صحت پیش‌بینی‌های رسمی ۸۵ تا ۹۰ درصد است؛ سوءاستفاده هواشناسان مجازی از دغدغه مردم

رشد قارچ‌گونه مدعیان پیش‌بینی هوا در فضای مجازی

ضیائیان دلیل اصلی رشد عجیب و غریب افراد غیرمتخصص در حوزه هواشناسی را تبدیل شدن فضای مجازی به بستری برای درآمدزایی می‌داند. این افراد با جست‌وجو در میان علائق و دغدغه‌های مردم، موضوعات جذاب را بهانه تولید محتوا می‌کنند. با توجه به کمبود بارش‌ها و اخطار خالی شدن سدها، موضوعات مرتبط با هواشناسی جذابیت بالایی یافته و دستاویزی برای تولید محتواهای غیرکارشناسی شده است.

«این گروه به نوعی سوار بر موج دغدغه و استرس مردم شده‌اند. مردم ما به دلایل مختلفی به این موضوعات علاقه‌مند شده‌اند؛ از کشاورزان که معیشت‌شان وابسته به شرایط آب و هوایی است تا ساکنان شهرها که به‌دلیل آلودگی هوا، پیگیر پیش‌بینی‌ها هستند. خشکسالی‌های پی در پی نیز این نگرانی را تشدید کرده و باعث سوءاستفاده برخی از این وضعیت شده است.»

استناد به اطلاعات خام و عناوین جنجالی

رئیس مرکز ملی پیش‌بینی سازمان هواشناسی درباره نقشه‌های مورد استناد مدعیان مجازی توضیح داد که بخشی از اطلاعات و پیش‌بینی‌های هواشناسی در دنیا به صورت رایگان منتشر می‌شود. بسیاری از افراد غیرمتخصص با استفاده از همین «اطلاعات خام»، بدون تحلیل تخصصی، دست به پیش‌بینی می‌زنند و برای جذب مخاطب، عمدتاً از تیترهای جنجالی و زرد استفاده می‌کنند. این پدیده در سال‌های اخیر و با نفوذ بیشتر فضای مجازی، گسترش بی‌سابقه‌ای یافته است.

تکنیک‌های جذب مخاطب

این صفحات اغلب از جملات احساسی برای پاگیر کردن مخاطب استفاده می‌کنند:

• «سامانه بارشی عظیم در راه است.»
• «زمستان سفید تاریخی نزدیک می‌شود!»
• «کابوس خشکسالی ادامه دارد.»

ضیائیان هشدار داد که این نوع پیش‌بینی‌ها نه با استانداردهای علمی مطابقت دارد و نه از سوی مراجع رسمی تأیید می‌شود و این وضعیت مشابه تجربه‌ای است که سال‌ها پیش در حوزه زلزله‌شناسی رخ داد و باعث اضطراب عمومی شد.

صحت‌سنجی پیش‌بینی‌های رسمی سازمان هواشناسی

در مقابل شایعات، سازمان هواشناسی بر مبنای علمی بودن پیش‌بینی‌های خود تاکید دارد. ضیائیان تصریح کرد که پیش‌بینی هواشناسی مبتنی بر احتمالات است و ادعای این سازمان، صحت حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد از پیش‌بینی‌هایی است که برای ۳ تا ۵ روز آینده اعلام می‌شود.

آمار رسمی دقت پیش‌بینی

پیش‌بینی‌های صادر شده به صورت روزانه، ماهانه و سالانه رصد و صحت‌سنجی می‌شوند. آمار صحت‌سنجی پیش‌بینی‌های ۵ روزه سازمان برای کل کشور به شرح زیر است:

همچنین، درصد صحت پیش‌بینی‌های هواشناسی برای استان تهران در سال گذشته ۸۳.۶ درصد بوده است. وی افزود که پیش‌بینی هوا برای استان‌هایی با توپوگرافی پیچیده مانند چهارمحال و بختیاری یا اردبیل، به دلیل وضعیت کوهستانی، دشوارتر است.

حضور کارشناسان رسمی در شبکه‌های اجتماعی

در بخش دیگری از این گفت‌وگو، ضیائیان به پدیده سلبریتی شدن کارشناسان رسمی هواشناسی اشاره کرد و اعلام نمود که حرف‌های افرادی که متخصص امر هستند و با سازمان هواشناسی ارتباط دارند، قابل اتکاست، زیرا مبانی علمی را می‌شناسند و بر اساس آن پیش‌بینی می‌کنند.

وی با استقبال از حضور متخصصان در این بسترها، بیان داشت: «باید قبول کنیم که بخشی از جامعه دوست دارند اخبار را از طریق فضای مجازی دنبال کنند، بنابراین حضور این کارشناسان در این بسترها می‌تواند مفید باشد.»