برنامه‌ریزی راهبردی برای احیای ربع رشیدی تبریز؛ از مشوق مالیاتی تا مسئولیت اجتماعی صنایع

اولویت‌های راهبردی برای احیای ربع رشیدی

محمدزاده تأکید کرد که تدوین پیوست‌های مالی و مدیریتی منسجم برای این مجموعه تاریخی، پیش‌نیاز اصلی اجرای برنامه‌هاست. هدف این رویکرد، خارج کردن ربع رشیدی از یک پروژه صرفاً حفاظتی و تبدیل آن به یک محور فعال توسعه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است.

تثبیت نشاندار شدن برای جذب سرمایه

معاون استاندار اظهار داشت که «نشاندار شدن» ربع رشیدی برای دولت و بخش خصوصی باید به‌عنوان یک روند دائمی تثبیت شود. این روند، مسیر استفاده هدفمند از مشوق‌های مالیاتی و ظرفیت‌های قانونی را در جهت توسعه پایگاه و اجرای پروژه‌های راهبردی هموار می‌سازد.

نشاندار شدن ربع رشیدی برای دولت و بخش خصوصی باید به‌عنوان یک روند دائمی تثبیت شود، روندی ‌که استفاده هدفمند از مشوق‌های مالیاتی و ظرفیت‌های قانونی را در مسیر توسعه پایگاه و اجرای پروژه‌های راهبردی ممکن خواهد ساخت.

شتاب‌دهی به تأمین مالی پروژه‌ها

برای تکمیل پیوست‌های مالی و اجرایی مجموعه با مشارکت همه نهادهای تأثیرگذار، برگزاری جلسه مشترک با مجمع نمایندگان استان، شهردار تبریز، بخش خصوصی و صنایع بزرگ در دستور کار قرار گرفته است.

منابع تأمین مالی و مشارکت نهادها

محمدزاده خاطرنشان کرد که جریان تأمین مالی پروژه‌های ربع رشیدی می‌تواند از طریق منابع زیر شتاب گیرد:

• منابع توازن استانی نمایندگان.
• ظرفیت‌های مسئولیت اجتماعی صنایع، به‌ویژه حوزه مس.
• نقش‌آفرینی اتاق بازرگانی.

این اقدامات مسیر اجرای برنامه‌های روشن و قابل سنجش را برای احیای مجموعه فراهم خواهد ساخت.

طرح جامع گردشگری و هویت تمدنی

تشکیل جلسه تخصصی با حضور نهادهای تخصصی از جمله دانشگاه هنر، شهرداری، مجتمع ربع رشیدی، معاونت گردشگری و اداره‌کل میراث فرهنگی استان برای ارائه طرح جامع گردشگری این مجموعه در دستور کار است.

سند پایه احیای هویت تاریخی

این طرح جامع، سند پایه‌ای برای احیای هویت تاریخی ربع رشیدی و تبدیل آن به یک مقصد علمی، فرهنگی و گردشگری است که باید با بهره‌گیری از دیدگاه‌های علمی تکمیل شود. معاون استاندار تأکید کرد که ربع رشیدی تنها یک پروژه حفاظت فیزیکی نیست، بلکه نماد هویت تمدنی تبریز و آذربایجان است و هدف برنامه‌ریزی‌ها قرارگیری این مجموعه در ردیف مهم‌ترین محورهای توسعه فرهنگی استان است.

ربع رشیدی در آینه تاریخ

محوطه تاریخی ربع رشیدی که از آن به‌عنوان نخستین دانشگاه بین‌المللی جهان و قدیمی‌ترین موقوفه ایران یاد می‌شود، در قرن هشتم هجری قمری به دستور خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی ساخته شد. این شهرک که رشیدیه یا ربع رشیدی نام داشت، در اوج عظمت خود، حدود ۷۰۰ سال پیش در قسمت شمال شرقی تبریز، دارای ویژگی‌های زیر بود:

• ۳۵ هزار واحد مسکونی.
• یکهزار و ۵۰۰ مغازه و حمام بهداشتی.
• کارخانه‌های نساجی، رنگرزی، کاغذسازی و ضرب سکه.
• جمعیتی بالغ بر ۱۵۰ هزار نفر.

این شهرک دانشگاهی در سطح جهان بی‌نظیر بود و به‌عنوان یک مرکز علم، صنعت و پرورش طبیبان و دانشمندان شهرت داشت. محوطه باستانی و کاوشگاه ربع رشیدی با شماره ۹۴۳ در سال ۱۳۵۴ شمسی در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. آنچه امروز از این اثر ملی باقی مانده، بخشی از بازمانده‌های مجموعه ابواب البرّ ایلخانی خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی و بقایایی از یک قلعه متعلق به اواخر قرن دهم و اوایل قرن یازدهم هجری است.