هتل آسمان؛ مانع ۱۸ طبقه در مسیر ثبت جهانی مجموعه زندیه شیراز در یونسکو

آخرین وضعیت پرونده ثبت جهانی زندیه

پس از آنکه وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در آبان ماه ۱۴۰۳ در سفر به شیراز، از توسعه و حرکت به سوی ثبت جهانی مجموعه زندیه خبر داد، اقدامات اجرایی برای تحقق این هدف آغاز شد. سرپرست معاونت میراث فرهنگی استان فارس، ثبت جهانی زندیه را از اولویت‌های اصلی برشمرد و بر عزم جدی شهرداری شیراز برای به نتیجه رساندن این پرونده تاکید کرد.

صادق زارع در این خصوص اظهار داشت که هر میراث تاریخی برای ثبت جهانی نیازمند تکمیل پرونده و سپس دعوت از ارزیابان یونسکو است. وی افزود: اکنون مدیر پرونده ثبت جهانی مجموعه زندیه مشخص و ابلاغ شده و مراحل تامین اعتبار و انعقاد قرارداد در آستانه انجام است که گام مهمی در پیشرفت پرونده محسوب می‌شود.

مراحل پیش‌رو برای ارزیابی یونسکو

سرپرست میراث فرهنگی استان فارس مراحل بعدی را این‌گونه تشریح کرد:

1. تهیه و ارائه چک لیست مربوط به ثبت جهانی مجموعه.
2. تکمیل مطالعات پایه نقشه‌ای، اسناد و مدارک مرمت‌های انجام شده.
3. تکمیل حرائم مجموعه.

پس از طی این مراحل از ارزیابان دعوت خواهد شد و ایرادات احتمالی در آن مرحله اعلام و رفع می‌شود. قرار است به زودی نشستی با حضور مسئولان ثبت آثار کشور، مدیر پروژه، مسئولان میراث فرهنگی فارس و شهردار شیراز برای هماهنگی نهایی برگزار شود.

«آسمان»؛ مانع ۱۸ طبقه بر سر راه جهانی شدن

مهم‌ترین مانعی که همواره از سوی دوستداران میراث فرهنگی به عنوان سد راه ثبت جهانی مجموعه زندیه مطرح شده، هتل «آسمان» است که در خیابان رودکی و در حریم منظری ارگ کریمخان قرار گرفته است. این هتل ۱۸ طبقه، نمای تاریخی ارگ را از سه جهت مخدوش کرده و خط آسمان آن را بر هم زده است.

ساخت اسکلت اولیه این هتل در سال ۱۳۸۰ با ۶ طبقه آغاز شد، اما در دو مرحله افزایش ارتفاع یافت و به ۱۸ طبقه رسید. در بهار ۱۳۹۴، شورای عالی معماری و شهرسازی مجوز تخریب چهار طبقه فوقانی که بدون مجوزهای قانونی ساخته شده بودند را صادر کرد، اما این حکم تاکنون به مرحله اجرا نرسیده است.

سرپرست معاونت میراث فرهنگی استان فارس در این باره گفت: «اینکه هتل آسمان از منظری در خط آسمان ارگ کریمخان قرار دارد، کاملا روشن است و حریم منظری را به هم زده است. به نظر می‌رسد که تنها راهکار حل و فصل این موضوع، حذف اضافه ارتفاع‌ آسمان باشد.»

وی تاکید کرد که باید تا زمان حضور ارزیابان یونسکو، برای حل و فصل این دغدغه و ایراد منظر اقدام کرد.

تکذیب شایعه عدم پرداخت حق عضویت

همچنین شایعاتی مبنی بر عدم امکان ثبت میراث ملی ایران در یونسکو به دلیل عدم پرداخت هزینه عضویت مطرح شده بود. سرپرست معاونت میراث فرهنگی استان فارس این شایعه را قویاً رد کرد و گفت: «پرونده ثبت جهانی مساجد تاریخی ایران در یونسکو در جریان است و حتی اگر به جمع‌بندی نرسد، ایران فرصت دارد تا پرونده دیگری را جایگزین کند.»

فرصت‌های بی‌نظیر جهانی شدن یادگاران زند

امین سبوکی، استاد دانشگاه و فعال باسابقه گردشگری فارس، معتقد است که ثبت جهانی یک میراث تاریخی، فرصت‌های بی‌شماری را برای شهر میزبان به ارمغان می‌آورد؛ زیرا گردشگران همواره بازدید از آثار ثبت‌شده در «فهرست آرزوهای» جهانی را در اولویت برنامه‌های سفر خود قرار می‌دهند.

ثبت جهانی یک میراث تاریخی، تاثیری شگرف و چند بعدی بر گردشگری یک منطقه دارد. مهم‌ترین فواید آن عبارتند از:

سبوکی تاکید کرد که برای ایجاد توازن میان محدودیت‌های حریم و سودبری همسایگان، دولتمردان باید مردم ساکن در حریم آثار را در منافع این ثبت جهانی مشارکت دهند تا خود آنها برای حفاظت از آن پیشگام شوند.