طرح‌های جدید برای کنترل مصرف آنتی‌بیوتیک و غربالگری ملی سرطان در ایران

مقابله با مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک؛ طرح‌های جدید نظارتی

آقای کاظمی در نشستی خبری بر لزوم کنترل مصرف آنتی‌بیوتیک در جامعه تأکید کرد و بیان داشت که مصرف بی‌رویه این داروها در کشور ما عامل اصلی افزایش مقاومت دارویی و ایجاد مشکلات جدی برای سلامت عمومی است. وی اقدامات دانشگاه علوم پزشکی در این راستا را تشریح کرد:

• آموزش و اطلاع‌رسانی: دانشگاه‌ها موظف به آموزش عمومی برای جلوگیری از مصرف خودسرانه هستند.
• کمیته‌های استوارت شیپ: این کمیته‌ها در بیمارستان‌ها بر نحوه تجویز آنتی‌بیوتیک توسط پزشکان نظارت کرده و آن را بر اساس راهنمای بالینی استانداردسازی می‌کنند تا تجویز خارج از چارچوب کاهش یابد.

تقسیم‌بندی مجوز تجویز آنتی‌بیوتیک‌ها

بر اساس توافق با معاونت درمان و سازمان غذا و دارو، یک طرح سه‌گانه برای محدود کردن دسترسی به آنتی‌بیوتیک‌ها در حال اجراست. هدف این طرح، کاهش مصرف نادرست داروها در کنار محدودیت فروش بدون نسخه است:

اجرای دو طرح ملی غربالگری سرطان

در کنار بحران مقاومت دارویی، برنامه‌های ملی مهمی در حوزه سرطان نیز در حال اجراست. در حال حاضر، دو طرح ملی غربالگری در کشور دنبال می‌شود:

• سرطان کولورکتال (روده بزرگ)
• سرطان پستان (سینه)

هدف اصلی این طرح‌ها، ورود افراد بالای ۵۰ سال به برنامه غربالگری و ثبت دقیق آن‌ها در سامانه‌های ملی است تا با پیگیری‌های لازم، تشخیص زودهنگام در جمعیت هدف به شکلی مؤثر انجام شود. کاظمی تأکید کرد که همکاری رسانه‌ها در ترغیب مردم به پیگیری غربالگری سرطان و کاهش درخواست خودسرانه آنتی‌بیوتیک، نقشی حیاتی در کاهش بیماری و مرگ‌ومیر دارد.

آموزش رزیدنت‌ها؛ سربازان خط مقدم مقابله با مقاومت دارویی

غزاله سجادی، متخصص داخلی، در این نشست مقاومت آنتی‌بیوتیکی را نه یک مشکل صرفاً پزشکی، بلکه یک بحران جدی سلامت عمومی دانست. وی بر اهمیت توانمندسازی رزیدنت‌های پزشکی در زمینه استفاده منطقی از آنتی‌بیوتیک‌ها تأکید کرد.

مطالعه‌ای مقطعی از آبان تا اردیبهشت ۱۴۰۲ روی ۴۰۰ رزیدنت از رشته‌های مختلف پزشکی انجام شد تا دانش، نگرش و عملکرد آن‌ها در مواجهه با تجویز آنتی‌بیوتیک‌ها ارزیابی شود.

نتایج این بررسی نشان داد که بسیاری از رزیدنت‌ها، حتی در سال‌های پایانی تحصیل، نیازمند آموزش‌های عملی و بالینی بیشتری برای تصمیم‌گیری درست در تجویز داروها هستند. یکی از چالش‌های مهم این است که رزیدنت‌ها گاهی برای جلب رضایت بیمار، آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کنند، در حالی که بسیاری از عفونت‌ها ماهیت ویروسی دارند و نیازی به دارو نیست.

سجادی تصریح کرد که سرمایه‌گذاری روی آموزش رزیدنت‌ها، که در چهار گروه اصلی دسته‌بندی شده بودند، نه تنها کیفیت مراقبت‌های بیمارستانی را ارتقا می‌دهد، بلکه آینده آموزش پزشکی و تربیت متخصصان کشور را نیز تضمین می‌کند.