آیکون خبر

خبر کامل

بحران زاگرس؛ از کاهش ۷۵ درصدی حریق در لرستان تا کمبود بالگرد در استان‌های زاگرس‌نشین

اهمیت حیاتی جنگل‌های زاگرس و چالش‌های پیش‌رو

جنگل‌های زاگرس با گستره‌ای بین ۵ تا ۶ میلیون هکتار، که ۳۰ درصد از مساحت کشور را در بر می‌گیرد، منبع حیاتی بیش از ۳۰ میلیون شهروند ایرانی است. این گستره طبیعی بی‌بدیل، که رودخانه‌های پرآبی نظیر کارون، کرخه، سیمره، و زاینده‌رود را تغذیه می‌کند، اکنون تحت تأثیر شدید تغییرات اقلیمی، کاهش بارش‌ها و دخالت‌های انسانی، در شرایط دشواری قرار دارد. حفاظت از این اکوسیستم، علاوه بر نیاز به فرهنگ‌سازی گسترده، مستلزم تجهیز استان‌های درگیر به امکانات پیشگیرانه و اطفای حریق پیشرفته است.

گستره جغرافیایی و سهم استان‌ها

رشته‌کوه زاگرس با طولی بیش از هزار کیلومتر، ۱۱ استان کشور از آذربایجان غربی تا خوزستان را دربرگرفته است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که سهم استان‌ها از پوشش جنگلی زاگرس بسیار متفاوت است:

  • کمترین سهم (معادل ۵.۴ درصد) به استان‌های خوزستان و آذربایجان غربی تعلق دارد.
  • بیشترین سهم با ۵۷ درصد مربوط به استان کهگیلویه و بویراحمد است.

لرستان؛ ذخیره‌گاه ژنتیک زاگرس

استان لرستان با در اختیار داشتن بیش از ۱ میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار از جنگل‌های زاگرس، سالانه اکسیژن مورد نیاز ۱۲ میلیون نفر را تأمین می‌کند. کارشناسان تأکید می‌کنند که جنگل‌های لرستان بیش از ۲۲ میلیون تن اکسیژن تولید کرده و با ظرفیت جذب ۶۸ تن غبار در هر هکتار، سالانه بیش از ۶۰ میلیون تن گرد و غبار را از هوای استان جذب می‌کنند.

تنوع زیستی بی‌نظیر

لرستان به عنوان ذخیره‌گاه ژنتیک زاگرس شناخته می‌شود. این استان دارای:

  • ۹۰۰ هزار هکتار مرتع
  • ۳۰ درصد از کل تنوع زیستی کشور
  • ۴۰۰ گونه جانوری
  • ۱۷۶۰ گونه گیاهی

از مجموع جنگل‌های زاگرس در لرستان، ۴۶۰ هزار هکتار تحت مدیریت اداره کل حفاظت محیط زیست این استان قرار دارد. همچنین، ۱۹ پاسگاه محیط‌بانی دائمی با حضور ۱۲۰ محیط‌بان در مناطق چهارگانه استان فعال هستند و پاسگاه‌های سیار نیز برای حفاظت از گونه‌هایی چون سمندر لرستانی در نظر گرفته شده است.

مدیریت بحران و اطفای حریق: چالش‌ها و اقدامات

حفظ و حراست از منطقه زاگرس در اولویت برنامه‌های سازمان حفاظت محیط زیست قرار دارد. در راستای مقابله با آتش‌سوزی‌ها، منطقه حفاظت‌شده سفیدکوه خرم‌آباد (با وسعت بیش از ۷۰ هزار هکتار) و پارک ملی بمو به عنوان پایگاه‌های پایلوت اطفای حریق در زاگرس انتخاب شده‌اند. همچنین، سازمان به دنبال هوشمندسازی مناطق تحت مدیریت برای تسریع واکنش‌های حفاظتی است.

کاهش آمار حریق با تکیه بر مردم

مدیرکل مدیریت بحران استان لرستان اعلام کرد که تعداد حریق‌ها در این استان در سال جاری ۷۵ درصد کاهش یافته است. این کاهش چشمگیر، نتیجه مستقیم بهره‌گیری از ظرفیت‌های مردمی و فعالان محیط زیست است. با این حال، کمبود تجهیزات همچنان یک چالش جدی است:

«استان‌های زاگرس‌نشین همچنان فاقد بالگرد اطفای حریق هستند و بدون تقویت تجهیزات و نگاه پیشگیرانه، امکان حفاظت مطلوب از جنگل‌ها وجود ندارد. متأسفانه نگاه بودجه‌ای در کشور همچنان پیشگیرانه نیست و اعتبارات عمدتاً به زمان وقوع حادثه اختصاص می‌یابد.»

وی تأکید کرد که مردم نخستین و مؤثرترین عوامل در مهار آتش‌سوزی‌ها هستند و ضرورت دارد تشکل‌ها و گروه‌های محلی به تجهیزات لازم مجهز و توانمند شوند.

آمار حریق در سال جاری

از ابتدای سال جاری، ۳۲ مورد آتش‌سوزی در مناطق تحت مدیریت استان لرستان گزارش شده است. این حوادث شامل ۶ مورد آتش‌سوزی کاه و کلش بوده و در مجموع، وسعت آتش‌سوزی‌ها در مناطق تحت مدیریت استان ۱۵۲ هکتار برآورد شده است. همچنین، ۲۰ هکتار از منطقه حفاظت‌شده سفیدکوه خرم‌آباد دچار خسارت شدند. در یک حادثه گذشته، جنگ ۱۲ روزه به ۵۰۰۰ هکتار از سفیدکوه آسیب وارد کرده بود.

تخصیص اعتبارات و تدابیر حفاظتی

با پیگیری‌های انجام شده، اعتبارات ملی بسیار خوبی در حوزه اطفای حریق و پیشگیری با رویکرد جدید دولت به استان اختصاص یافته است. این اعتبارات بی‌سابقه برای تجهیز تشکل‌های زیست محیطی و جوامع محلی و همچنین تدابیر لازم برای حفاظت از ۴۰۰ گونه جانوری و تنوع زیستی استان در دستور کار قرار دارد. علاوه بر این، به دلیل تنش آبی و خشک شدن چشمه‌ها، آبشخورهای جدیدی در حاشیه سفیدکوه خرم‌آباد ایجاد شده است.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗