درخواست برای ترمیم یارانه مراکز توانبخشی و انتقاد از ضعف زیرساخت‌های معلولان

فشار تورم بر دوش خانواده‌های بیماران روانی مزمن

بهناز دزفولی، رئیس گروه مراکز توانبخشی و مراقبتی بیماران روانی مزمن در سازمان بهزیستی کشور، با اشاره به واگذاری بخشی از خدمات به بخش‌های غیردولتی و خیریه‌ها در دهه ۷۰، توضیح داد که در آن زمان مقرر شد یارانه دولتی تمام هزینه‌های افراد نیازمند را پوشش دهد و خانواده‌های توانمند نیز «سهم مشارکت» را پرداخت کنند. اما طی سه دهه گذشته، تحولات اقتصادی و نرخ فزاینده تورم باعث شد که قیمت تمام‌شده خدمات بسیار فراتر از یارانه مصوب دولتی و توان پرداخت خانواده‌ها رود.

وی با ابراز نگرانی از عدم تناسب یارانه‌ها با تورم، تصریح کرد که مبلغ تعیین‌شده سالانه توسط سازمان برنامه و بودجه، معمولاً با واقعیت هزینه‌های مراکز فاصله دارد. این مسئله موجب شده تا خانواده‌ها تحت فشار شدید گرانی‌ها قرار گیرند و سهم مشارکت آن‌ها برای جبران هزینه‌های مراکز کافی نباشد.

مطالبه از مجلس برای بودجه ۱۴۰۵

دزفولی خواستار توجه جدی نمایندگان مجلس شورای اسلامی و مسئولان سازمان برنامه و بودجه شد و بیان کرد: «تقاضا داریم هنگام بررسی بودجه سال ۱۴۰۵، به این شکاف قیمتی توجه کرده و اعتبارات لازم را برای تأمین هزینه‌های واقعی مراکز توانبخشی در نظر بگیرند تا فشار از روی دوش خانواده‌ها و مراکز برداشته شود.»

خدمات توانبخشی در منزل

برای جلوگیری از نهادینه شدن و بستری شدن دائم افراد در مراکز، تیم‌های تخصصی توانبخشی به منازل اعزام می‌شوند تا ضمن ارائه خدمات درمانی، آموزش‌های لازم را نیز به خانواده‌ها بدهند. این خدمات برای آن دسته از معلولان و بیماران روانی مزمن است که خانواده‌ها تمایل به نگهداری آن‌ها در منزل دارند اما نیازمند حمایت تخصصی هستند.

چالش‌های دسترسی و گردشگری برای افراد دارای معلولیت

محمداسماعیل شیخ‌قرایی، مدیرعامل انجمن فرهنگی، ورزشی و گردشگری معلولان کشور، با اشاره به فعالیت‌های انجمن در حوزه‌های گردشگری و ورزش همگانی، بر نایاب بودن زیرساخت‌های لازم برای افراد دارای معلولیت تأکید کرد و گفت: «متأسفانه زیرساخت‌های امر گردشگری برای افراد دارای معلولیت به ندرت یافت می‌شود و ما تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله بسیار زیادی داریم.»

کندی مناسب‌سازی در اماکن تاریخی

شیخ‌قرایی اظهار داشت که اگرچه وزارت میراث فرهنگی مناسب‌سازی را در دستور کار خود قرار داده، اما سرعت اجرای آن کند است. وی رویکردهای مثبتی مانند آنچه در موزه ملی ایران رخ داده را قابل تقدیر دانست؛ جایی که با ایجاد تسهیلاتی نظیر:

• رمپ‌های خاص و آسانسور
• مسیرهای بساوایی
• خط بریل برای نابینایان

امکان بازدید برای گروه‌های مختلف فراهم شده است.

وی در پاسخ به ادعای هزینه‌بر بودن مناسب‌سازی اماکن تاریخی، این توجیه را مانع کار ندانست و تصریح کرد:

«اینکه گفته می‌شود بناهای تاریخی قابل دستکاری نیستند یا هزینه بالایی دارند، نباید مانع کار شود. با تفکر مناسب‌سازی و استفاده از ابزارهای ساده و سیار مانند رمپ‌های پرتابل، می‌توان بسیاری از مشکلات دسترسی را حل کرد، بدون آنکه آسیب یا هزینه سنگینی به بنا وارد شود.»

کم‌توجهی بنگاه‌های اقتصادی به مسئولیت اجتماعی

مدیرعامل انجمن معلولان کشور از کم‌توجهی بنگاه‌های اقتصادی به مسئولیت‌های اجتماعی خود انتقاد کرد و افزود: در سطح جهانی، شرکت‌های بزرگ و برندها در قالب مسئولیت اجتماعی وارد میدان شده و هزینه‌های تجهیز و مناسب‌سازی اماکن عمومی را تقبل می‌کنند، اما در ایران یا قوانین شفاف نیست و یا شرکت‌ها تمایلی به این کار ندارند.

وی پیشنهاد داد که شرکت‌ها و برندهای بزرگ به جای تبلیغات صرف، با انجمن‌های تخصصی همکاری کنند و در مناسب‌سازی فضاهای گردشگری مشارکت نمایند تا جامعه معلولان از حقوق شهروندی خود بهره‌مند شوند.

ورزش؛ نه تفریح، بلکه درمان حیاتی

مهناز قبدیان، یکی از اعضای جامعه معلولان که پس از ۳۰ سال خدمت صادقانه در کسوت پرستاری، اکنون به دلیل ضعف عضلانی از ویلچر استفاده می‌کند، بر اهمیت ورزش برای افراد دارای معلولیت تأکید کرد. وی اظهار کرد: «ورزش برای افرادی در سن و سال ما و کسانی که دچار معلولیت هستند، یک تفریح نیست، بلکه حکم دارو و درمان را دارد تا از تحلیل رفتن عضلات جلوگیری کند.»

تقاضا برای توزیع عادلانه امکانات شهری

قبدیان به مشکل دسترسی به امکانات ورزشی استاندارد اشاره کرد و افزود: طی مسافت طولانی برای بسیاری از معلولان دشوار است و این امکانات خوب نباید فقط در نقاط دور از دسترس یا جنوبی‌ترین نقطه تهران متمرکز باشند. وی درخواست خود را از مسئولان شهری این‌گونه مطرح کرد:

«ما انتظار داریم شهرداری و متولیان امر، چنین مجموعه‌های استانداردی را در مناطق مختلف شهر تکثیر کنند تا دسترسی برای همه افراد دارای معلولیت، فارغ از محل سکونتشان، آسان و ممکن باشد.»