سرمایه انسانی، اولویت پارک‌های علم و فناوری؛ وزارت علوم خواستار بازنگری در مدیریت و کاهش بوروکراسی شد

تمرکز بر سرمایه انسانی؛ موتور محرکه توسعه

دکتر علی اسدی، رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه تهران، نیروی انسانی توانمند را موتور محرکه سازمان‌ها و کشورها دانست و آن را یکی از غیرقابل انکارترین پارامتر‌های تبدیل‌شدن به کشوری توسعه‌یافته برشمرد. وی با اشاره به جدیدترین گردهمایی انجمن بین‌المللی پارک‌های علم و فناوری، محورهای اصلی آن نشست را شامل موارد زیر دانست:

• نوآوری
• توسعه سبز
• همکاری‌های بین‌المللی
• ارزش‌محوری منابع انسانی

هشدار در مورد حمایت مالی افراطی

دکتر اسدی هشدار داد که تمرکز بیش از حد بر حمایت مالی از شرکت‌ها، خطایی است که می‌تواند باعث غفلت از توسعه نیروی انسانی شود. وی تأکید کرد که پارک‌ها برای اثرگذاری واقعی، نیازمند ارتقای دانش، مهارت و نگرش کارکنان خود هستند و بدون نیروی انسانی توانمند، هیچ زیست‌بوم نوآوری تراز شکل نخواهد گرفت.

تجربه جهانی و نقش نخبگان

وی با مقایسه وضعیت توسعه‌یافتگی کشورها، بیان کرد که برخی کشورها با وجود درآمد سرانه بالا، هنوز توسعه‌یافته محسوب نمی‌شوند؛ در حالی که کشورهایی بدون منابع طبیعی مانند نفت و گاز، تنها با تکیه بر سرمایه انسانی، تخصص نخبگان و تولید فناوری به جمع کشورهای پیشرو پیوسته‌اند.

چالش‌ها و ضرورت آموزش مستمر در زیست‌بوم فناوری

رئیس هیئت‌مدیره صندوق پژوهش و فناوری دانشگاه تهران با شناسایی چالش‌های موجود، خواستار گسترش برنامه‌های توانمندسازی به سطوح مختلف مدیریتی و کارشناسی در پارک‌ها شد. وی با یک تمثیل، به اشتباه رایج در زیست‌بوم فناوری اشاره کرد:

گاهی در زیست‌بوم فناوری مانند والدینی عمل می‌کنیم که تمام تمرکز و توجه خود را بر «فرزندان» یعنی «شرکت‌های دانش‌بنیان» می‌گذاریم و از مجموعه اصلی غافل می‌شویم؛ در حالی که باید هم‌زمان برای توسعه فردی و سازمانی خود پارک نیز سرمایه‌گذاری کنیم.

وی تأکید کرد که اولویت اصلی باید ارتقای دانش، نگرش و مهارت نیروی انسانی در پارک‌ها باشد تا این نیروها توانمندی لازم برای پاسخگویی به نیازهای در حال تغییر فناوری را داشته باشند.

دیپلماسی دانش‌بنیان و تجاری‌سازی بین‌المللی

دکتر اسدی ضمن تأکید بر دیپلماسی دانش‌بنیان، از امضای ۴۲ پروژه همکاری بین‌المللی در نشست اخیر انجمن بین‌المللی پارک‌های علم و فناوری خبر داد. وی چالش اصلی شرکت‌های دانش‌بنیان را در تجاری‌سازی محصولات در خارج از کشور دانست و بر ضرورت حرکت جدی‌تر به سمت بین‌المللی‌سازی تأکید کرد. وی همچنین به یک نمونه موفق همکاری مشترک بین دانشکده برق دانشگاه تهران و دانشگاه علوم پزشکی تهران اشاره کرد که منجر به تولید فناوری نوظهور با توان رقابت جهانی شده است.

ایجاد «ناحیه نوآوری تهران»

در بخش دیگری از سخنانش، رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه تهران به موضوع نواحی نوآوری پرداخت و گفت که زیرساخت‌های موجود دانشگاه به‌تنهایی پاسخگوی نیازها نیست. وی از هماهنگی‌های خوب انجام‌شده برای ایجاد «ناحیه نوآوری تهران» میان دانشگاه تهران، شهرداری تهران، معاونت علمی ریاست جمهوری و وزارت علوم خبر داد و ابراز امیدواری کرد که این روند با حمایت وزارتخانه تسریع شود.

ضرورت بازنگری در مدیریت و کاهش بوروکراسی

دکتر سید مهدی ابطحی، سرپرست معاونت پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، ضمن تأکید بر نقش پارک‌ها در توسعه اقتصاد دانش‌بنیان، خواستار بازنگری در نگاه سنتی به مدیریت این مجموعه‌ها شد. وی با ابراز نگرانی از کاهش ورودی شرکت‌های نوپا و هسته‌های فناور در سال‌های اخیر، اظهار داشت:

• پارک‌های علم و فناوری در سطح جهان به بازیگران مهم زیست‌بوم نوآوری تبدیل شده‌اند.
• مدیریت پارک‌ها اقتضائات تخصصی خود را دارد و با مأموریت دانشگاه متفاوت است.
• شرکت‌های دانش‌بنیان برند ملی هستند و حمایت از آن‌ها باید علمی و هوشمند باشد.

دکتر ابطحی در پایان از مدیران پارک‌ها خواست تا مراقب باشند پیچیدگی قوانین و بوروکراسی اداری، موجب دلسردی فعالان این حوزه نشود و بر ضرورت تسهیل قوانین تأکید کرد.