چمران: ۶۵ تا ۷۰ درصد آلودگی تهران ناشی از خودروهاست/ قرض شخصی کارکنان بانک برای خرید واگن مترو

منابع اصلی آلودگی: خودروها و سوخت بی‌کیفیت

چمران با استناد به سیاهه انتشار آلاینده‌ها، سهم هر یک از منابع آلاینده در هوای تهران را مشخص کرد و بخش عمده آن را متوجه وسایل نقلیه دانست:

• خودروها و سوخت: حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد آلودگی.
• موتورسیکلت‌ها: ۲۰ تا ۲۱ درصد آلودگی.
• اتوبوس‌ها: تنها ۲ تا ۳ درصد آلودگی.
• سایر منابع: موتورخانه‌های شهری و برخی صنایع در حومه تهران.

انتقاد از مصرف گازوئیل غیر استاندارد در نیروگاه‌ها

رئیس شورای شهر به نقش نیروگاه‌های اطراف تهران در آلودگی اشاره کرد و بیان داشت که اگرچه این نیروگاه‌ها مازوت نمی‌سوزانند، اما از گازوئیل بی‌کیفیت استفاده می‌کنند. وی تصریح کرد: «وقتی گازوئیل با استاندارد ۵۰۰۰ یا ۶۰۰۰ ppm مصرف می‌شود، طبیعی است که آلودگی زیادی ایجاد شود. این سوخت قابل مقایسه با گازوئیل استاندارد اروپا با ۲۵ تا ۵۰ ppm نیست.»

بحران حمل‌ونقل عمومی: کاهش ناوگان و فشار بر شهروندان

چمران با ابراز نگرانی از وضعیت حمل‌ونقل عمومی، آن را یکی از عوامل اصلی تشدید استفاده از خودروی شخصی دانست. وی آمار تکان‌دهنده‌ای از وضعیت اتوبوسرانی تهران ارائه داد:

در سال ۱۳۹۶ حدود ۶ هزار دستگاه اتوبوس فعال در تهران وجود داشت که بسیاری از آن‌ها گازسوز بودند، اما در سال ۱۴۰۰ این تعداد به تنها ۲۲۰۰ دستگاه موجود رسید که ۱۸۰۰ دستگاه قابلیت فعالیت داشتند. با وجود تلاش‌های چهار ساله، امروز تعداد اتوبوس‌های فعال به ۲۶۰۰ تا ۲۸۰۰ دستگاه رسیده که این میزان برای شهری چون تهران به هیچ وجه کافی نیست.

وی تأکید کرد: «وقتی به مردم می‌گوییم خودروی شخصی‌شان را بیرون نیاورند، حق دارند بپرسند با چه وسیله‌ای رفت‌وآمد کنند. حتی تعداد واگن‌های مترو هم افزایش نیافته و هنوز به ظرفیت جابه‌جایی روزانه دو میلیون مسافر نرسیده‌ایم.»

سختی‌های تأمین مالی توسعه مترو

رئیس شورای شهر تهران به مشکلات مالی پروژه توسعه مترو اشاره کرد و از الحاق دو رام قطار ملی جدید به ناوگان خبر داد، هرچند که آن را ناکافی دانست. وی اظهار امیدواری کرد که قرارداد خرید ۱۰۷۰ واگن که از سال ۱۳۹۶ آغاز شده، هرچه سریع‌تر عملیاتی شود.

چمران ابعاد سختی تأمین مالی را این‌گونه تشریح کرد: «برای پرداخت سهم ۱۵ درصد اولیه قرارداد، همکاران ما از بانک شهر به‌صورت شخصی پول قرض گرفتند تا پروژه متوقف نشود. همان‌طور که رهبری فرمودند برای کار و تولید در کشور گاهی نه هفت خان بلکه ۷۰ خان پیش روی انسان قرار می‌گیرد.»

انتقاد شدید از مسئولیت‌گریزی دستگاه‌ها

رئیس شورای شهر تهران با انتقاد صریح از نبود هماهنگی میان ۲۳ دستگاه متولی اجرای قانون هوای پاک، گفت که در جلسات اخیر، هر دستگاهی مسئولیت را گردن دیگری انداخته است. وی خواستار پاسخگویی نهادهای کلیدی شد:

• وزارت کشور، وزارت صمت، وزارت نفت و سازمان محیط‌زیست باید درباره وظایفشان پاسخگو باشند.
• باید مشخص شود چرا کیفیت سوخت این‌گونه است و چرا نظارت بر توسعه شهر جدی گرفته نمی‌شود.
• لازم است نام دستگاه‌هایی که به وظایفشان عمل نکرده‌اند اعلام شود تا مسئولیت‌گریزی پایان یابد.

وی افزود: وقتی جمعیت تهران از ۱۶ میلیون نفر فراتر رفته، طبیعی است که شهر با بحران آب و هوا روبه‌رو شود؛ چراکه در سال‌های گذشته دقت لازم در مدیریت حریم صورت نگرفته است.

راهکارها: اقدام جدی و هماهنگ، نه انتقال پایتخت

چمران در پاسخ به ایده انتقال پایتخت، تأکید کرد که رفع مشکلات شدنی است، به شرط آنکه همه دستگاه‌ها مسئولانه و هماهنگ عمل کنند. وی راهکارهای مؤثر برای تبدیل تهران به یک شهر پاک را برشمرد:

1. اصلاح کیفیت سوخت مصرفی.
2. توسعه جدی و همه‌جانبه حمل‌ونقل عمومی.
3. استفاده از خودروهای برقی و هیبریدی.
4. استانداردسازی موتورخانه‌های شهری.
5. اعمال محدودیت‌های مؤثر برای خودروهای آلاینده.

وی در پایان هشدار داد: «اگر یکی از این راه‌ها انجام و دیگری انجام نشود، نتیجه‌ای نخواهد داشت. این راه‌ها امتحان پس داده و قابل اجراست؛ اما باید جدی و همزمان انجام شوند.»