گلستان، دروازه طلایی ترانزیت چین؛ کاهش هزینه حمل‌ونقل به یک‌سوم

معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری گلستان، با تشریح دستاوردهای اخیر استان در حوزه حمل‌ونقل ریلی و دیپلماسی منطقه‌ای، از کاهش چشمگیر هزینه‌های ترانزیت و تثبیت موقعیت گلستان به‌عنوان «دروازه طلایی» تجارت با آسیای میانه و چین خبر داد. این تحولات، که با تمرکز بر توسعه زیرساخت‌های ریلی و بهبود فضای کسب‌وکار صورت گرفته، نویدبخش خروج استان از بن‌بست اقتصادی و تبدیل آن به قطب لجستیک و فرآوری کشاورزی در کشور است.

تثبیت موقعیت گلستان در کریدور شرقی دریای خزر

عبدالعلی کیانمهر، معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری گلستان، کریدور ریلی اینچه‌برون را یک دستاورد استراتژیک برشمرد که نه تنها هزینه‌های حمل‌ونقل را به یک‌سوم کاهش می‌دهد، بلکه استان گلستان را به‌عنوان دروازه اصلی ورود کالاهای چینی به بازار ایران تثبیت می‌کند.

وی جزئیات فنی و استراتژیک این کریدور را چنین تشریح کرد:

• خط ریلی اینچه‌برون با اتصال به شبکه‌های ریلی قزاقستان و ترکمنستان، مسیری مستقیم و ایمن برای ترانزیت کالا از چین فراهم کرده است.
• بر اساس توافق‌نامه‌های اخیر، حجم ترانزیت هدف‌گذاری شده از این مرز به پنج میلیون تن در سال افزایش یافته است.
• هدف‌گذاری برای رسیدن به حجم یک میلیون تن ترانزیت در سال جاری، با همکاری کشورهای همسایه، محقق شده است.

کاهش زمان ترانزیت و اتصال به کریدور شمال-جنوب

معاون استاندار گلستان به حرکت موفقیت‌آمیز اخیر قطار کانتینری رفت و برگشت ایران-چین به اینچه‌برون اشاره کرد و تأکید نمود که این مسیر، زمان انتقال کالا را از ۱۵ روز به ۱۲ روز کاهش داده است. اهمیت این مسیر با تکمیل قطعه باقی‌مانده ریلی اینچه‌برون به شاهرود دوچندان خواهد شد.

تکمیل قطعه ۱۸۲ کیلومتری ریلی اینچه‌برون به شاهرود، امکان اتصال مستقیم به کریدور شمال-جنوب و بنادر جنوبی مانند چابهار را فراهم می‌کند و زمان کلی ترانزیت را به یک‌سوم می‌رساند.

کیانمهر همچنین مرز اینچه‌برون را دروازه ورود به آسیای میانه و تسهیل‌کننده واردات کالا از روسیه و چین و صادرات محصولات کشاورزی ایران دانست و تأکید کرد که در شرایط اخیر تنش‌های منطقه‌ای، اهمیت اتصال ریلی به چین بیش از پیش شده است.

دیپلماسی فعال منطقه‌ای و جهش صادرات

دیپلماسی فعال استان یکی از عوامل کلیدی موفقیت‌های اقتصادی اخیر بوده است. در یک سال گذشته، مدیران استان چهار سفر رسمی به کشورهای تاجیکستان، قزاقستان، ازبکستان و ترکمنستان انجام دادند که نتایج ملموسی به همراه داشته است:

• برگزاری اولین نمایشگاه اختصاصی ترکمنستان در گلستان.
• برگزاری اولین نمایشگاه گلستان در استان بالکان ترکمنستان.

این رویدادها، حجم صادرات غیرنفتی استان را به بیش از دو برابر افزایش داده و زمینه جذب سرمایه‌گذاری خارجی در حوزه‌های لجستیک و فرآوری را فراهم کرده است.

چالش‌های کشاورزی و راهکارهای نوین

با وجود پیشرفت‌ها در حوزه ترانزیت، بخش کشاورزی که حدود ۷۰ درصد درآمد گلستان را تأمین می‌کند، با چالش‌های جدی مواجه است. تغییرات اقلیمی و روش‌های سنتی، تولید را تحت تأثیر قرار داده که کاهش تولید گندم نمونه بارز آن است:

برای مقابله با این روند، استان به سمت کشت‌های قراردادی و جایگزین حرکت کرده است. از جمله این راهکارها می‌توان به کشت زعفران در اراضی شیب‌دار و گیاهان دارویی مانند اسطوخودوس اشاره کرد که درآمدی بالغ بر ۴۰۰ میلیون تومان از هر هکتار ایجاد می‌کند.

تأکید بر صنایع تبدیلی و بهبود بهره‌وری

کیانمهر با تأکید بر لزوم توسعه صنایع تبدیلی، خام‌فروشی محصولات کشاورزی را عامل آسیب به اقتصاد استان دانست و افزود که بررسی چالش‌ها و فرصت‌های سرمایه‌گذاری در این حوزه در دستور کار است. همچنین، برنامه‌ریزی برای بهبود بهره‌وری کشاورزی شامل موارد زیر است:

• یکپارچه‌سازی اراضی.
• استفاده از آبیاری قطره‌ای.
• استفاده از بذرهای اصلاح‌شده و فناوری‌های نوین.

معاون استاندار ابراز امیدواری کرد که با اجرای این برنامه‌ها، تولید گندم از هر هکتار به شش تا هفت تن افزایش یابد.

تسهیل فضای کسب‌وکار و چشم‌انداز آینده

در راستای حمایت از تولید، رویکرد مدیریتی استان تغییرات قابل توجهی داشته است. زمان شروع کسب‌وکار در استان از ۱۳۹ روز به ۲۳ روز کاهش یافته و در یک سال گذشته، ۵۵ استعلام سرمایه‌گذاری در هفته اول مجوز دریافت کرده‌اند.

گلستان با صدور مجوزهای یکپارچه و حمایت از واحدهای تولیدی، در «ایران اکسپو ۲۰۲۵» به عنوان دروازه طلایی سرمایه‌گذاری معرفی شده و تمرکز بر صنایع تبدیلی، گردشگری و حمل و نقل ریلی است.

کیانمهر در پایان تأکید کرد که گلستان با موقعیت جغرافیایی منحصربه‌فرد، از بن‌بست اقتصادی خارج شده و به قطب حمل و نقل ریلی و فرآوری کشاورزی کشور تبدیل خواهد شد که این تحولات، نتیجه هم‌افزایی دولت، بخش خصوصی و دیپلماسی منطقه‌ای است.