سال ۲۰۲۵ دومین سال گرم تاریخ شد؛ عبور میانگین سه ساله از مرز ۱.۵ درجه

جدیدترین داده‌های هواشناسی زنگ خطر را برای سیاره زمین به صدا درآوردند. سال ۲۰۲۵ در رقابتی تنگاتنگ با سال ۲۰۲۳، جایگاه دومین سال گرم تاریخ را به خود اختصاص داده است، در حالی که میانگین دمای جهانی همچنان در مسیری خطرناک بالاتر از آستانه‌های کلیدی حرکت می‌کند.

داده‌های جهانی نشان می‌دهد که سال ۲۰۲۴ همچنان با اختلاف به عنوان گرم‌ترین سال تاریخ شناخته می‌شود. میانگین دمای زمین از ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۵ حدود ۱.۴۸ درجه سانتی‌گراد بالاتر از دوران پیش از صنعتی شدن بوده است؛ رقمی که زنگ خطری جدی برای تعهدات جهانی در چارچوب توافق‌نامه پاریس محسوب می‌شود.

عبور خطرناک از آستانه ۱.۵ درجه سانتی‌گراد

نگرانی اصلی کارشناسان اقلیمی، عبور میانگین دمای زمین در یک بازه زمانی طولانی‌تر است. برای اولین بار، میانگین دمای زمین در دوره سه‌ساله ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ از آستانه بحرانی ۱.۵ درجه سانتی‌گراد عبور کرده است. این آستانه، مرز تعیین شده در توافق‌نامه پاریس برای جلوگیری از وخیم‌ترین اثرات تغییرات اقلیمی است.

پیامدهای افزایش دما: تشدید بلایای طبیعی

دانشمندان تأکید می‌کنند که این رکوردهای دمایی صرفاً آماری نیستند، بلکه مستقیماً با تشدید بلایای طبیعی در سراسر جهان مرتبط هستند. افزایش دما عامل اصلی وقایع زیر است:

• طوفان‌های مرگبار در مناطقی مانند فیلیپین.
• سیل‌های ویرانگر و گسترده در جنوب شرق آسیا.
• آتش‌سوزی‌های وسیع و کنترل‌ناپذیر در نقاط مختلف کره زمین.

عامل اصلی: انتشار بی‌رویه گازهای گلخانه‌ای

اگرچه پدیده اقلیمی ال‌نینو در اوایل سال به افزایش دما دامن زد، اما کارشناسان معتقدند که عامل اصلی ثبت رکوردهای پی‌درپی گرمایی، به‌ویژه قرار گرفتن سال ۲۰۲۵ در جایگاه دومین سال گرم تاریخ، انتشار بی‌رویه گازهای گلخانه‌ای ناشی از مصرف سوخت‌های فسیلی است.

این روند نگران‌کننده با وجود پایان یافتن ال‌نینو و ورود به فاز خنک‌کننده لانینا ادامه یافته است؛ به طوری که دمای اقیانوس‌ها و سطح زمین همچنان بالاتر از حد طبیعی باقی مانده است. کارشناسان هشدار می‌دهند که بدون کاهش سریع و چشمگیر انتشار کربن، جهان باید منتظر رکوردهای گرمایی جدید و عواقب وخیم‌تری در سال‌های آتی باشد.