تخریب ۱۰ هکتار از کوه تیغ منظر رویین؛ سرپیچی سرمایه‌گذار از دستور استاندار و اعتراض مردم

روستای رویین اسفراین؛ زیبایی در معرض خطر

روستای ییلاقی و کوهستانی رویین در شهرستان اسفراین، که به دلیل محصولات نوبرانه باغی همچون زردآلو، آلو، گیلاس، هلو و گردو و همچنین پارچه‌بافی در کشور شهرت دارد، این روزها حال خوشی ندارد. این روستای زیبا که به «ماسوله خراسان شمالی» معروف است، ماه‌هاست که با نگرانی جدی اهالی خود از بابت تخریب طبیعت بکر و کوه مشهور «تیغ منظر» دست و پنجه نرم می‌کند.

اهالی روستا، چه ساکن و چه دور از وطن، نگران از دست رفتن این میراث طبیعی هستند؛ نگرانی‌ای که با شروع عملیات تخریب بخشی از کوه برای اجرای یک طرح، به دغدغه اصلی زندگی روزمره آنها تبدیل شده است.

آغاز پروژه مشکوک پرورش شترمرغ

چند ماه پیش، با مشاهده رفت‌وآمد افراد ناشناس و سروصدای ناشی از تخریب در کوه تیغ منظر، معتمدان و شورای روستا به موضوع ورود کردند. سرمایه‌گذار در پاسخ به پرسش اهالی اعلام کرد که قصد اجرای طرح پرورش شترمرغ در زمینی به مساحت ۳ هکتار را دارد. در کمال تعجب اهالی، وی مدعی شد که از ۲۶ دستگاه اجرایی مجوزهای لازم را دریافت کرده است.

اعتراض اهالی روستا به ادارات شهرستان اسفراین برای جلوگیری از زیر خاک رفتن باغات و دخل و تصرف در منابع طبیعی، در ابتدا با پاسخ‌های دلسردکننده‌ای مواجه شد. برخی مدیران در پاسخ به مردم، فعالیت سرمایه‌گذار را در راستای «اشتغال جوانان» توجیه می‌کردند.

ابعاد تخریب و نگرانی‌های محلی

با گذشت زمان، مشخص شد که ابعاد تخریب بسیار فراتر از ادعای اولیه است. اهالی متوجه شدند که حدود ۷ تا ۸ هکتار از کوه تیغ منظر تخریب و تسطیح شده است. علاوه بر این، حق حفر چاه نیز برای این پروژه اخذ شده بود. این اقدامات، مردان روستا را از پیگیری‌های بی‌حاصل در ادارات خسته و زنان و کودکان را نگران آینده کرده بود. پیگیری‌های اهالی در بجنورد (مرکز استان) نیز نتیجه‌ای جز تأکید بر «داشتن مجوز» نداشت. در نهایت، اصرار مردم باعث شد تا استاندار خراسان شمالی شخصاً برای بررسی موضوع به رویین سفر کند.

دستور توقف استاندار: سرمایه‌گذار مجوز نداشت!

در تاریخ ۲۲ آبان ماه، استاندار خراسان شمالی پس از شنیدن سخنان اعضای شورای روستا و نماینده مردم اسفراین، مستقیماً از سرمایه‌گذار در مورد داشتن مجوز پرورش شترمرغ سؤال کرد. پاسخ سرمایه‌گذار، خلاف ادعاهای قبلی، این بود:

«پرونده‌ام در استانداری است و تا الان مجوز نگرفته‌ام.»

پس از این اعتراف، استاندار بلافاصله دستور توقف کامل فعالیت پروژه را صادر کرد و تأکید نمود که تا زمان بررسی پرونده در کارگروه مربوطه، سرمایه‌گذار «حق جابه‌جایی یک بیل خاک را هم در منطقه ندارد.»

انتقاد صریح از دستگاه‌های اجرایی

استاندار خراسان شمالی در جلسه شورای اداری شهرستان اسفراین، به شدت از عملکرد دستگاه‌های اجرایی انتقاد کرد. وی اظهار داشت که چگونه ممکن است سرمایه‌گذار پیش از دریافت مجوزهایی نظیر «جواز تأسیس»، اقدام به خاک‌برداری و تسطیح حدود ۷ تا ۸ هکتار از زمین‌های ملی کرده باشد و دستگاه‌های مربوطه نظارتی نداشته‌اند؟

وی تصریح کرد: «مسئولان شهرستان باید مراقبت می‌کردند و نباید خاک‌برداری انجام می‌شد. فرمانداری اسفراین برای حفظ منافع شهرستان باید وسط میدان می‌بود.»

سرپیچی از قانون و تجمع اعتراضی

علی‌رغم دستور صریح استاندار، چند روز پس از سفر وی، اهالی مجدداً شاهد رفت‌وآمد عوامل سرمایه‌گذار به منطقه تیغ منظر بودند. این بار، به گفته شاهدان، با استخراج سنگ‌های بزرگ از دل کوه، اهالی یقین کردند که هدف پروژه فراتر از پرورش شترمرغ است.

در پی بی‌نتیجه ماندن اعتراضات، اهالی روستاهای رویین و محمودی تصمیم به تجمع اعتراضی گرفتند. صبح روز ۱۵ آذر ماه، روستاییان با تجمع مقابل بخشداری، خواستار رسیدگی فوری مقامات قضایی و اجرایی استان به تخریب کوه شدند.

• کارشناسان جهاد کشاورزی اسفراین پس از این تجمع، به محل پروژه مراجعه کردند.
• در بازدید کارشناسان، مشخص شد که میزان تسطیح کوه تیغ منظر به بیش از ۱۰ هکتار رسیده است.
• نامه اعتراض‌آمیز روستاییان به فرماندار اسفراین تحویل داده شد و خواستار اعلام «تنش شدید اجتماعی» به کمیسیون ماده ۳۳ امور اراضی شدند.

تعهد فرمانداری اسفراین

پس از رسانه‌ای شدن سرپیچی سرمایه‌گذار از دستور استاندار و گزارش سازمان جهاد کشاورزی، محمد بدری، فرماندار اسفراین، وارد عمل شد. وی ضمن تذکر جدی به سازمان جهاد کشاورزی به عنوان متولی پروژه، وعده داد که فعالیت سرمایه‌گذار به طور کامل متوقف شود.

فرماندار اسفراین اظهار کرد: «مستندسازی‌های تخلفات و تخریب کوه توسط سرمایه‌گذار انجام و مقرر شد کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی اسفراین هر روز از این منطقه بازدید داشته باشند تا اجرای پروژه تعیین تکلیف شود.» با وجود این تعهدات، اهالی همچنان نگران هستند که نکند سرمایه‌گذار با تغییر کاربری، مجدداً به تخریب کوه تیغ منظر ادامه دهد.