خبر کامل
بحران آلودگی هوای اراک: سهم 52 درصدی صنایع و اقدامات جدید برای کاهش آلاینده‌ها
بحران آلودگی هوای اراک؛ سهم نگران‌کننده صنایع و خودروها
شهر صنعتی اراک و استان مرکزی بار دیگر در معرض تهدید جدی آلاینده‌های هوا قرار گرفته‌اند؛ وضعیتی که مستقیماً سلامت شهروندان، کیفیت زندگی و محیط زیست منطقه را تحت‌الشعاع قرار داده است. بر اساس بررسی‌های جامع، ریشه‌های این آلودگی به طور مساوی میان فعالیت‌های صنعتی و سبک زندگی شهری تقسیم شده است؛ جایی که ۵۲ درصد از آلایندگی‌ها ناشی از صنایع و ۴۸ درصد از منابع متحرک، به‌ویژه ناوگان خودرویی، گزارش شده است.
مقایسه آماری نشان‌دهنده روند مثبتی در کاهش غلظت ذرات معلق ریز (PM2.5) است. در حالی که سال گذشته ۱۲۰ روز با غلظت نامطلوب ثبت شده بود، این رقم در سال جاری (تا ابتدای آذرماه) به ۷۸ روز کاهش یافته است. با این حال، وضعیت هوا در بخش‌هایی از استان همچنان هشداردهنده است و نیاز به اقدامات نظارتی و زیرساختی مستمر را دوچندان می‌کند.
آمار رسمی کیفیت هوا: ۱۶۶ روز سالم در برابر ۷۸ روز ناسالم
بر اساس داده‌های رسمی اداره کل حفاظت محیط زیست استان مرکزی، وضعیت کیفیت هوا از ابتدای سال جاری تا پایان آبان ماه به شرح زیر ثبت شده است:
- روزهای پاک: ۲ روز
- روزهای سالم: ۱۶۵ روز
- روزهای ناسالم برای گروه‌های حساس: ۷۵ روز
- روزهای ناسالم برای تمامی گروه‌ها: ۳ روز
بررسی جزئیات ماهانه نشان می‌دهد که بیشترین آلودگی هوا در فصول گرم و عمدتاً ناشی از گرد و غبار ثبت شده است. جدول زیر وضعیت روزهای سالم و ناسالم را در ماه‌های بهار و تابستان نشان می‌دهد:
| ماه | روزهای سالم | روزهای ناسالم (گروه‌های حساس) | روزهای ناسالم (تمامی گروه‌ها) |
|---|---|---|---|
| فروردین | ۲۷ | ۲ | ۰ |
| اردیبهشت | ۲۶ | ۵ | ۰ |
| خرداد | ۲۹ | ۲ | ۰ |
| تیر | ۱۸ | ۱۲ | ۱ |
| مرداد | ۱۷ | ۱۴ | ۰ |
| شهریور | ۱۴ | ۱۷ | ۰ |
| مهر | ۱۶ | ۱۰ | ۰ |
| آبان | ۲۱ | ۹ | ۰ |
برنامه‌های استاندار مرکزی برای کنترل آلاینده‌های صنعتی و متحرک
استاندار مرکزی با تأکید بر سهم ۵۲ درصدی صنایع در آلودگی اراک، از اجرای برنامه‌های جامع در هر دو بخش صنعتی و منابع متحرک خبر داد. وی شرکت آلومینیوم‌سازی، نیروگاه حرارتی شازند و کوره‌های آجرپزی را به عنوان بیشترین سهم‌داران در انتشار آلاینده‌ها معرفی کرد.
کاهش آلایندگی در صنایع کلیدی
- آلومینیوم‌سازی: با همکاری دستگاه قضائی، ۷۰۰ دیگ قدیمی به تدریج تعطیل و واحدهای جدید جایگزین شدند که منجر به کاهش قابل توجه آلایندگی شده است.
- پالایشگاه شازند: نصب سیستم گوگردزدایی موجب تولید و توزیع بنزین و گازوئیل یورو ۴ در جایگاه‌های سوخت شد.
اقدامات حوزه حمل و نقل
در بخش منابع متحرک، اقداماتی نظیر گازسوز شدن ناوگان اتوبوس‌ها و خودروها، خرید اتوبوس‌های مجهز به مخزن جذب آلایندگی و احداث تقاطع‌های غیرهمسطح برای کاهش گره‌های ترافیکی و آلودگی مرکز شهر اراک صورت گرفته است.
چالش‌های نظارتی و تخصیص بودجه جدید پایش محیط زیست
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی با اشاره به کمبود شدید تجهیزات و نیروی متخصص، اعلام کرد که تنها ۳۰ درصد از پست‌های محیط زیست استان با تجهیزات کافی پوشش داده شده‌اند. وی تأکید کرد که تجهیزات موجود برای پایش هوا، آب و خاک بسیار محدود است و رصد کامل وضعیت محیط زیست را ناممکن می‌سازد.
در برنامه سال ۱۴۰۵، نیازهای پایش استان شناسایی شده و ردیف بودجه‌ای جدید برای توسعه تجهیزات پایش محیط زیست استان مرکزی پیش‌بینی شده است. همچنین، برای پایش دقیق‌تر صنایع بزرگی چون پتروشیمی و پالایشگاه‌ها، دستگاه‌های آنالایزر جدید خریداری شده است.
علاوه بر این، در پی آلودگی محسوس ناشی از راه‌اندازی پالایشگاه شازند پس از تعمیرات اساسی در آبان و آذرماه، اداره‌کل محیط زیست موضوع تهدید بهداشت عمومی را به مرجع قضائی گزارش کرده و پالایشگاه موظف شده است ۳۷۰ میلیارد ریال برای پروژه‌های منابع طبیعی و طرح سبز تأمین کند.
اختصاص ۱,۶۰۰ میلیارد ریال برای تقویت شبکه پایش و توسعه ناوگان برقی
معاون خدمات شهری شهرداری اراک جزئیات اقدامات شهرداری در حوزه کاهش آلایندگی‌ها و توسعه زیرساخت‌های حمل و نقل پاک را تشریح کرد:
- تقویت شبکه پایش: مبلغ ۱,۶۰۰ میلیارد ریال برای خرید و استقرار ایستگاه‌های پایش آلودگی هوا اختصاص یافته و مراحل خرید چهار ایستگاه نهایی شده است.
- نوسازی ناوگان: خرید ۱۵ دستگاه اتوبوس برقی انجام شده و مجوز خرید ۲۰ دستگاه دیگر نیز اخذ شده است. همچنین، ۴,۰۰۰ میلیارد ریال برای تأمین اتوبوس‌های برقی جدید در نظر گرفته شده است.
- ایستگاه‌های شارژ: عملیات ایجاد ۱۰ ایستگاه شارژ خودروهای برقی در سطح شهر آغاز شده و تجهیزات مربوطه خریداری شده است.
- یارانه حمل و نقل: شهرداری برای کاهش هزینه شهروندان، برای هر بلیت اتوبوس ۱۰ هزار تومان یارانه پرداخت می‌کند.
در مجموع، در حوزه محیط زیست تاکنون ۲۵۲.۵ میلیارد تومان هزینه قطعی انجام شده و ۵۸۰ میلیارد تومان دیگر نیز در مراحل قانونی برای اجرا قرار دارد.
هشدار فعال محیط زیست: آلایندگی‌ها سه تا چهار برابر حد مجاز است
یک فعال محیط زیست با وجود اذعان به کاهش مصرف مازوت در نیروگاه شازند، هشدار داد که میزان آلایندگی خروجی این نیروگاه هنوز سه تا چهار برابر حد مجاز است. وی تأکید کرد که اقدامات کوتاه‌مدت کافی نیست و مدیریت مصرف سوخت و رعایت دقیق استانداردها باید در دستور کار مسئولان ملی و استانی قرار گیرد.
«با وجود کاهش مصرف مازوت از حدود ۱۰ درصد به کمتر از سه دهم درصد، خروجی آلودگی تنها به یک سوم کاهش یافته که نشان می‌دهد بخشی از سوخت مجدداً مورد استفاده قرار می‌گیرد و استانداردهای مصرف در عمل با مقادیر قانونی تفاوت دارد.»
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.