توالت‌های طلایی به جای اصلاحات: رویکرد عجیب چین برای مقابله با رکود اقتصادی

رویکرد غیرمتعارف چین در مواجهه با رکود

ضعف تقاضای داخلی یکی از معضلات اصلی است که اقتصاد چین با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند. این کشور هم‌زمان با بحران بازار مسکن، افزایش نرخ بیکاری و کاهش شدید اعتماد مصرف‌کنندگان مواجه است.

در میانه این شرایط سخت، یک مرکز خرید در شهر نانجینگ خبرساز شده است: «دِجی‌پلازا». این مرکز خرید با استفاده از جاذبه‌هایی مانند توالت‌هایی با تزئینات طلایی، نورپردازی خارق‌العاده و پیانوی بزرگ در سرویس بهداشتی، هزاران نفر را از شهرهای مختلف چین به سوی خود جذب می‌کند.

این مرکز خرید به نمونه‌ای برای سیاست‌گذاران چینی بدل شده که بر این باورند افزایش کیفیت عرضه می‌تواند منجر به افزایش مصرف شود.

مفهوم جنجالی «تقاضای پنهان»

مقامات چینی با تکیه بر این منطق، مفهوم تازه‌ای را مطرح کرده‌اند: «تقاضای پنهان». آن‌ها معتقدند کاهش مصرف در چین ناشی از نبود کالاها و خدمات جذاب و هیجان‌انگیز است و نه ضعف قدرت خرید مردم.

بر این اساس، تصمیم گرفته‌اند با احداث مال‌های زیباتر، ارائه محصولات لوکس و گران‌قیمت و ایجاد جاذبه‌هایی مانند سرویس بهداشتی طلایی، مردم را ترغیب کنند تا پس‌اندازهای انباشته خود را آزاد سازند و به بازار تزریق کنند.

دلایل ساختاری ضعف تقاضا از نگاه اقتصاددانان

در مقابل دیدگاه حاکمیت، اغلب اقتصاددانان بر این باورند که مشکل اصلی اقتصاد چین نه در کیفیت عرضه، بلکه در ضعف ساختاری تقاضا نهفته است. کیفیت بسیاری از کالاهای چینی مطلوب است، اما این امر تغییری در رفتار مصرف‌کنندگان ایجاد نکرده است.

نشریه اکونومیست سه دلیل اصلی را برای کاهش تقاضای داخلی در چین برمی‌شمرد:

• ضعف بازار کار و بیکاری جوانان: بیکاری، به‌ویژه در میان قشر جوان، قدرت خرید مردم را به شدت کاهش داده است.
• بحران مسکن و احساس فقر: بحران گسترده در بازار مسکن باعث شده است که حتی افراد ثروتمند و مالکان خانه نیز احساس ناامنی مالی و فقر کنند.
• نااطمینانی نسبت به آینده: عواملی مانند جنگ تجاری و سقوط شرکت‌های بزرگ ملکی، منجر به سرکوب مصرف و افزایش تمایل به پس‌انداز شده‌اند.

اقتصاددانان تأکید می‌کنند که صرفاً تزریق مستقیم پول به مردم می‌تواند محرک واقعی تقاضا باشد، نه صرف هزینه‌های گزاف برای ایجاد توالت‌های طلایی در مراکز خرید. چین برای تغییر وضعیت فعلی نیازمند اصلاحات ساختاری عمیق اقتصادی است و رویه‌های کنونی راهگشا نخواهند بود.