جزئیات کامل طرح کنترل آلودگی هوا (زوج و فرد سابق) در تهران ۱۴۰۴

محدودیت‌های تردد در شرایط عادی

در شرایط عادی، ملاک تردد، پلاک خودرو نیست و هر وسیله نقلیه در هر فصل سهمیه تردد رایگان دارد. این سهمیه فقط به شرط ثبت‌نام قبلی در سامانه «تهران من» قابل استفاده است:

• خودروهای پلاک تهران: ۲۰ روز تردد رایگان در هر فصل.
• خودروهای پلاک شهرستان: ۱۵ روز تردد رایگان در هر فصل.

پس از اتمام سهمیه، تردد خودرو مشمول عوارض می‌شود. اگر حساب کاربری شارژ نداشته باشد، علاوه بر عوارض، جریمه‌ای حدود ۱۶۸,۷۵۰ تومان ثبت خواهد شد.

برنامه زمان‌بندی طرح زوج و فرد (کنترل آلودگی هوا)

ساعت اجرای محدودیت‌ها بسته به روزهای هفته متفاوت است و سیستم‌های نظارتی دقیقاً رأس ساعت فعال می‌شوند:

• شنبه تا چهارشنبه: شروع طرح از ساعت ۶:۳۰ صبح و پایان آن در ساعت ۱۸:۰۰ (۶ عصر) است. این بازه زمانی حدوداً ۱۲ ساعته، اوج ترافیک و اسکن پلاک توسط دوربین‌هاست.
• پنجشنبه‌ها: در این روز، طرح ترافیک (حلقه مرکزی) لغو و ورود به آن آزاد است. اما طرح کنترل آلودگی هوا (حلقه دوم) همچنان برقرار است و از ساعت ۶:۳۰ صبح شروع و در ساعت ۱۳:۰۰ به پایان می‌رسد.

قوانین اضطراری: طرح زوج و فرد از درب منزل

در روزهای بحرانی که شاخص آلودگی هوا به مرز هشدار می‌رسد، «کمیته اضطرار» طرح زوج و فرد را از درب منزل اجرا می‌کند. در این شرایط، سهمیه فصلی ۲۰ روزه لغو شده و تنها ملاک تردد، رقم آخر پلاک خودرو است:

• روزهای زوج (شنبه، دوشنبه، چهارشنبه): فقط خودروهایی با رقم آخر پلاک زوج (۲، ۴، ۶، ۸ و ۰) مجاز به تردد هستند.
• روزهای فرد (یکشنبه، سه‌شنبه، پنجشنبه): فقط خودروهایی با رقم آخر پلاک فرد (۱، ۳، ۵، ۷، ۹) مجاز به تردد هستند.

نکته بسیار مهم این است که در زمان اجرای طرح از درب منزل، محدوده‌ی طرح کل سطح شهر تهران است و محدود به مرکز شهر نیست. در صورت عدم همخوانی پلاک با روز هفته، حتی با داشتن سهمیه رایگان نیز جریمه ثبت خواهد شد.

مرزهای جغرافیایی محدوده کنترل آلودگی هوا

محدوده کنترل آلودگی هوا (زوج و فرد سابق) حلقه دوم ترافیکی تهران و وسیع‌تر از طرح ترافیک مرکزی است. مرزهای این محدوده به شرح زیر است:

• شمال: بزرگراه همت
• جنوب: بزرگراه بعثت
• شرق: بزرگراه امام علی (ع)
• غرب: بزرگراه‌های نواب و چمران

تمامی ورودی‌های این بزرگراه‌ها به سمت داخل شهر تحت کنترل دوربین‌های هوشمند هستند.

تفاوت‌های کلیدی: طرح ترافیک و زوج و فرد

درک تفاوت بین محدوده طرح ترافیک اصلی (مرکزی) و محدوده کنترل آلودگی هوا (زوج و فرد) برای مدیریت هزینه‌ها ضروری است:

الزامات ثبت‌نام و جریمه‌ها

برای استفاده از سهمیه رایگان یا پرداخت عوارض، ثبت‌نام در سامانه «تهران من» الزامی است. این فرآیند شامل ثبت‌نام با کد ملی، افزودن اطلاعات خودرو (پلاک و VIN) و شارژ کیف پول شهروندی است.

برخلاف طرح ترافیک اصلی که بهتر است رزرو شود، برای ورود به محدوده طرح زوج و فرد نیازی به رزرو نیست و سیستم به طور خودکار از سهمیه کسر کرده یا عوارض را محاسبه می‌کند.

مبالغ جریمه‌ها

عدم رعایت قوانین، جریمه‌های سنگینی را در پی دارد که شامل دو بخش عوارض شهرداری و جریمه پلیس است:

• جریمه ورود غیرمجاز (عادی): در صورت اتمام سهمیه و عدم شارژ حساب، مبلغ جریمه پلیس حدود ۱۶۸,۷۵۰ تومان است. عدم پرداخت این جریمه تا یک ماه، منجر به دو برابر شدن مبلغ خواهد شد.
• جریمه طرح از درب منزل: در روزهای آلوده، مبلغ جریمه برای خودروهایی که پلاکشان با روز هفته همخوانی ندارد، معمولاً ۲۰۰,۰۰۰ تومان تعیین می‌شود.

تخفیف‌های ویژه و سهمیه مسافران

مدیریت شهری برای تشویق شهروندان به استفاده از خودروهای پاک و تسهیل تردد ساکنان، تخفیف‌هایی را در نظر گرفته است:

• معاینه فنی برتر: خودروهایی که دارای معاینه فنی برتر هستند، از ۳۰ درصد تخفیف در عوارض بهره‌مند می‌شوند.
• ساکنان محدوده: ساکنان با ثبت اطلاعات سکونت در سامانه، علاوه بر ۵۰ درصد تخفیف، امکان یک بار خروج رایگان قبل از ساعت ۹:۰۰ و یک بار ورود رایگان بعد از ساعت ۱۶:۰۰ را دارند.
• مسافران (پلاک شهرستان): خودروهای پلاک شهرستان تنها ۱۵ روز تردد رایگان در هر فصل دارند و برای استفاده از این سهمیه، ثبت‌نام در سامانه «تهران من» ضروری است.

با توجه به تغییرات احتمالی در ساعات و قوانین (به‌ویژه در ابتدای مهرماه یا شرایط وارونگی هوا)، پیگیری اخبار رسمی پیش از تردد در محدوده، امری حیاتی است.