۱۱ واحد انتقالی وارد شده‌اند. در نتیجه، بیش از ۱۳۰ واحدی که در این سال‌ها شکل گرفته‌اند، همچنان بلاتکلیف باقی مانده‌اند.

ضرورت صدور پروانه بهره‌برداری

انصاری معتقد است ادامه این وضعیت ظرفیت‌های توسعه‌ای استان را از بین می‌برد. واحدهایی که خدمات آب، برق و گاز دریافت کرده و در حال تولید هستند، با عدم صدور پروانه بهره‌برداری، استان را از آمار تولید، نظارت و امکان توسعه خطوط تولید محروم می‌کنند. وی صراحتاً اعلام کرد:

• مخالف واحدهای آلاینده هستیم.
• توسعه باید منطبق با صنایع دانش‌بنیان و کم‌آب‌بر باشد.
• از استانداری و نمایندگان مجلس درخواست بازنگری مصوبه ملی شده است.

حلقه مفقوده توسعه: زیرساخت و تصفیه‌خانه

قربانعلی محمدپور، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان البرز، مسأله اصلی شهرک خوارزمی را کمبود زیرساخت‌های پایه‌ای می‌داند. او تأکید کرد که یک شهرک صنعتی باید تصفیه‌خانه و امکانات لازم را داشته باشد، اما در این شهرک خصوصی، اختلاف بر سر تأمین مالی ساخت تصفیه‌خانه وجود دارد.

محدودیت‌های قانونی و بحران منابع آب

محمدپور با اشاره به بحران منابع آب، فرونشست زمین و بارگذاری جمعیتی، تصریح کرد که البرز نمی‌تواند بارگذاری صنعتی سنگین جدید بپذیرد. وی تأکید کرد که مصوبه دولت صریح است و تنها اجازه استقرار به واحدهای مزاحم شهری را می‌دهد و هرگونه تغییر در این مصوبه باید توسط دولت انجام شود.

«توسعه صنعتی باید متناسب با ظرفیت آبی و زیستی البرز باشد. ما اجازه استقرار صنایع پرآب‌بر یا فعالیت‌هایی با پتانسیل آلایندگی بالا را نمی‌دهیم.»

مدیرکل محیط زیست استان همچنین افزود که واحدهای موجود نیز باید به سمت بازچرخانی پساب و ارتقای استانداردهای محیط زیستی حرکت کنند.

کلید حل اختلاف در پایتخت

هر دو مدیرکل استانی متفق‌القول هستند که تعیین‌تکلیف نهایی شهرک خوارزمی در سطح استان امکان‌پذیر نیست. محمدپور تأکید کرد که وزارت صمت و شرکت شهرک‌ها باید موضوع را به سطح دولت ببرند و تا زمانی که دولت تصمیم به اصلاح مصوبه ملی نگیرد، محیط زیست ملزم به اجرای مصوبه موجود است.