الگوی جهانی مقابله با آلودگی هوا؛ مدیریت فعالیت‌ها به‌جای تعطیلی مدارس

در شرایطی که کشورمان در مواجهه با معضل آلودگی هوا، رویکرد «مجازی شدن مدارس» را در پیش گرفته است، بررسی‌های پژوهشگاه مطالعات آموزش‌وپرورش نشان می‌دهد که نهادهای معتبر جهانی، الگویی کاملاً متفاوت را برای حفاظت از سلامت دانش‌آموزان در نظر دارند. این الگو، به جای تعطیلی، بر مدیریت فعالیت‌ها و محافظت از گروه‌های حساس تأکید دارد.

استانداردهای بین‌المللی؛ مدیریت به‌جای تعطیلی کامل

بر اساس یافته‌های این پژوهش، مراجع معتبر جهانی همچون سازمان حفاظت از محیط زیست ایالات متحده (EPA) و نهادهای مربوطه اروپایی، هیچ‌گونه آستانه مشخصی را برای «تعطیلی مدرسه» به دلیل آلودگی هوا تعریف نکرده‌اند.

راهکارهای جهانی در مواجهه با آلودگی هوا

راهکار محوری این مراجع، «مدیریت فعالیت‌ها» است که شامل مجموعه‌ای از اقدامات پیشگیرانه و کنترلی می‌شود. این تدابیر با هدف حفظ تداوم آموزش و در عین حال تضمین سلامت دانش‌آموزان تدوین شده‌اند:

• محدود کردن یا توقف کامل فعالیت‌های ورزشی در فضای باز.
• استفاده از دستگاه‌های تصفیه هوا برای بهبود کیفیت هوای داخل کلاس‌ها.
• انجام اقدامات ویژه برای محافظت از گروه‌های حساس (دانش‌آموزان دارای بیماری‌های زمینه‌ای).

تعطیلی کامل مدارس تنها به شرایط کاملاً استثنایی و اضطراری محدود می‌شود. این اقدام زمانی به اجرا گذاشته می‌شود که شاخص کیفیت هوا (AQI) در محدوده «بسیار خطرناک» (معمولاً بین ۳۰۱ تا ۵۰۰ یا خرمایی) قرار گیرد.

مقایسه تطبیقی؛ تجربه کشورهای منطقه

داده‌های منتشر شده توسط موسسات بین‌المللی نظیر IQAir، نشان‌دهنده آن است که بسیاری از کشورهای منطقه و جهان، با سطوح آلودگی هوایی به مراتب شدیدتر از ایران مواجه هستند. با این وجود، این کشورها رویکرد تعطیلی سیستماتیک و مکرر مدارس را دنبال نمی‌کنند.

کشورهایی نظیر عربستان، هند و قطر که اغلب با آلودگی شدیدتری درگیر هستند، همچنان به حفظ جریان آموزش حضوری متعهد بوده و از الگوهای مدیریت فعالیت‌ها برای مقابله با این پدیده استفاده می‌کنند.