خبر کامل
ذخیره ۷ روزه خون در خراسان جنوبی؛ نیاز هر ۳۰ ثانیه یک ایرانی به فرآوردههای خونی
در عصری که پیشرفتهای علمی مرزهای پزشکی را جابجا کرده است، همچنان تولید خون مصنوعی برای بشر امکانپذیر نشده و بقای نظام سلامت کشورها کاملاً به اهدای داوطلبانه شهروندان وابسته است. در ایران، این وابستگی حیاتی به معنای نیاز یک فرد به فرآوردههای خونی در هر ۳۰ ثانیه است؛ ضرورتی که تداوم مشارکت عمومی را برای حفظ پایداری ذخایر خونی کشور ایجاب میکند.
کارشناسان تأکید میکنند که از هر سه نفر، یک نفر در طول عمر خود به خون یا فرآوردههای خونی نیاز خواهد داشت. به همین دلیل، مدیرکل انتقال خون خراسان جنوبی ضمن بررسی وضعیت فعلی استان، به تشریح میزان آمادگی این منطقه در تأمین نیازهای درمانی و نقش آن در شبکه ملی خونرسانی پرداخته است.
وضعیت ذخایر خونی و تأمین ملی
کامبیز مهدیزاده، مدیرکل انتقال خون خراسان جنوبی، با تأکید بر عدم امکان تولید مصنوعی خون، اعلام کرد که در این استان هیچ کمبودی در تأمین خون و فرآوردههای خونی وجود ندارد.
پایداری ذخیره هفت روزه
وی تصریح کرد: «بهطور متوسط هفت روز ذخیره خون در استان وجود دارد و حتی اگر از امروز هیچ اهدایی صورت نگیرد، تا یک هفته پاسخگوی نیاز مراکز درمانی هستیم.»
نقش خراسان جنوبی در شبکه ملی خونرسانی
به دلیل شیوع بالای بیماریهای مزمن و تالاسمی در برخی نقاط کشور، بخشی از خون تولیدی خراسان جنوبی در چارچوب شبکه ملی خونرسانی به استانهای نیازمند ارسال میشود.
بخشی از خون تولیدی استان در چارچوب شبکه ملی خونرسانی به استانهایی مانند تهران و سیستان و بلوچستان ارسال میشود. فقط در موارد نادر و هنگام نیاز به گروههای خونی خاص یا فرآوردههای ویژه مانند خون اشعهدیده، از سایر استانها دریافت داشتهایم.
فرآوری خون و ارزش افزوده اقتصادی
از هر واحد خون کامل، سه فرآورده اصلی شامل گلبول قرمز فشرده، پلاکت و پلاسما تولید میشود که هر کدام کاربرد و سرنوشت متفاوتی دارند:
- گلبول قرمز فشرده: عمدتاً در استان مصرف شده و بخشی نیز برای سایر استانها ارسال میشود.
- پلاکت: به دلیل ماندگاری حداکثر پنج روزه، تنها بر اساس نیاز روزانه تولید میشود.
- پلاسما: پس از پالایش در خارج کشور به دارو تبدیل شده و ارزش افزوده قابلتوجهی برای کشور به همراه دارد. خراسان جنوبی جزو معدود استانهایی است که پلاسماهای ارسالی آن از نظر کیفیت مورد تأیید شرکتهای بینالمللی است.
توسعه زیرساختها و مشارکت مردمی
طی سالهای اخیر تلاشهای گستردهای برای توسعه مراکز اهدای خون و افزایش دسترسی مردم صورت گرفته است.
گسترش مراکز اهدای خون
در سالهای گذشته تنها در بیرجند و طبس امکان اهدای خون وجود داشت، اما طی دو سال اخیر مراکز قاینات و فردوس فعال شدهاند. همچنین برای رفع مشکل فاصله زیاد مناطق شمال بیرجند تا مرکز انتقال خون، پایگاه جدیدی در بلوار مسافر روبهروی ترمینال راهاندازی شده که همه روزه فعال است.
پیشرفت ۹۳ درصدی مرکز جامع قاین
پروژه بزرگ مرکز جامع انتقال خون قاین که از سال ۱۳۹۷ متوقف شده بود، با جذب اعتبار در سال ۱۴۰۲ دوباره فعال شد. این پروژه هماکنون ۹۳ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و برای تکمیل تجهیزات حدود ۱۲ میلیارد تومان اعتبار نیاز است تا تا پایان سال به بهرهبرداری برسد.
آمار اهدای خون در هشت ماهه سال جاری
مدیرکل انتقال خون خراسان جنوبی اعلام کرد که تاکنون به ۹۸ درصد هدف اهدای خون سالانه رسیدهاند. آمار مراجعات و اهدای خون در هشت ماهه سال جاری به شرح زیر است:
| شرح | تعداد |
|---|---|
| مراجعهکنندگان | بیش از ۱۹,۳۸۲ نفر |
| اهداکنندگان موفق | ۱۴,۹۲۲ نفر |
| اهداکنندگان مستمر | ۱۰,۰۶۳ نفر |
| اهداکنندگان بار اول | ۴,۰۴۳ نفر |
| اهداکنندگان باسابقه | ۵,۲۷۶ نفر |
همچنین مجمع خیرین انتقال خون در سال جاری راهاندازی شده تا امکان مشارکت در تأمین تجهیزات گرانقیمت و هزینههای پذیرایی اهداکنندگان فراهمتر شود.
چالشهای پیشرو و رفع شایعات
مشکلات زیرساختی و نیروی انسانی
با وجود گستردگی استان (با حدود ۸۰۰ هزار نفر جمعیت و ۱۲ شهرستان)، تنها در چهار شهرستان مجوز ایجاد مرکز اهدای خون وجود دارد و خدمات در سایر نقاط از طریق اعزام تیمهای سیار ارائه میشود. چالشهای جدی پیشرو عبارتند از:
- فرسودگی خودروهای اعزام تیمهای سیار
- کمبود نیروی انسانی (عدم صدور مجوز استخدامی در سال جاری)
- تأخیر در پاسخدهی آزمایشهای غربالگری
آزمایش جدید و بسیار دقیق NAT که تا سال گذشته در استان انجام میشد، اکنون تنها در تهران قابل انجام است و این امر باعث میشود پاسخدهی برخی فرآوردهها تا ۲۴ ساعت به تأخیر بیفتد.
رد شایعات اهدای خون
مدیرکل انتقال خون خراسان جنوبی درباره شایعات رایج مبنی بر ابتلا به بیماری یا ایجاد کمخونی بر اثر اهدای خون، تأکید کرد که همه مراحل اهدای خون با تجهیزات یکبار مصرف و کاملاً استاندارد انجام میشود و امکان انتقال بیماری به اهداکننده وجود ندارد. وی افزود: «پس از خونگیری، بدن در مدت کوتاهی سلولهای از دسترفته را جایگزین میکند و اهدای خون نهتنها مضر نیست، بلکه در بسیاری از موارد برای سلامت عمومی مفید است.»
درباره هوشمصنوعی دستاول:
تمامی اخبار دستاول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحتسنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با دادههای جدید آموزش داده میشود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دستاول در حال بهتر شدن است.
شما میتوانید از چتبات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
