خبر کامل
«هیچ‌کس بی‌تقصیر نیست»؛ کالبدشکافی بحران آلودگی تهران توسط عضو سابق شورا
تحلیل عضو سابق شورای شهر از بحران آلودگی هوا: تصمیم‌هایی که سال‌ها گرفته نشد
تهران، پایتخت ایران، سال‌هاست که در فصول سرد در لایه‌ای از دود فرو می‌رود و در تابستان‌ها زیر بار مصرف سرسام‌آور انرژی خم می‌شود. این وضعیت بحرانی، پرسش بنیادینی را مطرح می‌کند: مسئول یا «متهم اصلی» این شرایط کیست؟ محمود میرلوحی، فعال سیاسی اصلاح‌طلب و عضو سابق شورای شهر تهران، در تحلیلی صریح، بحران آلودگی پایتخت را نتیجه مجموعه تصمیم‌هایی می‌داند که سال‌ها به تعویق افتاده‌اند و تأکید می‌کند که در این وضعیت، هیچ‌کس بی‌تقصیر نیست.
ریشه‌یابی بحران: از مهاجرت تا توسعه نامتوازن
به عقیده میرلوحی، علت وضعیت کنونی تهران تنها یک یا دو عامل نیست، بلکه مجموعه‌ای از عوامل ریشه‌ای در این بحران دخیل هستند. اگرچه تهران شهری مستعد و زیباست، اما مشکلات از زمانی آغاز شد که جمعیت از ظرفیت طبیعی شهر فراتر رفت. او ریشه اصلی این تراکم را در توسعه نامتوازن کشور می‌داند:
«امروز حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد جمعیت کشور در همین هزار کیلومتر تهران و پیرامون آن زندگی می‌کنند. شهر تهران ۷۰۰ کیلومتر وسعت دارد. اما چرا ۲۰ درصد جمعیت به همین نقطه آمده است؟ چرا بسیاری از مناطق کشور بی‌نصیب مانده‌اند؟ چرا سیستان‌وبلوچستان، کردستان، خوزستان و خراسان آن‌طور که باید توسعه پیدا نکردند؟ همین موضوعات موجب شد جمعیت از سراسر کشور به تهران سرازیر شود.»
وی تأکید می‌کند که واقعیت مهاجرت نشان می‌دهد که توسعه در مناطق دیگر اتفاق نیفتاده و مردم ناچار به مهاجرت شده‌اند.
ناکامی در حمل‌ونقل عمومی و اعتیاد به سوخت فسیلی
میرلوحی با اشاره به عقب‌ماندگی تهران در حوزه حمل‌ونقل و سوخت از برنامه‌های جهانی، توسعه نیافتن حمل‌ونقل عمومی را یکی از اصول مهم مغفول‌مانده برمی‌شمرد:
- کمبود مترو: امروز کل کشور حدود ۳۵۰ کیلومتر مترو دارد، در حالی که باید حداقل هزار کیلومتر می‌داشتیم.
- شکست در هدف‌گذاری: طبق قانون، باید ۵۰ درصد حمل‌ونقل تهران توسط مترو و اتوبوس انجام شود، اما اکنون این سهم فقط ۱۱ تا ۱۲ درصد است.
- ناوگان فرسوده: تهران دارای ۸ میلیون خودرو است که تعداد خودروهای هیبریدی یا برقی آن حتی به ۲ درصد هم نمی‌رسد. همچنین، میلیون‌ها موتورسیکلت کاربراتوری و کامیون‌های دیزلی فرسوده در شهر تردد می‌کنند. برخی اتوبوس‌ها حتی ۲۰ تا ۳۰ سال عمر دارند.
این عضو سابق شورای شهر می‌افزاید که اگر خودروها استاندارد جهانی داشتند و ناوگان نوسازی شده بود، مصرف بنزین تهران می‌توانست از روزانه ۲۰ میلیون لیتر به ۱۰ میلیون لیتر کاهش یابد. در حال حاضر، تهران روزانه ۲۰ میلیون لیتر از ۱۲۰ میلیون لیتر بنزین مصرف کشور، یعنی یک‌ششم کل مصرف، را به خود اختصاص می‌دهد.
فروپاشی ظرفیت زیست‌محیطی و بحران آب
تمرکز جمعیت بیش از ظرفیت در پایتخت، علاوه بر آلودگی هوا، بحران منابع آب را نیز تشدید کرده است. میرلوحی به سهم نامتناسب تهران در مصرف منابع حیاتی اشاره می‌کند:
«منابع آب تهران جوابگوی این جمعیت نیست. تهران امروز یک میلیارد و بیست میلیون مترمکعب آب مصرف می‌کند؛ یعنی یک درصد کل آب‌های تجدیدپذیر کشور را فقط یک هزارم وسعت کشور مصرف می‌کند!»
او همچنین به نقش تغییرات اقلیمی، کاهش بارندگی‌ها، از بین رفتن جنگل‌ها و مصرف بیش از حد گاز در زمستان‌ها که نیروگاه‌ها را مجبور به مصرف مازوت می‌کند، اشاره می‌کند. در تهران ۴ میلیون واحد مسکونی وجود دارد که مصرف گاز بسیار بالایی دارند.
مسئولیت مشترک حاکمیت و مردم
محمود میرلوحی در پایان تأکید می‌کند که بحران کنونی تهران نتیجه یک مجموعه کوتاهی‌ها است که همه سطوح حاکمیت و مردم در آن سهم دارند. او وزارت صنعت، محیط‌زیست، شهرداری‌ها، وزارت کشور، دولت‌ها و حتی الگوی مصرف مردم را در ایجاد این وضعیت نقش‌آفرین می‌داند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
