خبر کامل
معاون وزیر علوم: دوران R&D متمرکز پایان یافت؛ دانشگاه‌ها از مالیات شرکت‌ها برای پژوهش استفاده کنند
دکتر سید مهدی ابطحی، سرپرست معاونت پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در مراسم تجلیل از پژوهشگران برتر دانشگاه علم و صنعت ایران، با تأکید بر لزوم بازنگری در رسالت دانشگاه‌ها، محور اصلی فعالیت‌های علمی را «پیشبرد منافع ملی» دانست. وی ضمن اشاره به چالش‌های ساختاری نظام آموزشی کشور، از ضرورت درک صحیح ظرفیت‌های قانونی برای تقویت زیرساخت‌های پژوهشی و همچنین لزوم حرکت به سوی مدل‌های نوین همکاری صنعت و دانشگاه سخن گفت.
پیوند سه‌گانه: آموزش، دانشگاه و صنعت
ابطحی عملکرد ضعیف نظام آموزش‌وپرورش را دارای تأثیر مستقیم بر کیفیت آموزش عالی دانست و بر اهمیت حفظ پیوستگی ساختاری میان سه رکن اصلی تأکید کرد. وی خاطرنشان کرد که سیاست‌گذاری‌های کلان وزارت علوم باید این پیوستگی میان آموزش‌وپرورش، دانشگاه و صنعت را به عنوان یک الزام اصلی در نظام آموزشی کشور در نظر بگیرد.
فرصت قانونی ماده ۱۱ و عصر «نوآوری باز»
سرپرست معاونت پژوهشی وزارت علوم، درک صحیح و کامل از قانون جهش تولید دانش‌بنیان، به ویژه ماده ۱۱ این قانون، را یکی از دغدغه‌های کلیدی حوزه پژوهش برشمرد. این ماده قانونی، ظرفیت مهمی را برای توسعه زیرساخت‌های علمی فراهم می‌کند:
- دانشگاه‌ها می‌توانند با استفاده از این قانون، از بخشی از مالیات شرکت‌ها برای توسعه زیرساخت‌های آموزشی و پژوهشی خود بهره‌مند شوند.
- صنایع موظفند برای توسعه نوآوری و فناوری، از توانمندی‌های دانشگاه‌ها و استارت‌آپ‌های دانشگاهی استفاده کنند.
تحول در مدل پژوهش صنعتی
ابطحی با بیان اینکه دوران «آرانددی‌های بزرگ و متمرکز» به شیوه قرن گذشته به پایان رسیده است، اظهار داشت: «امروز، عصر نوآوری باز است. صنعت باید به جای تأسیس آزمایشگاه‌های مستقل و پرهزینه، از ظرفیت‌های موجود در دانشگاه‌ها و تیم‌های نوآور بهره‌گیری کند.» وی نقش دانشگاه‌هایی نظیر علم و صنعت در شکل‌دهی به آزمایشگاه‌های مرجع و شبکه‌های پژوهشی را راهبردی خواند و تأکید کرد که تفسیر درست قانون جهش تولید، می‌تواند یک جهش بزرگ در پژوهش کاربردی از طریق همکاری صنعت و دانشگاه ایجاد کند.
چالش‌های ساختاری آموزش عالی و منافع ملی
یکی دیگر از چالش‌های جدی که دکتر ابطحی به آن اشاره کرد، توسعه بی‌رویه کمی دانشگاه‌ها در سراسر کشور است که می‌تواند منجر به ضعف کیفیت آموزشی و پژوهشی شود. وی برای تبیین این موضوع، به مدل‌های موفق بین‌المللی اشاره کرد:
در برخی کشورها مانند چین، مدل “یک به علاوه n” اجرا شده است؛ به این معنی که دانشگاه‌های ممتاز، مسئولیت هدایت و پشتیبانی مجموعه‌ای از دانشگاه‌های کمتر توسعه‌یافته را بر عهده می‌گیرند تا کیفیت کلی نظام حفظ شود.
پرهیز از رقابت‌های منطقه‌ای
وی در ادامه بر لزوم تمرکز دانشگاه‌های بزرگ بر تبدیل دانش به منافع ملی تأکید کرد و از دانشگاه‌ها خواست از رقابت‌های منطقه‌ای پرهیز کنند. ابطحی بی‌توجهی به منافع ملی را «گمشده‌ی امروز نظام علمی» ایران دانست و تصریح کرد: «هر دانشگاه باید فعالیت خود را در چارچوب منافع کل کشور طراحی کند، نه صرفاً در جهت توسعه‌ی منطقه‌ای.»
سرمایه اجتماعی و تقویت خودمختاری
در پایان، سرپرست معاونت پژوهشی وزارت علوم به اعتماد بالای جامعه به دانشگاه‌ها اشاره کرد و این اعتماد را یک سرمایه اجتماعی ارزشمند دانست. وی راهکار بهره‌گیری از این سرمایه و ظرفیت نیروی انسانی خلاق برای توسعه ملی را در دو محور اصلی خلاصه کرد: تقویت خودمختاری دانشگاه‌ها و گسترش شبکه‌های علمی بین‌المللی.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۱۱:۰۱ - ۱۴۰۴/۰۹/۱۷