خبر کامل
فعالیت‌های بشر چگونه باعث زلزله می‌شوند؟ بررسی مهم‌ترین زلزله‌های القایی جهان
زلزله‌های القایی: پدیده‌ای ناشی از فعالیت‌های صنعتی
زلزله معمولاً پدیده‌ای طبیعی است که در امتداد مرزهای صفحات تکتونیکی رخ می‌دهد، اما شواهد فزاینده‌ای نشان می‌دهد که فعالیت‌های صنعتی بشر مانند توسعه انرژی زمین‌گرمایی، تزریق سیالات زیرزمینی و ساخت مخازن عظیم سدها می‌توانند باعث تحریک گسل‌ها و ایجاد لرزش‌های قابل توجه شوند. این پدیده که با عنوان «لرزه‌خیزی القایی» شناخته می‌شود، مناطق آرام و دور از کمربندهای زلزله‌خیز سنتی را نیز در معرض خطر قرار داده است.
نمونه‌های برجسته جهانی از زلزله‌های ناشی از انسان
در طول دهه‌های اخیر، مستندات متعددی از ارتباط مستقیم میان فعالیت‌های صنعتی و وقوع زلزله‌های مخرب در نقاط مختلف جهان به ثبت رسیده است. این موارد، هشداری جدی برای برنامه‌ریزی‌های زیرساختی در مناطق حساس محسوب می‌شوند.
پروژه‌های زمین‌گرمایی و لرزش‌های ناخواسته
تزریق آب در اعماق زمین برای پروژه‌های انرژی زمین‌گرمایی یکی از عوامل شناخته‌شده در تحریک لرزه‌خیزی است:
- زلزله پوهانگ (کره جنوبی، ۲۰۱۷): این شهر با زلزله‌ای به بزرگی ۵٫۴ ریشتر مواجه شد که خسارات گسترده‌ای به بار آورد. تحقیقات علمی لرزش را مستقیماً به پروژه‌های زمین‌گرمایی در منطقه نسبت دادند.
- زلزله‌های بازل (سوئیس، ۲۰۰۶–۲۰۰۸): تزریق آب برای یک پروژه زمین‌گرمایی موجب چند زلزله کوچک تا متوسط شد و در نهایت، اجرای این پروژه متوقف گشت.
تزریق پساب و استخراج نفت و گاز
تزریق حجم زیاد پساب حاصل از استخراج نفت و گاز در چاه‌های عمیق، به طور مکرر باعث افزایش شدید لرزه‌خیزی در مناطق نفتی شده است:
- زلزله‌های اوکلاهما (ایالات متحده، ۲۰۱۱): تزریق پساب حفاری منجر به افزایش شدید لرزه‌خیزی شد، از جمله زلزله‌ای به بزرگی ۵٫۷ ریشتر در پراگِ اوکلاهما.
- زلزله پونی (اوکلاهما، ۲۰۱۶): زلزله‌ای با بزرگی ۵٫۸ ریشتر که مطالعات علمی ارتباط قوی آن را با تزریق پساب در چاه‌های عمیق تأیید کردند.
- زلزله‌های مرکز تسلیحات راکی مانتین (کلرادو، دهه ۱۹۶۰): این مورد یکی از نخستین نمونه‌های مستند بود که نشان داد تزریق عمیق آب می‌تواند باعث ایجاد زلزله شود.
سدها و مخازن بزرگ آبی
تغییرات فشار ناشی از پر و خالی شدن مخازن عظیم آبی، تنش‌ها را روی گسل‌های زیرین افزایش داده و در مواردی منجر به زلزله شده است:
- زلزله کویناناگر (هند، ۱۹۶۷): نمونه‌ای کلاسیک از زلزله‌های «القاشده توسط سد» که پس از پر شدن مخزن سد کوینا، زلزله‌ای با بزرگی ۶٫۳ ریشتر رخ داد.
- زلزله‌های دریاچه کاریبا (زامبیا–زیمبابوه، از دهه ۱۹۶۰): ایجاد یکی از بزرگ‌ترین مخازن جهان باعث افزایش قابل توجه لرزه‌خیزی در منطقه شد.
- زلزله سیچوان (چین، ۲۰۰۸): برخی پژوهشگران فرضیه داده‌اند که پر و خالی شدن مخزن سد زی‌پینگ‌پو با افزایش تنش روی گسل، ممکن است در تحریک این زلزله سهم داشته باشد.
- پس‌لرزه‌های گورخا (نپال، ۲۰۱۵): برخی مطالعات احتمال می‌دهند که تجمع فشار ناشی از مخازن نیروگاه‌های آبی در منطقه در الگوی لرزه‌ای پس‌لرزه‌ها نقش داشته است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
