خبر کامل
تحلیل کارشناس: رکود بازار خودرو عمیقتر شد؛ اولتیماتومهای دولت غیرعملی است

در حالی که نرخ تورم روزانه رکوردهای جدیدی را ثبت میکند و رکود بر بازار خودرو سایه افکنده است، همزمان با جهش نرخ ارز از ابتدای هفته جاری، قیمتها در این بازار مسیری صعودی در پیش گرفتهاند. این افزایش قیمتها در شرایطی رخ میدهد که به گفته کارشناسان، رکود بازار خودرو ماهیتی لایهلایه دارد و به دلیل کاهش شدید قدرت خرید مصرفکننده و سیاستهای ناکارآمد، این وضعیت به طور مستمر در حال تشدید شدن است.
تعمیق رکود بازار در آذرماه: کاهش قدرت خرید، عامل اصلی
مسیح فرزانه، کارشناس بازار خودرو، با اشاره به چشمانداز پایان آذرماه، اعلام کرد که رکود بازار خودرو عمیقتر شده و بهصورت مستمر در حال تشدید است. وی این تحلیل را بر اساس آمارهای اخیر تورمی استوار میداند؛ آمارهایی که نشان میدهند:
- تورم مواد خوراکی به حدود ۶۰ درصد رسیده است.
- تورم در سطح کلان کشور از مرز ۵۰ درصد عبور کرده است.
در چنین فضای اقتصادی، به دلیل عدم افزایش متناسب درآمدها و نبود برنامههای اثربخش اقتصادی بلندمدت، قدرت خرید مصرفکننده به شکل محسوسی کاهش یافته است. این وضعیت، حضور خریداران در بازار را به شدت کاهش داده و در نهایت به تعمیق رکود انجامیده است.
کاهش تولید و روند آرام افزایش قیمتها
بررسیها نشان میدهد که افزایش تدریجی اما مستمر قیمتها در بازار خودرو، پس از جهش نرخ ارز و برخی تصمیمات بینالمللی شکل گرفته و شواهد حاکی از تداوم این روند افزایشی آرام اما پایدار است. در همین راستا، آمارهای تولید خودروسازان داخلی نیز شرایط بحرانی را تأیید میکنند:
سه خودروساز دولتی کشور به صورت تجمیعی، در هشتماهه نخست سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته، نزدیک به ۱۰ درصد کاهش تولید را تجربه کردهاند.
علاوه بر این، شرایط واردات خودرو نیز امیدوارکننده به نظر نمیرسد. مجموع این عوامل نشان میدهد که تعادل میان عرضه و تقاضا در آینده با اختلال بیشتری مواجه خواهد شد. فرزانه هشدار میدهد که اعلام برخی اخبار در مقاطع کوتاهمدت صرفاً نقش «خبر درمانی» ایفا میکند و اگر نشانههای عملی از بهبود رفتار بازار مشاهده نشود، اقتصاد به دلیل ماهیت هوشمند خود، واکنش معکوس نشان خواهد داد.
نقدهای ساختاری به سیاستگذاری صنعت خودرو
چرا مقایسه با سایر کشورها منطقی نیست؟
این کارشناس تأکید کرد که مقایسه صنعت خودروسازی ایران با سایر کشورها، چه در سطح منطقه و چه در اروپا و آمریکا، قیاسی معالفارق است. ساختار سیاستگذاری و نظام تصمیمگیری در ایران، شرایطی کاملاً متفاوت ایجاد کرده است. چالشهای بنیادین اقتصاد ایران عبارتند از:
- ساختار سیاستگذاری غیرشفاف
- تعدد نهادهای موثر و تصمیمگیرنده
- قیمتگذاری دستوری
- مشکلات نقدینگی و بروکراسی سنگین
- تعرفههای متعدد و هزینههای جانبی بالا
- تورم ساختاری اقتصاد ایران
به گفته وی، تنها در صورت حل این چالشهای بنیادین است که امکان مقایسه منطقی قیمت خودرو در ایران با سایر کشورها فراهم میشود.
اولتیماتومهای وزیر صمت و رئیسجمهور
فرزانه درباره اظهارات اخیر وزیر صنعت، معدن و تجارت مبنی بر بازنگری در تعرفه واردات خودرو، عملیاتی شدن این موضوع را در شرایط فعلی، بهویژه با توجه به باقی ماندن زمان اندک تا پایان سال، نامحتمل دانست. وی این اظهارات را بیشتر در حد یک هشدار یا اولتیماتوم دوستانه ارزیابی میکند.
همچنین، اولتیماتوم رئیسجمهوری برای حرکت خودروسازان به سمت فناوریها و تکنولوژیهای نوین در شرایطی مطرح میشود که صنعت خودروسازی درگیر بقا و فعالیت روزمره است و این مساله همخوانی چندانی با واقعیتهای موجود ندارد. تمرکز اصلی سیاستگذاران همچنان بر حمایت از خودروسازی و مونتاژکاران داخلی قرار دارد.
شروط کاهش پایدار قیمتها از طریق واردات
واردات خودرو زمانی میتواند به کاهش پایدار قیمتها در بازار منجر شود که چند شرط بهطور همزمان محقق شوند. در غیر این صورت، اثرگذاری آن در بلندمدت نیز بعید است. این شروط حیاتی عبارتند از:
- تعرفه پایین (مشابه کشورهای حوزه خلیج فارس با تعرفه ۲ تا ۳ درصدی).
- تیراژ بالای واردات.
- اشباع بازار از طریق عرضه کافی.
- کاهش بروکراسی و موانع اداری.
بررسی شرایط فعلی نشان میدهد که تحقق همزمان این مولفهها در دسترس سیاستگذاران قرار ندارد.
درباره هوشمصنوعی دستاول:
تمامی اخبار دستاول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحتسنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با دادههای جدید آموزش داده میشود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دستاول در حال بهتر شدن است.
شما میتوانید از چتبات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
