پیشرفت حیاتی طرح‌های آبرسانی در سیستان و بلوچستان؛ سد کهیر ۵۵ روستا را نجات داد

سد کهیر؛ راهکاری برای مهار سیلاب و تأمین آب پایدار

در حال حاضر چندین پروژه مهم سدسازی و آبرسانی در سیستان و بلوچستان در دست اجراست که مهم‌ترین آن‌ها سد کهیر در منطقه چابهار و کنارک است. هدف اصلی از ساخت این سد، تأمین آب شرب و توسعه کشاورزی منطقه، در کنار مهار سیلاب‌های پرحجم و شدید چابهار اعلام شده است.

ویژگی‌های فنی و اهمیت استراتژیک سد

سیلاب‌های منطقه چابهار دارای حجم بسیار بالایی هستند؛ به‌گونه‌ای که گاهی در عرض تنها هشت ساعت، بین ۸۰۰ میلیون تا یک میلیارد مترمکعب آب وارد منطقه می‌شود. پیش از احداث این سد، تمام این حجم عظیم آب بدون استفاده به دریای عمان سرازیر می‌شد. سد کهیر با ظرفیت ذخیره‌سازی ۳۸۰ میلیون مترمکعب، نقشی حیاتی در مهار این سیلاب‌ها و تأمین نیاز آبی منطقه ایفا می‌کند.

راه‌اندازی خط اضطراری و دگرگونی زندگی روستاییان

حجتی با اشاره به آسیب‌های تاریخی رها شدن سدهای نیمه‌کاره در استان، تأکید کرد که در پروژه کهیر، پس از ورود شرکت مجری، تأسیسات اصلی سد در مدت کوتاهی راه‌اندازی شد. نکته قابل‌توجه این است که حتی پیش از افتتاح تصفیه‌خانه مرکزی، یک خط اضطراری برای انتقال آب ایجاد گردید.

این خط اضطراری توانسته است آب مورد نیاز ۵۵ روستای منطقه را تأمین کند و اکنون بیش از ۳.۸ میلیون مترمکعب آب از سد کهیر به این روستاها منتقل می‌شود. این روستاها پیش‌تر تنها چند ساعت در هفته آب داشتند، اما با اجرای این طرح، به شبکه آبرسانی دائمی متصل شده‌اند، که از نظر اجتماعی و امنیتی، «سرمایه‌ی بزرگی برای دولت» به شمار می‌رود.

جمعیت ساکن در این ۵۵ روستا معمولاً بین ۴۰۰ تا ۱۰۰۰ نفر است و اجرای طرح‌های آبرسانی پایدار، کیفیت زندگی روزمره آن‌ها را به‌طور چشمگیری دگرگون کرده است.

برنامه‌های آتی برای توسعه شهری و کشاورزی

به موازات اقدامات انجام‌شده، شرکت آب نیرو در حال دریافت مجوزهای نهایی برای طرح انتقال آب از سد کهیر به دو مرکز شهری مهم منطقه است:

• انتقال آب به چابهار و کنارک: برنامه‌ریزی شده است که سالانه ۳۲.۸ میلیون مترمکعب آب به این دو شهر منتقل شود.
• توسعه کشاورزی: از ظرفیت سد، ۲۷ میلیون مترمکعب برای توسعه عمومی کشاورزی و ۷ میلیون مترمکعب دیگر به‌طور خاص برای کشاورزان محلی که پیش‌تر در محدوده کهیر فعالیت داشتند، تخصیص یافته است.

رهاسازی تنظیم‌شده آب در رودخانه، زمین‌های کشاورزی منطقه را دوباره احیا کرده و موجب رونق اقتصادی پایدار در این نواحی شده است. کارشناسان، طرح سد کهیر را یکی از نمونه‌های موفق مدیریت منابع آبی در مناطق محروم کشور می‌دانند؛ پروژه‌ای که همزمان اهداف عمرانی، اجتماعی و امنیتی را در جنوب شرقی ایران محقق ساخته است.