سمنان؛ قطب معدنی کشور با ۴۲ نوع ماده و ظرفیت صادرات یک میلیارد دلاری

توانمندی‌های کم‌نظیر معدنی استان سمنان

بر اساس اعلام مدیرکل صنعت، معدن و تجارت سمنان، از میان ۷۰ نوع ماده معدنی شناخته‌شده در سطح کشور، ۴۲ نوع آن در این استان وجود دارد. این استان با دارا بودن بیش از ۷۵۶ معدن دارای پروانه بهره‌برداری، یکی از پنج استان نخست کشور از نظر تعداد معادن فعال محسوب می‌شود.

تمرکز بر فرآوری برای افزایش ارزش افزوده

در حال حاضر، برای استخراج ۳۷ نوع ماده معدنی پروانه بهره‌برداری صادر شده و با احتساب واحدهای خُردایش، حدود ۵۰۰ واحد فرآوری مواد معدنی در استان فعال هستند. برای جلوگیری از خام‌فروشی و افزایش ارزش افزوده، طی دو سال اخیر ۱۹ واحد فرآوری جدید در بستر معادن استان راه‌اندازی شده است.

• استان سمنان تأمین کننده ۵۰ درصد گچ مورد نیاز کشور است.
• ۱۰ نوع ماده معدنی استخراجی در استان جزو مواد معدنی ارزشمند با ارزش افزوده بالا دسته‌بندی می‌شوند.
• ذخیره قطعی معادن استان حدود ۶۰۰ میلیون تن و ذخیره احتمالی آن بیش از ۲.۵ میلیارد تن برآورد شده است.

آمار صادرات، اشتغال و حقوق دولتی

صنایع سیمان، گچ، نمک، کلر و مواد پتروشیمی پایه نفت از مهم‌ترین محصولات صادراتی این استان هستند. سال گذشته، بیش از ۲ میلیون تن سیمان و مقادیر بالایی گچ و نمک صنعتی به کشورهای هدف صادر شد. مدیرکل صنعت، معدن و تجارت سمنان به رشد ۳۲ درصدی صادرات مواد معدنی در استان اشاره کرد و ظرفیت دستیابی به یک میلیارد دلار صادرات سالانه را، مشروط به بهبود روابط بانکی و ایجاد تعرفه‌های ترجیحی، امکان‌پذیر دانست.

تعهدات ارزی و حقوق دولتی

در بخش تعهدات ارزی، حدود ۸۰ درصد از صادرکنندگان استان تعهدات ارزی خود را انجام داده‌اند. همچنین، در حوزه پرداخت حقوق دولتی معادن، استان سمنان در میان ۱۲ استان نخست کشور قرار دارد:

فعالیت‌های معدنی در این استان موجب اشتغال‌زایی مستقیم برای ۱۰ هزار نفر شده و سهم مهمی در رونق اقتصادی منطقه دارد.

هوشمندسازی و چالش تمرکزگرایی

استان سمنان در زمینه نظارت بر معادن پیشرو بوده و طرح هوشمندسازی نظارت بر معادن برای اولین بار در کشور، با هدف احقاق حق دولتی و با هزینه‌کرد ۱۰۰ میلیارد ریال در این استان اجرا شده است. توسعه این طرح برای نظارت دقیق بر میزان بهره‌برداری و دریافت شفاف حقوق دولتی، در دستور کار قرار دارد.

ضرورت تفویض اختیار

تمرکز تصمیم‌گیری‌ها در پایتخت یکی از چالش‌های مهم توسعه است. بسیاری از مجوزهای صنعتی و معدنی نیازمند تأیید در مرکز کشور است، در حالی که کارشناسان استانی با شرایط محلی آشناترند. تصمیم‌گیری‌های متمرکز از پشت میزهای پایتخت موجب کندی در روند تولید و توسعه می‌شود و ضروری است اختیارات بیشتری به استان‌ها واگذار شود.

سمنان؛ بهشت سرمایه‌گذاری با مزیت‌های رقابتی

استان سمنان به دلیل موقعیت جغرافیایی استراتژیک، همجواری با پایتخت و هفت استان مهم کشور، ذخایر معدنی با خلوص بالا و زیرساخت‌های حمل و نقل، به عنوان گلوگاه اقتصادی شرق کشور و «بهشت سرمایه‌گذاری» شناخته می‌شود. این مزیت‌ها به طور چشمگیری هزینه‌های تمام شده تولید را برای سرمایه‌گذاران کاهش می‌دهد.

رتبه‌های برتر کشوری و زیرساخت‌ها

استان سمنان از نظر تولید چندین ماده معدنی، دارای رتبه‌های برتر کشوری است:

• رتبه اول: گچ، نمک، سلستین و زئولیت
• رتبه دوم: سولفات سدیم
• رتبه سوم: زغال سنگ و کرومیت

زیرساخت‌های حمل و نقل استان شامل ۲,۰۱۶ کیلومتر راه جاده‌ای، دو فرودگاه (سمنان و شاهرود) و یک ایستگاه راه‌آهن فعال است که دسترسی تولیدکنندگان به بازارهای هدف را تسهیل می‌کند. فاصله کوتاه استان تا پایتخت (حدود ۲۲۰ کیلومتر) و سایر استان‌های مهم، یکی از مزیت‌های کلیدی برای کاهش هزینه‌های جابه‌جایی مواد اولیه و محصولات است.