آذربایجان غربی در کریدور هشتم مهاجرت پرندگان؛ میزبانی از ۳۲۰ گونه و پایش آنفلوآنزا

اهمیت بین‌المللی و تنوع زیستگاه‌ها

تنوع گونه‌های جانوری و پرندگان بومی و مهاجر در آذربایجان غربی به حدی دارای اهمیت بین‌المللی است که زیستگاه عمده آن‌ها (به‌غیراز دریاچه ارومیه و جزایر آن) از طرف یونسکو به ثبت رسیده و به عنوان پارک ملی ارومیه شناخته می‌شود. مساحت تالاب‌های استان بیش از ۷۰۰ کیلومترمربع تخمین زده می‌شود که زیستگاه مناسبی برای انواع پرندگان است و بیش از ۱۴۰ نوع پرنده آبزی در آن‌ها مشاهده شده است. همچنین، از ۲۴ تالاب بین‌المللی کشور، پنج تالاب در این استان واقع شده‌اند.

میزبانی از ۳۲۰ گونه پرنده

آذربایجان غربی یکی از قطب‌های مهم پرنده‌نگری کشور به شمار می‌رود. این استان هر ساله میزبان ۳۲۰ گونه پرنده است که از این تعداد:

• ۲۰۰ گونه: پرنده مهاجر هستند.
• ۱۲۰ گونه: پرنده بومی استان محسوب می‌شوند.

مهاجرت پرندگان با آغاز فصل سرما شروع شده و اوج آن در دی ماه است. پرندگان مهم مهاجر و بومی استان شامل فلامینگو، انواع حواصیل، اردک مرمری، غاز پیشانی‌سفید بزرگ و کوچک، پرستوی دریایی کوچک، قوی فریادکش، باکلان، لک‌لک سفید، عقاب طلایی و انواع مختلف آبچلیک هستند.

ظرفیت‌های اکوتوریسم و نخستین سایت پرنده‌نگری

وجود تالاب‌های ملی و بین‌المللی همچون کانی برازان، یادگارلو، حسنلو آق‌گل، عشق‌آباد، قره بلاغ، یاریم قیه و ساری سوی، ظرفیت عظیمی برای جذب گردشگران داخلی و خارجی فراهم کرده است. بسیاری از پرندگان کمیاب و در خطر انقراض جهانی مانند غاز پیشانی‌سفید کوچک، آن قوت، فلامینگو و برخی پرندگان شکاری، بیشترین تعداد خود را در این استان دارند، به طوری که کارشناسانی از اتحادیه پرنده‌نگری اروپا سالانه برای تماشای این گونه‌های نایاب به تالاب‌های استان سفر می‌کنند.

تالاب کانی برازان؛ بهشت پرندگان

تالاب بین‌المللی کانی برازان، که در مهاباد واقع شده، با وسعتی نزدیک به ۹۰۷ هکتار، نخستین سایت پرنده‌نگری کشور است و به دلیل میزبانی از هزاران پرنده آبزی و کنار آبزی، به «بهشت پرندگان» معروف شده است. این تالاب سالانه هزاران گردشگر و علاقه‌مند به طبیعت را به سوی خود می‌کشاند.

تسهیلات پرنده‌نگری

در راستای ارائه خدمات بهتر به علاقه‌مندان گردشگری طبیعت، اقداماتی برای تسهیل پرنده‌نگری انجام شده است. این تسهیلات شامل موارد زیر است:

• احداث اتاقک و محل‌های مناسب برای پرنده‌نگری در تالاب‌های کانی برازان و سلدوز.
• استقرار تجهیزات مناسب ازجمله تلسکوپ، دوربین چشمی و دوربین عکاسی برای استفاده کارشناسان و عموم.
• چاپ و انتشار کتابچه‌هایی در خصوص پرندگان استان.

سالانه به صورت تخمینی ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار پرنده به این استان مهاجرت می‌کنند که این آمار پتانسیل بالای استان را برای صنعت اکوتوریسم نشان می‌دهد.

پایش مستمر سلامت و سرشماری پرندگان

همزمان با شروع فصل مهاجرت پرندگان، گشت‌های مشترکی با اداره کل دامپزشکی برای پایش مستمر زیستگاه‌ها دایر شده است. خوشبختانه، تاکنون هیچ موردی از بیماری آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان در آذربایجان غربی مشاهده نشده است.

آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان یک بیماری ویروسی مشترک بین انسان و پرندگان است، اما در پرندگان وحشی سویه‌های جدید معمولاً بیماری‌زا نیستند و پرندگان وحشی تنها به عنوان ناقل محسوب می‌شوند.

هشدار به ساکنان محلی و آغاز سرشماری

از اهالی روستاهای همجوار تالاب‌ها و منابع آبی خواسته شده است در صورت مشاهده لاشه پرندگان و یا تغییر رفتار آن‌ها، ضمن خودداری از تماس با لاشه، موضوع را فوراً به ادارات محیط زیست شهرستان‌ها اطلاع دهند.

طرح سرشماری پرندگان در استان از تاریخ ۱۰ دی ماه سال جاری با فعالیت ۱۰ اکیپ متشکل از کارشناسان محیط زیست و فعالان زیست‌محیطی استان آغاز خواهد شد.