تأمین ۵۰ درصد بازار فناوری عصبی تا پایان برنامه هفتم؛ ظرفیت ایران در بریکس

دبیر ستاد توسعه فناوری شناختی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، جزئیاتی از نشست دو روزه کارگروه علم و فناوری کشورهای عضو بریکس که به میزبانی جمهوری اسلامی ایران برگزار شد، تشریح کرد. این نشست با هدف رایزنی و گفت‌وگو برای توسعه همکاری‌های علمی و فناوری میان کشورهای عضو، به صورت حضوری و مجازی برگزار گردید.

توسعه همکاری‌های علمی و ظرفیت‌های صادراتی در بریکس

پورعباسی، دبیر ستاد توسعه فناوری شناختی، با اشاره به برگزاری بازدیدهای میدانی برای هیئت‌های حاضر، تأکید کرد که یکی از این بازدیدها از آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز صورت گرفت. هدف از این بازدید، ارائه اطلاعات جامع درباره ظرفیت‌ها و امکانات این آزمایشگاه به منظور تقویت همکاری‌های علمی مشترک بین کشورهای عضو بریکس بود.

بازار بزرگ فناوری در کشورهای عضو بریکس

وی درباره پتانسیل صادرات فناوری ایران به کشورهای عضو بریکس اظهار داشت: «با توجه به حضور کشورهایی نظیر هند، چین و روسیه، جمعیت غالبی از جهان در این حوزه تحت پوشش قرار می‌گیرد و بازار بزرگی برای فناوری ایجاد می‌شود.»

این فرصت نه تنها برای صادرات، بلکه برای انتقال فناوری به داخل کشور و دستیابی به فناوری‌های مورد نیاز نیز مغتنم شمرده می‌شود. انتظار می‌رود این جلسات منجر به خروجی‌های ملموس در کوتاه‌مدت شده و نتایج آن در طول سال‌های آتی در کشور قابل مشاهده باشد.

نقش حاکمیتی ستاد توسعه علوم شناختی و دستاوردهای داخلی

دبیر ستاد توسعه علوم شناختی، وظیفه این نهاد را هماهنگی و یکپارچه‌سازی نهادهای مختلف در زیست‌بوم علم و فناوری دانست. این ستاد تعامل میان سیاست‌گذاران، قانونگذاران، دانشگاه‌ها، مراکز علمی، فناوران و جامعه را تسهیل می‌کند.

در حال حاضر، ظرفیت قابل توجهی در حوزه علوم شناختی کشور ایجاد شده است:

• حدود هشت هزار متخصص در حوزه علوم شناختی فعالیت می‌کنند.
• نزدیک به ۱۵۰ شرکت فعال در حوزه تکنولوژی‌های مرتبط وجود دارد.
• تقریباً ۴۰ درصد از این شرکت‌ها، دانش‌بنیان هستند.

این ظرفیت عظیم، زمینه لازم برای تولید فناوری‌های عصبی را جهت پاسخگویی به نیازهای داخلی و بازار کشور فراهم کرده است. پورعباسی در پایان تأکید کرد که هدف ستاد این است که تا پایان برنامه هفتم توسعه، حداقل ۵۰ درصد از بازار داخلی فناوری‌های عصبی کشور را تأمین کرده و به تولید فناوری‌های بزرگتر و پیشرفته‌تر دست یابد.

آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز: قطب خدمات تخصصی

دکتر عقابیان، رئیس آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز ایران، نیز در این نشست گزارشی جامع از امکانات و زیرساخت‌های موجود این مرکز ارائه کرد. هیئت‌های بازدیدکننده امکانات آزمایشگاهی، زیرساخت‌ها و تجهیزات تخصصی فراهم شده در این مرکز را از نزدیک بررسی کردند.

فعالیت‌های این مرکز می‌تواند برای سایر کشورهای عضو بریکس که فاقد امکانات متمرکز و پیشرفته مشابه هستند، بسیار مفید باشد. آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز ایران آمادگی دارد خدمات تخصصی به محققین حوزه مغز و شناخت ارائه کرده و نتایج تحقیقات را به شکل کاربردی در بالین به کار گیرد.

وی افزود که این آزمایشگاه با تیم تخصصی و تجهیزات پیشرفته خود، امکان توسعه روش‌های نوین در حوزه مغز و شناخت را فراهم کرده و آماده است تا تجربیات و فناوری‌های خود را در قالب همکاری‌های بین‌المللی در اختیار دیگر کشورها قرار دهد.

نقش همکاری‌های بین‌المللی در ارتقای مرجعیت علمی

دکتر عقابیان بر نقش حیاتی همکاری‌های بین‌المللی در ارتقای مرجعیت علمی کشور تأکید کرد. وی گفت: «با ایجاد ارتباطات علمی و شناسایی ظرفیت‌های متقابل، می‌توانیم از تجارب دیگر کشورها نیز بهره‌مند شویم و امکانات خود را به شکل مشارکتی به کار بگیریم.»

پاسخگویی به نیازهای پزشکی و اجتماعی جامعه

آزمایشگاه ملی نقشه‌برداری مغز، زیرساختی را برای تمام محققین و متخصصین حوزه مغز و شناخت فراهم کرده تا به تحقیق و توسعه بپردازند. این مرکز به نیازهای جامعه، چه در حوزه پزشکی و چه در مسائل اجتماعی، پاسخ می‌دهد و ارزیابی‌ها و راهکارهایی را برای بهبود عملکرد مغز و شناخت انسان ارائه می‌کند.

این خدمات شامل بیماری‌هایی مانند اعتیاد و وسواس است که نیازمند توجه تخصصی هستند. آزمایشگاه با تمرکز بر شناسایی نیازهای کاربردی، نمونه‌سازی، تهیه دستورالعمل و آموزش، نتایج تحقیقات علمی را به شکل عملیاتی و کاربردی در اختیار جامعه و محققین قرار می‌دهد و هدف اصلی آن، کاربردی‌سازی تحقیقات و ارائه خدمات تخصصی به جامعه علمی و بالینی کشور است.