هشدار کارشناس بازار سرمایه: طرح «رویش» بدون آمادگی ساختاری محکوم به شکست است

طرح «رویش»؛ فعال‌سازی دارایی‌های غیرمولد

به گفته مسئولان، طرح «رویش» با هدف قرار دادن دارایی‌های غیرمولد در خدمت تولید، قصد دارد زنجیره پس‌انداز، سرمایه‌گذاری و تولید را فعال‌تر سازد. با این حال، میرمعینی این پرسش کلیدی را مطرح می‌کند که این طرح تا چه حد می‌تواند به اقتصاد واقعی و بخش تولید کمک کند؟

وی معتقد است توسعه بازارهای مالی، نهایتاً به توسعه اقتصادی منجر خواهد شد، اما این امر به میزان تعهد دولت به واگذاری دارایی‌های دولتی و پیشبرد صحیح خصوصی‌سازی بستگی دارد. او تصریح کرد که دولت هیچ‌گاه نتوانسته از کارکرد صحیح بازار سرمایه و جایگاه حیاتی آن در اقتصاد استفاده کند.

نادیده گرفتن جایگاه بازار سرمایه در سیاست‌گذاری‌ها

میرمعینی با اشاره به مطالعات علمی داخلی و خارجی که بازارهای مالی را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل رشد اقتصادی می‌شناسند، خاطرنشان کرد که نقش بازار سرمایه در نزد مسئولان و نظام حکمرانی هیچ‌گاه برجسته نبوده است. این بازار می‌تواند با تسهیل مشارکت مردم و سهام‌داری در بنگاه‌های اقتصادی، در تحقق عدالت اقتصادی نیز مؤثر باشد.

این کارشناس وضعیت بازار سرمایه در چند دهه اخیر را «در حاشیه» توصیف کرد. به باور او، در سیاست‌گذاری‌های پولی و مالی، جایگاه بازار سرمایه نادیده گرفته می‌شود؛ به‌گونه‌ای که حقوق سرمایه‌گذاران در موارد زیر رعایت نشده است:

• قیمت‌گذاری دستوری محصولات
• تعیین نرخ ارز
• نرخ خوراک پتروشیمی‌ها
• حقوق دولتی و بهره مالکانه معادن

اثر سیاست‌های غلط بر سرمایه‌گذاری ملی

سیاست‌های مذکور منجر به عواقب جدی در سطح کلان شده است. میرمعینی هشدار داد که همین سیاست‌ها باعث شده تا شاخص تشکیل سرمایه ثابت در ۱۲ سال اخیر روند منفی داشته باشد. وی افزود: «وقتی نرخ بازده مورد انتظار سرمایه‌گذاران محقق نمی‌شود و حتی از تورم عقب می‌ماند، طبیعی است که اشتیاقی برای سرمایه‌گذاری باقی نمی‌ماند.»

ضرورت هدایت نقدینگی به تولید و چالش اعتماد

میرمعینی تأکید کرد که هر طرحی که بتواند مشارکت عمومی را افزایش داده و نقدینگی را به سمت فعالیت‌های مولد هدایت کند، قطعاً مؤثر خواهد بود و این مسیر تنها از طریق بازار سرمایه می‌گذرد. اما شرط اصلی، آمادگی بازار برای پذیرش این نقدینگی و حفظ حقوق سرمایه‌گذاران است.

او اذعان داشت که بازار سرمایه در سال‌های اخیر، حتی زمانی که متولی برخی طرح‌ها بوده، نتوانسته اطمینان کافی ایجاد کند و هنوز خود را به‌عنوان محلی امن و مطمئن برای سرمایه‌گذاری، نه برای مردم و نه برای مسئولان، معرفی نکرده است.

درس عبرت از تجربه سال ۱۳۹۹

نگاه مسئولان به بازار سرمایه بیشتر به‌عنوان یک چاله بوده است؛ جایی که اعتراض سرمایه‌گذاران شکل گرفته و نارضایتی‌های اجتماعی بروز کرده است. در آن دوره، جریان نقدینگی به‌جای هدایت شدن به تولید، به سمت سفته‌بازی رفت و تنها حباب ایجاد کرد. در نهایت نیز این نقدینگی سرخورده شد و اعتماد عمومی و حتی اعتماد مسئولان نسبت به بازار سرمایه از بین رفت.

وی تأکید کرد که بازار سرمایه و سازمان بورس در آن مقطع آمادگی جذب آن حجم نقدینگی را نداشتند و نتوانستند از آن فرصت تاریخی به‌درستی استفاده کنند.

پیش‌نیازهای موفقیت طرح‌های آتی

در جمع‌بندی، میرمعینی خاطرنشان ساخت که اجرای طرح‌هایی مانند «رویش» باید کاملاً هدفمند، حساب‌شده و بر اساس یک برنامه جامع و استراتژیک برای بازار سرمایه باشد. بازار باید ابتدا از نظر ظرفیت، ساختار و ابزارها آماده شود.

او افزود: «این طرح‌ها نیازمند حمایت همه‌جانبه دولت و ارکان نظام هستند تا از حقوق سرمایه‌گذاران دفاع شود و مشارکت عمومی افزایش یابد. بدون چنین بستری، طرح‌های جدید دوباره به تجربه‌های ناموفق گذشته تبدیل خواهند شد.»