کشف اسکلت ۶۰۰۰ ساله مردی که از حمله شیر در بلغارستان جان سالم به در برد

نجات معجزه‌آسای قربانی شیر در عصر مس

حدود ۶۰۰۰ سال پیش، یک مرد جوان بلغارستانی که هنگام مرگ بین ۱۸ تا ۲۵ سال سن داشت، مورد حمله یک حیوان بزرگ و وحشی قرار گرفت. این حمله منجر به آسیب‌های شدید در سر و اندام‌های او شد، اما او توانست جان سالم به در ببرد و با مراقبت‌های مردم عصر مس، تا حدی بهبود یابد. با این حال، احتمالاً تا پایان عمر با ناتوانی‌های جسمی و روانی ناشی از این حادثه دست و پنجه نرم می‌کرده است.

کشف در گورستان کوزاروا موگیلا

اسکلت این فرد در یک نِکروپولیس (گورستان باستانی) نزدیک محوطه Kozareva Mogila در شرق بلغارستان کشف شد. این محوطه مربوط به هزاره پنجم پیش از میلاد و دوران عصر مس است.

شواهد دندان‌پزشکی و جراحات

تحقیقات گسترده بر روی استخوان‌های قربانی نشان داد که آسیب‌ها ناشی از حمله یک گوشتخوار بزرگ بوده است. محققان با مقایسه آثار زخم‌ها با دندان‌های چندین حیوان، دریافتند که الگوی جراحات کاملاً با دندان‌های یک شیر مطابقت دارد. جراحات شامل موارد زیر بود:

• سوراخ بزرگ در جمجمه که آسیب شدیدی به مغز وارد کرده بود.
• آسیب‌های شدید به بازوها و پاها که او را از انجام فعالیت‌های روزمره ناتوان می‌ساخت.

مکان و شکل ضربه‌ها روی جمجمه با دندان‌های آسیاب چپ و تبر دوشاخ مقایسه و الگوی حمله بر اساس جایگاه و شدت ضربه‌ها تحلیل شد.

حضور شیرها در بالکان باستان

یکی از پرسش‌های کلیدی پس از این کشف، وجود شیرها در بلغارستان در آن دوران بود. بررسی‌ها نشان می‌دهد که شرایط آب و هوایی مساعد بین دوران نوسنگی و عصر آهن، مسیر ورود شیرهای آفریقایی به منطقه بالکان را هموار کرده بود. با این حال، چگونگی مواجهه این مرد جوان با شیر همچنان یک راز است.

محققان در این خصوص می‌گویند: «ما نمی‌دانیم که آیا او قربانی یک برخورد تصادفی بود، هدف حمله شیر قرار گرفت یا در یکی از نخستین تجربه‌های شکار خود گرفتار این حیوان شد.»

مراقبت‌های اجتماعی و پزشکی باستانی

با وجود جراحات مهلک، نشانه‌های بهبود روی استخوان‌های این مرد جوان به وضوح دیده می‌شود. این مسئله نشان می‌دهد که او پس از حمله زنده مانده و جامعه آن زمان از او مراقبت کرده‌اند.

علاوه بر این، کشف آثار جراحی جمجمه (ترپنینگ) در اسکلت‌های دیگر یافت شده در همان محل، حاکی از مهارت بالای مردم عصر مس در پزشکی و درمان است. اگرچه این مرد مشخصاً تحت عمل جراحی قرار نگرفت، اما مراقبت‌های جامعه‌اش از یک فرد ناتوان، نشان‌دهنده:

• شجاعت و همدلی مردم عصر مس
• سطح بالای سازماندهی اجتماعی برای مراقبت از آسیب‌دیدگان

این اکتشاف یک پنجره مهم به سوی زندگی اجتماعی، پزشکی و محیط زیست هزاره پنجم پیش از میلاد می‌گشاید.